คุณภาพสิ่งแวดล้อมภายในของต้นแบบรถขายอาหารเคลื่อนที่ เพื่อส่งเสริมสุขภาพของผู้ขาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
รถขายอาหารเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจอาหารริมทางซึ่งเป็นห่วงโซ่เศรษฐกิจระดับฐานรากที่มีความสำคัญ ผู้ใช้รถขายอาหารต้องเผชิญกับผลกระทบจากสภาพแวดล้อมริมทาง เช่น ความร้อน ฝุ่นละออง และเสียงรบกวนเป็นประจำ ซึ่งกระทบต่อสุขภาพ ดังนั้นรถขายอาหารที่ช่วยลดผลกระทบต่อสุขภาพจากสภาพแวดล้อมจึงมีความจำเป็นต่อผู้ประกอบการ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันที่ส่งผลกระทบต่อผู้ใช้งานไปสู่แนวคิดการออกแบบรถขายอาหารเคลื่อนที่และเปรียบเทียบคุณภาพสิ่งแวดล้อมภายใน ระหว่างต้นแบบรถขายอาหารในโครงการรูปแบบปิดพื้นที่และรถขายอาหารที่นำมาร่วมทดสอบรูปแบบเปิดพื้นที่ โดยเป็นการทดลองภาคสนามและเก็บข้อมูลเชิงปริมาณมีตัวแปรตาม ได้แก่ อุณหภูมิ ความชื้น ปริมาณฝุ่น (PM 2.5) และความดังของเสียง พื้นที่การวิจัยริมทางถนนนครอินทร์ บริเวณสะพานพระรามห้า จังหวัดนนทบุรี เก็บข้อมูลระยะเวลา 14 ชั่วโมง การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ ค่าความถี่ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบทางสถิติใช้การวิเคราะห์ความแปรปรวน
ผลการวิจัยพบว่า ต้นแบบรถขายอาหารที่พัฒนาขึ้นมีสภาพแวดล้อมภายในที่เหมาะสมกว่ารถขายอาหารรูปแบบทั่วไปที่นำมาร่วมทดสอบ โดยมีอุณหภูมิภายในเฉลี่ยต่ำกว่า (31.6 °C เทียบกับ 36.6 °C) ความชื้นสัมพัทธ์อยู่ในช่วงที่เหมาะสมกว่า (31.9–66.2% เทียบกับ 28.3–70.2%) มีปริมาณฝุ่นละออง PM2.5 ภายในเฉลี่ยต่ำกว่า (25.0 µg/m³ เทียบกับ 27.7 µg/m³) และมีระดับเสียงภายในเฉลี่ยต่ำกว่า (81.7 dB(A) เทียบกับ 85.9 dB(A)) ผลจากการวิจัยจะนำไปสู่การพัฒนาต้นแบบรถในโครงการต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัยอาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่างและเสียง พ.ศ. 2559. (2559, 28 กรกฎาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 133 ตอนที่ 91 ก หน้า 48–54.
กรมควบคุมมลพิษ. (2555). คู่มือประชาชนเรื่องมลพิษทางเสียง : โลกนี้...เสียงดัง (พิมพ์ครั้งที่ 6). บริษัท กรังด์ปรีซ์ อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด. https://www.pcd.go.th/wp-content/uploads/2020/05/pcdnew-2020-05-20_04-34-23_880633.pdf
กรมควบคุมมลพิษ. (2567). แผนแม่บทจัดการมลพิษทางเสียงและความสั่นสะเทือนระยะ 15 ปี (พ.ศ. 2566–2580) และแผนปฏิบัติการด้านการจัดการมลพิษทางเสียงและความสั่นสะเทือน 3 ระยะ. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. https://www.pcd.go.th/strategy/scategory/sound-vibration/
กรมอนามัย. (2567). รายงานสถานการณ์และผลการดำเนินงานการเฝ้าระวังและสื่อสารเตือนภัยสุขภาพจากความร้อน (รายงานประจำปี 2566). https://laws.anamai.moph.go.th/th/practices/219070
กรมอุตุนิยมวิทยา. (ม.ป.ป.). ความชื้นสัมพัทธ์. https://tmd.go.th/info/ความชนสมพทธ
กรมอุตุนิยมวิทยา. (2567, 31 ธันวาคม). สรุปลักษณะอากาศทั่วไปในรอบปี พ.ศ. 2567. https://www5.tmd.go.th/climate/summaryyearly/2024-1
ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ฉบับที่ 15 (พ.ศ. 2540) เรื่องกำหนดมาตรฐานระดับเสียงโดยทั่วไป. (2540, 3 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 114 ตอนที่ 27 ง หน้า 1–2.
ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ เรื่องกำหนดมาตรฐานฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอนในบรรยากาศโดยทั่วไป. (2565, 1 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนที่ 163 ง (ตอนพิเศษ) หน้า 21–22.
Abd-Fadeel, W. A., & Hassanein, S. A. (2013). Temperature variations in a parked car exposed to direct sun during hot and dry climates. International Journal of Automobile Engineering Research & Development, 3(1), 75–80.
Aljubury, I. M. A., Farhan, A. A., & Mussa, M. A. (2015). Experimental study of interior temperature distribution inside parked automobile cabin. Journal of Engineering, 21(3), 1–10.
Amesho, K. T. T., Lin, Y.-C., Gong, Z.-W., Chou, F.-C., Cheng, P.-C., Wang, T.-N., Chen, P.-S., Chen, K.-S., Chang, K.-L., & Lee, C.-H. (2021). Assessment of PM2.5 chemical composition and air quality monitoring: Implications of air pollutants emissions from a night market in Kaohsiung City, Taiwan. Aerosol and Air Quality Research, 21(12), 210206. https://doi.org/10.4209/aaqr.210206
American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers. (2016). ANSI/ASHRAE Standard 154-2016: Ventilation for commercial cooking operations. https://www.ashrae.org/standards
American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers. (2017). 2017 ASHRAE handbook-Fundamentals I-P Edition. ASHRAE.
