หลักการออกแบบหลังคาเขียวสำหรับงานสถาปัตยกรรมในประเทศไทย โดยการศึกษางานวิจัย เกณฑ์ประเมิน และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในปัจจุบันมีการใช้หลังคาเขียวอย่างกว้างขวาง มีงานวิจัยและการทดลองที่เกี่ยวข้องกับหลังคาเขียวในหลายแง่มุม ในหลายประเทศมีการส่งเสริมให้ใช้หลังคาเขียวมีการออกกฎหมาย นโยบาย และมาตรการต่าง ๆ ที่สนับสนุนให้มีการใช้หลังคาเขียวมากขึ้น สำหรับประเทศไทย การออกแบบหลังคาเขียวอย่างจริงจังยังมีจำนวนน้อยเมื่อเทียบกับต่างประเทศและมักเป็นการออกแบบ สวนบนหลังคา โดยนำต้นไม้ที่ปลูกในกระถางมาวางบนหลังคาอย่างอิสระ ซึ่งไม่ถือเป็นหลังคาเขียวที่แท้จริง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหลักการการออกแบบหลังคาเขียวสำหรับงานสถาปัตยกรรมในประเทศไทย โดยการรวบรวมข้อมูลการออกแบบหลังคาเขียวจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ ทั้งที่มีรายละเอียดที่เหมือนและแตกต่างกันไป จากนั้นจึงทำการวิเคราะห์และสรุปเป็นหลักการออกแบบหลังคาเขียวสำหรับงานสถาปัตยกรรมในประเทศไทย นอกจากนี้ยังได้ทำการรวบรวมกฎหมายและเกณฑ์ประเมินที่เกี่ยวข้องกับหลังคาเขียวเพื่อนำมาวิเคราะห์ร่วมกับการออกแบบหลังคาเขียว โดยแสดงการออกแบบหลังคาเขียวที่เหมาะสมกับเงื่อนไขของเกณฑ์ประเมินและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งนอกจากจะนำไปสู่การเลือกประเภทหลังคาเขียวที่ตอบสนองต่อความต้องการด้านการใช้งานแล้ว ยังเหมาะสมกับเงื่อนไขเกณฑ์ประเมิน ซึ่งเป็นตัวเลือกในการส่งเสริมการออกแบบหลังคาเขียวในงานสถาปัตยกรรมและถูกต้องตามกรอบของกฎหมายที่เกี่ยวข้องทั้งเรื่องโครงสร้าง การรับน้ำหนัก และการต่อเติมหลังคาเขียว ผลการศึกษานำมาซึ่งตารางแสดงแนวทางการออกแบบหลังคาเขียวสำหรับงานสถาปัตยกรรมในประเทศไทย ที่เหมาะสมกับเงื่อนไขของเกณฑ์ประเมินและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กฎกระทรวง กำหนดการออกแบบโครงสร้างอาคาร และลักษณะและคุณสมบัติของวัสดุที่ใช้ในงานโครงสร้างอาคาร พ.ศ. 2566. (2566, 6 กันยายน). Yotathai. https://www.yotathai.com/yotanews/building-law-2566
กฎกระทรวง ฉบับที่ 51 (พ.ศ. 2541) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522. (2541, 3 สิงหาคม). สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. https://www.baanwan.go.th/www/file/law/file7.53.pdf
กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522. (2543, 7 สิงหาคม). https://download.asa.or.th/03media/04law/cba/mr/mr43-55-upd68.pdf
กนกวลี สุธีธร. (2548). หลังคาเขียว : ทางเลือกเพื่อการจัดการน้ำฝน. วารสารวิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์, 125–137.
