แนวทางการพัฒนารูปแบบและบริการในศูนย์อเนกประสงค์สำหรับผู้สูงอายุของหมู่บ้านจัดสรร 3 โครงการในเขตเทศบาลเมืองบึงยี่โถ
Main Article Content
บทคัดย่อ
ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้ความต้องการบริการดูแลผู้สูงอายุในระดับชุมชนเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่ตั้งอยู่ในบริบทหมู่บ้านจัดสรร งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมและความต้องการในการใช้บริการ รวมทั้งศึกษารูปแบบการดำเนินงานของศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุบึงยี่โถ และเสนอแนะแนวทางการพัฒนาบริการให้สอดคล้องกับบริบทชุมชน
การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถามผู้สูงอายุจำนวน 315 คน จำแนกตามความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน (ADL) และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้สูงอายุ ครอบครัว ผู้เชี่ยวชาญ ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ศูนย์ รวมถึงผู้แทนนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร
ผลการศึกษาพบว่า ผู้สูงอายุทั้งกลุ่มติดสังคมและกลุ่มติดบ้านมีความพึงพอใจต่อการใช้บริการโดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะด้านการบริหารจัดการและด้านสิ่งแวดล้อม ขณะที่ด้านกิจกรรมและสังคมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับปานกลาง ผลการสัมภาษณ์สะท้อนว่า ผู้ใช้บริการพึงพอใจต่อพื้นที่และการดูแลของศูนย์ แต่พบข้อจำกัดด้านความเหมาะสมของกิจกรรมและบรรยากาศการทำกิจกรรมกลุ่ม รวมถึงเงื่อนไขด้านการจัดการพื้นที่ส่วนกลางและการเข้าถึงบริการในบริบทหมู่บ้านจัดสรร ผลการวิจัยสรุปได้ว่า การพัฒนาศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุควรให้ความสำคัญกับการปรับรูปแบบกิจกรรม และการบริหารจัดการร่วมกับนิติบุคคล เพื่อให้สอดคล้องกับความหลากหลายของผู้สูงอายุและบริบทการอยู่อาศัยในหมู่บ้านจัดสรร
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2564). คู่มือระบบดูแลและคุ้มครองพิทักษ์สิทธิผู้สูงอายุในระดับพื้นที่. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
โกศล จึงเสถียรทรัพย์. (2561). การจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อการเยียวยาในสถานพยาบาลเชิงพุทธ. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 2(2), 92–110. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmb/article/view/240188
ณฤดี จันทร์จารุวงศ์. (2557). แนวทางการปรับปรุงพื้นที่ภายในโครงการพักอาศัยสำหรับผู้สูงอายุ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ไตรรัตน์ จารุทัศน์. (2561). การออกแบบเพื่อทุกคน (Universal Design). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. เทศบาลเมืองบึงยี่โถ. (ม.ป.ป.). ศูนย์การแพทย์และฟื้นฟูบึงยี่โถ. https://www.buengyitho.go.th/public/list/data/index/menu/1273
ธรรมนูญ มิตรเทวิน. (2561). การศึกษารูปแบบโมเดลธุรกิจของการพัฒนาศูนย์ดูแลผู้สูงวัยเฉพาะกลางวันสำหรับโครงการหมู่บ้านจัดสรร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ศศิพัฒน์ ยอดเพชร. (2549). สวัสดิการผู้สูงอายุ : แนวคิดและวิธีปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์. บริษัท มิสเตอร์ก๊อปปี้ (ประเทศไทย).
ศศิพัฒน์ ยอดเพชร. (2550). กลไกการดำเนินงานเพื่อความยั่งยืนของศูนย์อเนกประสงค์สำหรับผู้สูงอายุในชุมชน. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม.
ศศิพัฒน์ ยอดเพชร. (2567). ระบบสวัสดิการทางสังคม : แนวทางเพื่อเติมความสุขผู้สูงอายุไทยอย่างยั่งยืน. มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567. กลุ่มบริการและเผยแพร่ข้อมูลสถิติกองสถิติพยากรณ์.
Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1-4. https://doi.org/10.11648/j.ajtas.20160501.11
Hopman-Rock, M., van Hirtum, H., de Vreede, P., & Freiberger, E. (2019). Activities of daily living in older community-dwelling persons: A systematic review of psychometric properties of instruments. Aging Clinical and Experimental Research, 31(6), 917–925. https://doi.org/10.1007/s40520-018-1034-6
Johnson, R. B., Onwuegbuzie, A. J., & Turner, L. A. (2007). Toward a definition of mixed methods research. Journal of Mixed Methods Research, 1(2), 112–133. https://doi.org/10.1177/1558689806298224
Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). Harper and Row.