บทบาทและวิวัฒนาการของสถาปนิกหญิงในวิชาชีพสถาปัตยกรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทและวิวัฒนาการของสถาปนิกหญิงในวิชาชีพสถาปัตยกรรมในโลกตะวันตก โดยศึกษาแนวความคิดและผลงานของสถาปนิกหญิง รวมถึงอิทธิพลและรายละเอียดที่เกี่ยวข้อง การศึกษาได้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร งานวิจัยบทความ และหนังสือที่เผยแพร่ในอดีตจนถึงปัจจุบันที่เกี่ยวข้องกับบทบาทและวิวัฒนาการของสถาปนิกหญิง
จากการศึกษาพบว่า บทบาทของสถาปนิกหญิงได้วิวัฒนาการจากผู้บุกเบิกในปลายศตวรรษที่ 19 ที่ต้องต่อสู้กับการกีดกันทางเพศเพื่อเข้าถึงการศึกษาและการประกอบวิชาชีพ จนถึงการเป็นผู้มีอิทธิพลสำคัญในยุค Modernism และ Postmodernism เช่น Eileen Gray, Lilly Reich และ Denise Scott Brown อย่างไรก็ตาม พวกเธอต้องเผชิญกับอุปสรรคเชิงระบบมากมาย เช่น การเลือกปฏิบัติทางเพศในหลักสูตรการศึกษา การถูกจำกัดขอบเขตการศึกษาและการถูกกีดกันจากสถาบันการศึกษา ซึ่งส่งผลให้การยอมรับเป็นไปอย่างล่าช้า
นอกจากนี้ การศึกษาได้วิเคราะห์กรณีศึกษาของคู่สถาปนิก Charles และ Ray Eames, Alison และ Peter Smithson, Robert Venturi และ Denise Scott Brown ที่แสดงให้เห็นว่า บทบาทที่แท้จริงของสถาปนิกหญิงในฐานะพลังขับเคลื่อนความคิดสร้างสรรค์มักถูกลดทอนหรือมองข้ามในประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมกระแสหลักที่เน้นไปที่ผู้ชายอย่างเห็นได้ชัด ทั้งที่ผลงานที่ได้รับการยอมรับต่าง ๆ เกิดจากความร่วมมือที่สำคัญ แนวคิดและทฤษฎีที่สร้างสรรค์โดยสถาปนิกหญิงมักขยายขอบเขตของวิชาชีพไปสู่มิติทางสังคม วัฒนธรรม และมนุษย์มากขึ้น
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กริณคณา คงเพชร. (2559). บทบาทของสตรีในโลกศิลปะ. https://so02.tci- thaijo.org/index.php/fineartsJournal/article/view/77126
Archibald. (2018). Alison and Peter Smithson. https://architectuul.com/architect/alison-and-peter-smithson
Adams, G. (2014). The Scott Brown petition: Why the Pritzker should acknowledge architectural partnerships. Architectural Design,84(6), 14–21.
Arnold, D. (Ed.). (2024). Women and architectural history. Routledge.
Bofill, R., & Warren, J. A. (1988). Ricardo Bofill, Taller de Arquitectura: Buildings and projects, 1960–1985. Rizzoli.
Boyer, M. C. (2022). Not quite architecture: Writing around Alison and Peter Smithson. Princeton Architectural Press.
Cardoso, F. F., Edens, C., Heynen, H., Hoekstra, R., van Kessel, E., Ferradás, M. N., van ‘t Klooster, I., Noorani, S., Schrijver, L., Noorani, S., Pombo, F., Quiroga, C., Smeets-Klokgieters, E., Tummers, L., & Vlassenrood, L. (2023). Women in architecture: Documents and histories. nai010 publishers.
Colomina, B. (1992). The split wall: Domesticity and the culture of modernity. Assemblage, (18), 7–33.
Eames office. (1988). Charles & Ray biography. https://www.eamesoffice.com/about/biography/
Espegel, C. (2018). Women architects in the modern movement (A. Giral, Tran.). Routledge.
Foster, E. M. (2011). The wife's work: Alison Smithson and the marginalization of female architectural authorship. Architectural Theory Review, 16(3), 291–309.
Frearson, A. (2013). Julia Morgan becomes first woman to receive AIA gold medal. https://www.dezeen.com/2013/12/13/julia-morgan-becomes-first-woman-to-receive-aia-gold-medal/
Goldhagen, S. W. (2016). Modernism's missing voice: The Smithsons and the architecture of the ordinary. In Architects' lives, professional identities and the architecture of the everyday (pp.121–142). Routledge.
Grahn, F. (Ed.). (2022). Denise Scott Brown. In Other eyes: Portraits of an architect. Birkhäuser.
Hartman, J. C. (Ed.). (2022). The women who changed architecture. Beverly Willis Architecture Foundation.
Harvard Library. (2025, September 9). Women at Harvard university. https://guides.library.harvard.edu/c.php?g=1108872&p=8085578%20%20
Jordana, S. (2011). Interview: Robert Venturi & Denise Scott Brown, by Andrea Tamas. https://www.archdaily.com/130389/interview-robert-venturi-denise-scott-brown-by-andrea- tamas
Kirkham, P. (1998). Charles and Ray Eames: Designers of the twentieth century. MIT Press.
Norton, M. B., Blight, D. W., Katzman, D. M., Chudacoff, H. P., Logevall, F., Bailey, B., & Tuttle Jr., W. M. (2005). A people and a nation: A history of the United States. Vol. 2, since 1865 (7th ed.). Houghton Mifflin.
Perkins Gilman, C. (1998). Women and economics: A study of the economic relation between men and women as a factor in social evolution. University of California Press.
Rackard, N. (2019). The 10 most overlooked women in architecture history. https://www.archdaily.com/341730/the-10-most-overlooked-women-in-architecture-history?ad_campaign=normal-tag
Scalbert, I. (2005). Architecture as a way of life: The new Brutalism 1953–1956. Team 10.
Schneider, K. (2016). Alison Smithson: Dangerous woman. The Dangerous Women Project.
The School of Architecture. (2024). From concept to realization: An expanded history of TSOA. https://www.tsoa.edu/our-history
Scott Brown, D. (1989). Room at the top? Sexism and the star system in architecture. In E. P. Berkeley & M.McQuaid (Eds.), Architecture: A place for women (pp. 237–46). Smithsonian Institution Press.
Scott Brown, D. (2009). Having words. Architectural Association.
Smithson, Alison Margaret 1928–1993. (n.d.). https://architecture.arthistoryresearch.net/print/pdf/node/2507
Spain, D. (1992). Gendered spaces. University of North Carolina Press.
Stratigakos, D. (2016). Where are the women architects? Princeton University Press.
Van den Heuvel, D. (2015). Between brutalists; The Banham hypothesis and the Smithson way of life. The Journal of Architecture, 20(2), 293–308.
Venturi, R., Izenour, S., & Brown, D. S. (1972). Learning from Las Vegas: The forgotten symbolism of architectural form. MIT Press.
