การเปลี่ยนแปลงเชิงวิถีชีวิตหลังการย้ายสัตว์ออกจากพื้นที่ขัดแย้งในตัวเมือง: กรณีศึกษาลิงในเมืองเก่าลพบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ลิงเป็นสัญลักษณ์ของเมืองลพบุรี มีบทบาทในการดึงดูดนักท่องเที่ยว แต่ในขณะเดียวกัน การเพิ่มจำนวนของลิงนั้นก็ทำให้ความเป็นอยู่ของผู้อาศัยในเมืองแย่ลง โดยลิงขโมยสิ่งของ ทำลายทรัพย์สิน และอาคาร รวมถึงกัดและข่วนคน ทำให้ผู้อาศัยได้ปกป้องตัวเองโดยใช้อุปกรณ์ไล่ลิง หลีกเลี่ยงเส้นทางที่มีลิง ใช้เวลานอกอาคารน้อยลง รวมถึงย้ายออกจากพื้นที่ ในปีพ.ศ. 2567 จึงได้มีการดำเนินการย้ายลิงออกจากพื้นที่เพื่อบรรเทาผลกระทบที่เกิดขึ้นจากลิง การศึกษานี้จึงสำรวจและวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของคนในพื้นที่ก่อนและหลังนำลิงออกจากพื้นที่บางส่วน และสำรวจข้อมูลการใช้ชีวิตเพื่อเสนอแนะแนวทางการปรับปรุงที่เหมาะสม โดยมีสมมติฐานว่า พฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนในพื้นที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ
จากการศึกษาการใช้ชีวิตของคนในเมือง พบการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญตามสมมติฐาน โดยมีการใช้เวลานอกอาคารมากขึ้น และการหลีกเลี่ยงเส้นทางที่มีลิงลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยทดสอบด้วยแบบทดสอบอันดับของวิลคอกสัน (Wilcoxon Signed-Ranks Test) กับกลุ่มตัวอย่าง 100 คน ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% พบค่า p< .001 ทั้ง 2 ตัวแปร จาก 3 ตัวแปร แสดงให้เห็นว่า คนมีความรู้สึกปลอดภัยและมีอิสระในการใช้พื้นที่สาธารณะซึ่งเคยเป็นพื้นที่ซ้อนทับกับลิงมากขึ้น สอดคล้องกับการตรวจสอบความคิดเห็นเกี่ยวกับการนำลิงออกจากพื้นที่ซึ่งผู้คน 95% เห็นว่า สามารถช่วยแก้ไขปัญหาจากลิงได้อย่างมาก
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการติดตามกลไกและพิจารณาการปกป้องคุ้มครองสัตว์. (2561). รายงานผลการพิจารณาศึกษา เรื่อง แนวทางการบริหารจัดการปัญหาลิงในพื้นที่วิกฤติตามยุทธศาสตร์แผนแม่บทการบริหารจัดการปัญหาลิงในจังหวัดลพบุรีอย่างยั่งยืน. สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
วิลาศ เทพทา และสยามล เทพทา. (2564). ถิ่นที่อยู่อาศัยของลิงในสภาพแวดล้อมชุมชนเมือง : ย่านการค้า เมืองเก่าลพบุรี. วารสารสมาคมนักวิจัย, 26(4), 273-290. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jar/article/download/255043/174561
เวธัส โพธารามิก. (2556). ลิง กับ คน : ไพรเมทวิทยาเชิงชาติพันธุ์ของลิงแสม (Macaca fascicularis) ณ ตำบลท่าหิน อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:99780
Biset, A., Mengesha, G., & Girma, Z. (2019). Human–wildlife conflict in and around Borena Sayint National Park, northern Ethiopia. Human–Wildlife Interactions, 13(1), 111–124. https://doi.org/10.26076/fk60-mp27
Hariohay, K. M., & Røskaft, E. (2015). Wildlife induced damage to crops and livestock loss and how they affect human attitudes in the Kwakuchinja wildlife corridor in northern Tanzania. Environment and Natural Resources Research, 5(3). https://doi.org/10.5539/ENRR.V5N3P72
Hofman-Kamińska, E., & Kowalczyk, R. (2012). Farm crops depredation by European bison (Bison bonasus) in the vicinity of forest habitats in northeastern Poland. Environmental Management, 50(4), 530–541.
Imam, E., Yahya, H. S. A., & Malik, I. (2002). A successful mass translocation of commensal rhesus monkeys Macaca mulatta in Vrindaban, India. Oryx, 36(1), 87–93.
König, H. J., Kiffner, C., Kramer-Schadt, S., & Fürst, C. (2020). Human–wildlife coexistence in a changing world. Conservation Biology, 34(4), 786-794. https://doi.org/10.1111/cobi.13513
Larson, K. L., Chavez, J. B. R., Brown, J. A., Morales-Guerrero, J., & Avilez, D. (2023). Human–wildlife interactions and coexistence in an urban desert environment. Sustainability, 15(4), 3307.https://doi.org/10.3390/su15043307
Marino, F., McDonald, R., Crowley, S. L., & Hodgson, D. J. (2024). Rethinking the evaluation of animal translocations. Biological Conservation, 292, 110523. https://doi.org/10.1016/j.biocon.2024.110523
Mekonen, S. (2020). Coexistence between human and wildlife: The nature, causes and mitigations of human wildlife conflict around Bale Mountains National Park, Southeast Ethiopia. BMC Ecology,20(1), 51. https://doi.org/10.1186/s12898-020-00319-1
Perry, A. C., Krendl, A. C., & Pescosolido, B. A. (2020). Human-wildlife conflict and livestock management: Social norms and ecological dimensions in conservation. Biological Conservation, 241, Article 108340.
Plumptre, A. J., Bizumuremyi, J. B., Uwimana, F., & Ndaruhebeye, J. D. (1997). The effects of the Rwandan civil war on poaching of ungulates in the Parc National des Volcans. Oryx, 31(4), 265–273.
Priston, N. E. C., & McLennan, M. R. (2013). Managing humans, managing macaques: Human–macaque conflict in Asia and Africa. In S. Radhakrishna, M. A. Huffman, & A. Sinha (Eds.), The macaque connection: Cooperation and conflict between humans and macaques (pp. 225–250). Springer.
Woodroffe, R., Thirgood, S., & Rabinowitz, A. (Eds.). (2005). People and wildlife, conflict or co-existence? (Vol. 9). Cambridge University Press.
