กลยุทธ์ในการออกหุ้นกู้ของบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ แห่งประเทศไทย ในช่วงก่อนและหลังโควิด-19 ระหว่าง พ.ศ. 2561–2567

บทคัดย่อ

บริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์นับเป็นหนึ่งในกลุ่มผู้ออกตราสารหนี้รายใหญ่ที่สุดของตลาดตราสารหนี้ไทย โดยเฉพาะในช่วงวิกฤตโควิด-19 ที่แหล่งเงินทุนอื่นอาจมีข้อจำกัด บทความนี้มุ่งศึกษากลยุทธ์ในการออกหุ้นกู้ของบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยจำนวน 31 บริษัท ในช่วงปี พ.ศ. 2561–2567 โดยรวบรวมข้อมูลจากรายงาน 56-1 One Report และข้อมูลตราสารหนี้ (SEC Filing Debt) และใช้วิธีวิเคราะห์ข้อมูลสัดส่วนรายได้และหุ้นกู้ของบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างขนาดกิจการ 3 ขนาดกับประเภทโครงการที่อยู่อาศัยและกลยุทธ์การออกหุ้นกู้

ผลการศึกษาพบว่า 1) บริษัทขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็กมีสัดส่วนรายได้จากโครงการแนวสูงเฉลี่ยร้อยละ 35% 33% และ 43% ตามลำดับ ทั้งนี้ บริษัทขนาดเล็ก มีรายได้จากโครงการแนวราบ 38% ที่เหลือมาจากการกระจายธุรกิจ 19% ทำให้เกิดความเสี่ยงด้านกระแสเงินสด 2) ด้านวัตถุประสงค์การออกหุ้นกู้ พบว่า ในช่วงเศรษฐกิจปกติ บริษัทขนาดเล็กและใหญ่ออกหุ้นกู้เพื่อขยายธุรกิจเป็นหลัก คิดเป็น 35% และ 33% ตามลำดับ ส่วนบริษัทขนาดกลางเน้นเสริมสภาพคล่องมากถึง 34% ช่วงหลังมาตรการอัตราส่วนสินเชื่อต่อมูลค่าหลักประกัน (LTV) ที่เข้มงวด (พ.ศ. 2562) เป็นต้นมา บริษัทขนาดกลางและขนาดใหญ่เน้นออกหุ้นกู้เพื่อเสริมสภาพคล่อง ขณะที่บริษัทขนาดเล็กออกหุ้นกู้เพื่อรีไฟแนนซ์เป็นหลักตั้งแต่พ.ศ. 2566 เป็นต้นมา 3) ลักษณะของหุ้นกู้พบว่า ตั้งแต่หลังมาตรการ LTV ที่เข้มงวด (พ.ศ. 2562) เป็นต้นมา บริษัททุกขนาดมีสัดส่วนการออกหุ้นกู้ระยะสั้นประเภทไม่มีดอกเบี้ยมากที่สุดเพื่อลดต้นทุน แต่ในช่วงระหว่างและหลังวิกฤตโควิด-19 (พ.ศ. 2563–2567) บริษัทขนาดกลางและใหญ่ออกหุ้นกู้ชนิดนี้ คิดเป็น 70% และ 81% ตามลำดับ ขณะที่บริษัทขนาดเล็กออกได้เพียง 49% ทั้งนี้ บริษัทขนาดเล็กจำเป็นต้องออกหุ้นกู้ระยะสั้นที่มีดอกเบี้ยเพื่อจูงใจนักลงทุน รวมถึงออกหุ้นกู้ระยะยาวแบบมีดอกเบี้ยที่มากขึ้นจึงทำให้มีต้นทุนทางการเงินเฉลี่ยสูงสุดเทียบกับบริษัทขนาดอื่น

การศึกษาชี้ให้เห็นว่า ทั้งช่วงก่อนและหลังวิกฤตบริษัทขนาดใหญ่และกลางสามารถออกหุ้นกู้เพื่อเสริมสภาพคล่อง โดยมีต้นทุนต่ำกว่าบริษัทขนาดเล็กที่ส่วนใหญ่จำเป็นต้องออกหุ้นกู้หลายประเภทและเสนอผลตอบแทนสูง เพื่อลดความเสี่ยงจากการหมุนเวียนหนี้ (rollover risk) ซึ่งส่งผลต่อต้นทุนทางการเงินที่สูงและผลการดำเนินงานที่ต่ำ ผลการศึกษานี้จึงเป็นข้อมูลสำหรับบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ในการวางกลยุทธ์ในการพัฒนาโครงการที่อยู่อาศัย และระดมทุนผ่านหุ้นกู้ในสัดส่วนที่สามารถบริหารต้นทุนและควบคุมความเสี่ยงทางการเงินให้สอดคล้องกับสภาวะเศรษฐกิจ