แนวทางการออกแบบพื้นที่ใช้สอยของบ้านจัดสรรประเภทบ้านแฝด: กรณีศึกษา โครงการในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล
Main Article Content
บทคัดย่อ
บ้านแฝดเป็นที่อยู่อาศัยที่ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล จากราคาที่ถูกกว่าบ้านเดี่ยว แต่มีพื้นที่ใช้สอยที่ใกล้เคียงกัน จึงทำให้เกิดความต้องการเพิ่มมากขึ้น งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการของการออกแบบพื้นที่ใช้สอยภายในบ้านแฝด โดยการรวบรวมรายละเอียดของโครงการบ้านที่เปิดขายทั้งหมดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2550–2565 และนำมาวิเคราะห์แนวทางการเพิ่มศักยภาพพื้นที่ใช้สอยให้สอดคล้องกับพฤติกรรมผู้บริโภคในยุคปัจจุบัน
ผลการศึกษา พบว่า ในช่วงแรกของบ้านแฝดนิยมออกแบบเป็น 3 ห้องนอน 2 ห้องน้ำ และมีการพัฒนาเป็นรูปแบบที่หลากหลายมากยิ่งขึ้น ได้แก่ 3 ห้องนอน 3 ห้องน้ำ, 3 ห้องนอน 3 ห้องน้ำ 1 ห้องอเนกประสงค์ และ 2 ห้องนอน 3 ห้องน้ำ 1 ห้องอเนกประสงค์ เพื่อตอบสนองพฤติกรรมและบริบทของผู้อยู่อาศัยที่เปลี่ยนแปลงไป โดยใช้แนวทางการออกแบบเพื่อตอบสนองความต้องการ เช่น 1) ห้องนอนใหญ่ มีการเพิ่มห้องน้ำส่วนตัวและแยกพื้นที่แต่งตัวแม้พื้นที่นอนจะลดลง แต่ได้พื้นที่แต่งตัวเพิ่ม 2) พื้นที่โถงชั้นล่างมีขนาดลดลง โดยการใช้พื้นที่ทับซ้อนกันระหว่างห้องรับแขกและพื้นที่รับประทานอาหารเพื่อให้เกิดการใช้งานแบบต่อเนื่องและลดการสูญเสียพื้นที่ 3) ห้องครัวและพื้นที่เตรียมอาหารถูกรวมพื้นที่เข้าด้วยกัน เพื่อลดการใช้พื้นที่ซ้ำซ้อน 4) ห้องนอน 2 และ 3 มีพื้นที่เพิ่มขึ้นจากการเปลี่ยนรูปแบบบันได 5) มีการเพิ่มการใช้พื้นที่ของห้องอเนกประสงค์มากขึ้นในช่วงหลัง เพื่อรองรับพฤติกรรมใหม่ เช่น การทำงานที่บ้าน หรือดูแลผู้สูงอายุโดยการลดพื้นที่ห้องโถงชั้นล่าง และการใช้งานของพื้นที่ซ้ำซ้อนในส่วนของห้องครัวและพื้นที่เตรียมอาหาร
ข้อเสนอแนะการเพิ่มพื้นที่ใช้สอยในบ้านแฝดสามารถทำได้ผ่านการออกแบบภายใน เช่น การใช้ประโยชน์จากพื้นที่แนวตั้ง โดยออกแบบฝ้าเพดานเอียงตามโครงหลังคาและการพัฒนาพื้นที่เหนือโถงบันไดเป็นชั้นลอยสำหรับกิจกรรมต่าง ๆ ซึ่งควรคำนึงถึงความปลอดภัยและสอดคล้องกับโครงสร้างอาคารเดิม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กฎกระทรวงฉบับที่ 39 พ.ศ. 2537 ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522. (2537, 13 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 111 ตอนที่ 23ก หน้า 37–42.