American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers. (2021). ANSI/ASHRAE addenduma to ANSI/ASHRAE standard 55-2020: Thermal environmental conditions for human occupancy. https://www.ashrae.org/file%20library/technical%20resources/standards%20and%20guidelines/standards%20addenda/55_2017_d_20200731.pdf
Bispo, M. D., & Almeida, L. L. (2020). Food trucks and food parks as a social innovation of eating out practice: A study in João Pessoa – Brazil. International Journal of Gastronomy and Food Science, 20, Article 100209. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2020.100209
Buya, S., Gokon, H., Huynh, V.-N., Dam, I.-C., Usanavasin, S., Karnjana, J., & Taneepanichskul, N. (2025). Spatiotemporal association between monthly PM2.5 levels and cardiorespiratory mortality in Thailand (2026). International Journal of Environmental Health Research, 36(1), 41-52. https://doi.org/10.1080/09603123.2025.2458726
Everest, F. A., & Pohlmann, K. C. (2009). Master handbook of acoustics (5th ed.). McGraw-Hill.
Guarnieri, G., Olivieri, B., Senna, G., & Vianello, A. (2023). Relative humidity and its impact on the immune system and infections. International Journal of Molecular Sciences, 24(11), 9456. https://doi.org/10.3390/ijms24119456
Horak, J., Schmerold, I., Wimmer, K., & Schauberger, G. (2017). Cabin air temperature of parked vehicles in summer conditions: Life-threatening environment for children and pets calculated by a dynamic model. Theoretical and Applied Climatology, 130(1), 107–118. https://doi.org/10.1007/s00704-016-1861-3
IQAir AirVisual. (2019). 2018 world air quality report: Region & city PM2.5 ranking. https://www.iqair.com/dl/pdf-reports/world-air-quality-report-2018-en.pdf
Ju, H. (2020, May 6). Architectural acoustic glazing. Glass on Web. https://www.glassonweb.com/article/architectural-acoustic-glazing
Kanjanasiranont, N., Butburee, T., & Peerakiatkhajohn, P. (2022). Characteristics of PM10 levels monitored in Bangkok. Atmosphere, 13(2), 239. https://doi.org/10.3390/atmos13020239
Kraus, S., Sen, S., Savitskie, K., Kumar, S. K., & Brooks, J., Jr. (2022). Attracting the millennial customer: The case of food trucks. British Food Journal, 124(13), 165–182. https://doi.org/10.1108/BFJ-09-2021-0996
Leong, S. T., & Laortanakul, P. (2003, June). Monitoring and assessment of daily exposure of roadside workers to traffic noise levels in an Asian city: A case study of Bangkok streets. Environmental Monitoring and Assessment, 85(1), 69–85. https://doi.org/10.1023/A:1023305216910
McLaren, C., Null, J., & Quinn, J. (2005). Heat stress from enclosed vehicles: Moderate ambient temperatures cause significant temperature rise in enclosed vehicles. Pediatrics, 116(1), e109–e112. https://doi.org/10.1542/peds.2004-2368
Mallay, D. (2024). Advanced HVAC humidity control for hot-humid climates (Report No. DOE/GO-102024-5752). Home Innovation Research Labs. https://www.nrel.gov/docs/fy24osti/83357.pdf
Manisalidis, I., Stavropoulou, E., Stavropoulos, A., & Bezirtzoglou, E. (2020). Environmental and health impacts of air pollution: A review. Frontiers in Public Health, 8, Article 14. https://doi.org/10.3389/fpubh.2020.00014
Posudin, Y. (2014). Methods of measuring environmental parameters. John Wiley & Sons.
Shaker, L. M., Abdulla, S., & Makline, R. (2025). The physiological impacts of nano-ceramic window films in hot-climate architecture: Theoretical biological study. AUIQ Complementary Biological System, 2(2),101–107. https://doi.org/10.70176/3007-973X.1039
Spherical Insights. (2024, August). Food truck market size, share, and growth analysis 2023–2033. https://www.sphericalinsights.com/reports/food-truck-market
Tabunshchikov, I. A., Kolubkov, A. N., Brodach, M. M., & Avakian, I. S. (2020, September). Calculating airflow rates, cooling loads in commercial kitchens. ASHRAE Journal, 62(8), 48–50.
Toi, P. V., Quang, T. N., Duy, N. V., & Dat, M. V. (2022). The variation of temperature in parked car’s cabin in the summer. Journal of Science and Technology in Civil Engineering, 16(4), 129–136. https://doi.org/10.31814/stce.nuce2022-16(4)-10
Tran, T., Dat, V. H., Phuong, V. N., Tu, T. H. C., Duong, D. V., & Loc, H. H. (2024). Assessing urban street food safety among youth: The impact of road dust on potential microbial contamination risks to student health. Microbial Risk Analysis, 27–28(2), Article 100327. https://doi.org/10.1016/j.mran.2024.100327
Tsang, T. W., Wong, L. T., Mui, K. W., & Poon, C. Y. (2023). Influences of home kitchen designs on indoor air quality. Indoor and Built Environment, 32(7), 1429–1438. https://doi.org/10.1177/1420326X231164290
World Health Organization. (2021). WHO global air quality guidelines: Particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. https://www.who.int/publications/i/item/9789240034228
Yang, S. J., & Zhang, L. W. (2012). Research on properties of rock-mineral wool as thermal insulation material for construction. Advanced Materials Research, 450–451, 618–622. https://doi.org/10.4028/www.scientific.net/amr.450-451.618