กระทรวงมหาดไทย. กรมโยธาธิการและผังเมือง. (2562a). คู่มือการออกแบบปรับปรุง อาคารภาครัฐที่มีอยู่เดิมให้เป็นอาคารเขียวภาครัฐ GREEN GOVERNMENT OFFICE DESIGN GUIDELINES for MAJOR RENOVATION (G-GOODs : RV) Version 1.0. https://coe.or.th/wp-content/uploads/2023/09/G-GOODsRV.pdf
กระทรวงมหาดไทย. กรมโยธาธิการและผังเมือง. (2562b). คู่มือการออกแบบอาคารภาครัฐที่จะก่อสร้างใหม่ให้เป็นอาคารเขียวภาครัฐ GREEN GOVERNMENT OFFICE DESIGN GUIDELINESS for NEW CONSTRUCTION (G-GOODs : NC) Version 1.0. https://www.dpt.go.th/web-upload/1xff0d34e409a13ef56eea54c52a291126 /m_magazine/13378/961/file_download/ab647bbf18ebea7abe3341c89c7449eb.pdf
กรองกมล ตั้งชีววัฒนกุล. (2559). ผลการดำเนินมาตรการเพิ่มอัตราส่วนพื้นที่อาคารรวมต่อพื้นที่ดินที่มีต่อการพัฒนาตามผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จามรี อาระยานิมิตสกุล. (2558). ภูมิสถาปัตยกรรมเบื้องต้น. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชาญวิทย์ ทองสัมฤทธิ์. (2564). การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม. สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. https://bit.ly/43SQSVu
ทฤฒมน ตันศิริ. (2562). มาตรการส่งเสริมและจัดให้มีหลังคาเขียว (Green Roof) ในเขตกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2018/TU_2018_5901034552_10558_10786.pdf
พชร เลิศปิติวัฒนา. (2558, กรกฎาคม–ธันวาคม). การออกแบบสวนหลังคา. วารสารวิชาการศิลปะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 6(2), 19–34.
พระราชบัญญัติ ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522. (2522, 14 พฤษภาคม).https://download.asa.or.th/03media/04law/cba/cba22-upd60.pdf
พันธุดา พุฒิไพโรจน์. (2557, 29 เมษายน). การออกแบบและก่อสร้างอาคารเขียวตามเกณฑ์มาตรฐาน LEED. บรรยาย ณ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. https://bit.ly/41X6J2D
พีระพงษ์ เพ็ชรพัน, สุธน รุ่งเรือง, และณิชาภา มินาบูลย์ (2559). การศึกษาและส่งเสริมการประหยัดพลังงานตามแนวทาง Green Roof. การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ ครั้งที่ 1 เรื่อง นวัตกรรมอาคาร 2559. คณะวิศวกรรมศาสตร์, คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบ มทร. รัตนโกสินทร์.https://repository.rmutr.ac.th/handle/123456789/258?show=full
มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. (ม.ป.ป.). สถาปัตยกรรมสีเขียว (Green Architecture). https://bit.ly/3DF8ycF
รัตนพรรณ ภูมิรัตน์. (2562). การตรวจสอบการประเมินอย่างรวดเร็วสำหรับบริการระบบนิเวศหลังคาเขียวในกรุงเทพมหานคร ประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula Digital Collections. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/8403/
ราชันย์ ภู่มา. (2559). สารานุกรมพืช ในประเทศไทย (ฉบับย่อ) เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ 60 พรรษา. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. http://www.dnp.go.th/botany/PDF/publications/saranukrom.pdf
ศศิยา ศิริพานิช. (2558). ภูมิทัศน์พื้นฐาน. ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน.
สถาบันอาคารเขียวไทย. (ม.ป.ป.). เกณฑ์การประเมินความยั่งยืนทางพลังงานและสิ่งแวดล้อมไทย สำหรับการก่อสร้างและปรับปรุงโครงการใหม่. https://tgbi.or.th/wp-content/uploads/2024/12/TREES-NC-v2-2023-NCCS-Check5A-1.pdf
สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กรุงเทพมหานคร. (2567). การวางและจัดทำผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ปรับปรุงครั้งที่ 4) ตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562. การประชุมเพื่อรับฟังความคิดเห็นและปรึกษาหารือกับประชาชน เกี่ยวกับการวางและจัดทำผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ปรับปรุงครั้งที่ 4). อาคารกีฬาเวสน์ 2 ศูนย์เยาวชนกรุงเทพมหานคร (ไทย-ญี่ปุ่น).
Ezema, I. C., Ediae O. J., & Ekhaese, E. N. (2016). Prospects, barriers, and development control implications in the use of green roofs in Lagos State, Nigeria. Covenant Journals Research in the Built Environment (CJRBE), 4(2). https://journals.covenantuniversity.edu.ng/index.php/cjrbe/article/view/366
Merola, M. (2017). A comparative analysis of rooftop garden systems [Unpublished graduate thesis]. University of Colorado at Boulder.
Phoomirat, R., Disyatat, N. R., Park, T. Y., Lee, D. K., & Dumrongrojwatthana, P. (2020). Rapid assessment checklist for green roof ecosystem services in Bangkok, Thailand. Ecological Processes, 9(1), 19. https://doi.org/10.1186/s13717-020-00222-z