กิติ สินธุเสก. (2553). การออกแบบภายในชั้นพื้นฐาน : หลักการพิจารณาเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 6). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
KIATNAKIN PHATRA (Real Estate Market). (2564, 19 เมษายน). KKP สำรวจตลาดอสังหาฯ กลางมรสุมโควิด-19. https://advicecenter.kkpfg.com/en/business- talk/covid-19-impact-on-real-estate
จิราภา หอบรรลือกิจ. (2566). พื้นที่กว้างส่งผลต่ออารมณ์ความรู้สึกของเรามากกว่าที่คิด. RISC. https://risc.in.th/knowledge/พื้นที่กว้าง-ส่งผลต่ออารมณ์ความรู้สึกของเรามากกว่าที่คิด
ไตรรัตน์ จารุทัศน์. (2558). คู่มือการออกแบบเพื่อทุกคน (พิมพ์ครั้งที่ 2). หน่วยปฏิบัติการวิจัยสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุและคนพิการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธีรพงศ์ ลิ้มมหาคุณ. (2559). ลักษณะทาวน์เฮ้าส์ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/72173
นิภาพรรณ เจนสันติกุล. (2565). การออกแบบเพื่อทุกคน : แนวคิดและลักษณะการออกแบบที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมรวิทยาเขตอีสาน, 3(2), 67–82.
ปิยวรรณา พิมลรัตน์. (2561). ประสบการณ์การอยู่อาศัยบ้านแฝดในเขตกรุงเทพและปริมณฑล [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
แพรวนภา วงศกิตติรักษ์. (2552). พัฒนาการรูปแบบบ้านจัดสรรประเภทบ้านเดี่ยวในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล : กรณีศึกษาโครงการบ้านจัดสรรของบริษัทสัมมากร จำกัด (มหาชน) ระหว่างปี พ.ศ. 2516–2552 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. CUIR. http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/58911
ภัทริน จิตรกร และวรัปศร อัคนียุทธ. (2563). เพิ่มพื้นที่ในบ้านจากสเปซที่ถูกลืม…เพื่อบ้านที่อยู่สบาย. บ้านและสวน. https://www.baanlaesuan.com/215269/ideas/useful-space
รังสิมันต์ สังขวรรณ. (2556). การออกแบบพื้นที่อยู่อาศัยสำหรับทาวน์เฮ้าส์ระดับราคาปานกลาง : กรณีศึกษาโครงการพฤกษาวิลล์ 53 บริษัทพฤกษา เรียลเอสเตทจำกัด (มหาชน) [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. CUIR. http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/43452
ลาวัลย์ จุลพัลลภ. (2545). การใช้พื้นที่ภายในหน่วยพักอาศัยอาคารสวัสดิการกองบัญชาการทหารสูงสุด ในพื้นที่กรมการสื่อสารทหาร (ทุ่งสีกัน) ดอนเมือง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/13711
ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ [REIC]. (2566, 18 พฤษภาคม). รายได้โตไม่ทันราคาบ้าน - ต้นทุนก่อสร้างพุ่ง. https://www.reic.or.th/News/RealEstate/467426
ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ [REIC]. (2567a, 26 เมษายน). ดัชนีราคาที่ดินเปล่าก่อนการพัฒนาในกรุงเทพฯ-ปริมณฑล ไตรมาส 1 ปี 2567. https://www.reic.or.th/Activities/PressRelease/222
ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ [REIC]. (2567b, 10 พฤษภาคม). เศรษฐกิจฉุดรายได้โตไม่ทันบ้านเดี่ยว ดันตลาด 'บ้านแฝด-ทาวน์โฮม'บูม. https://www.reic.or.th/News/RealEstate/468644
สฤกกา พงษ์สุวรรณ. (2563). รู้หรือไม่ครับ ว่าความสูงของเพดาน มีผลต่อความรู้สึกของเราอย่างไร? RISC. https://risc.in.th/knowledge/รู้หรือไม่ครับ-ว่าความสูงของเพดาน- มีผลต่อความรู้สึกของเราอย่างไร
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2554). การสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน พ.ศ. 2553. บริษัท ศรีเมืองการพิมพ์. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230503182713_18048.pdf Neufert, E. (2000). Architects' data (2nd ed.). Blackwell Science.
Wu, C., Liang, F., Liang, X., Huang, C., Wang, H., He, X., Zhang, W., Rojas, D., & Duan, Y. (2021). Spacious environments make us tolerant—The role of emotion and metaphor. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(19), 10530. https://doi.org/10.3390/ijerph181910530