กลยุทธ์การกระจายธุรกิจของบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ขนาดกลางที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย หลังวิกฤตโควิด-19 ระหว่าง พ.ศ. 2563–2567

บทคัดย่อ

การแพร่ระบาดของโควิด-19 ส่งผลให้ภาคอสังหาริมทรัพย์ไทยเผชิญความท้าทายในการดำเนินธุรกิจ บริษัทจึงปรับกลยุทธ์โดยการกระจายธุรกิจเพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาธุรกิจหลัก งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการกระจายธุรกิจของบริษัทพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ขนาดกลางที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ช่วงปี พ.ศ. 2563–2567 โดยใช้ข้อมูลจากรายงานประจำปีและงบการเงินของบริษัท 8 แห่ง และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการศึกษาพบว่า 1) บริษัทขนาดกลางมีการกระจายธุรกิจ 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่พึ่งพาธุรกิจหลักสูง 2 บริษัท กลุ่มที่ยังมีธุรกิจหลักเด่นแต่เริ่มกระจาย 2 บริษัท และกลุ่มที่มีการกระจายธุรกิจสูง 4 บริษัท ซึ่งส่วนใหญ่มีวิสัยทัศน์ในประเด็นการกระจายธุรกิจ โดยยังคงธุรกิจหลักด้านพัฒนาอสังหาริมทรัพย์เพื่อขาย ควบคู่กับการขยายไปสู่ธุรกิจที่เกี่ยวข้องและไม่เกี่ยวข้องเพื่อเสริมความต่อเนื่องของรายได้ 2) กลุ่มที่พึ่งพาธุรกิจหลักมีสัดส่วนรายได้จากธุรกิจหลักอยู่ในระดับสูง (ประมาณร้อยละ 90 ของรายได้รวม) ขณะที่กลุ่มที่มีการกระจายธุรกิจในระดับสูงมีโครงสร้างรายได้ที่หลากหลายมากกว่า และสามารถจำแนกย่อยได้เป็นกลุ่มที่ยังคงมีสัดส่วนรายได้จากธุรกิจหลักในระดับค่อนข้างสูง (ประมาณร้อยละ 70) และกลุ่มที่มีการพึ่งพาธุรกิจหลักในระดับต่ำ (ประมาณร้อยละ 30) 3) บริษัทที่พึ่งพาธุรกิจหลักสูงมีแนวโน้มสร้างอัตรากำไรขั้นต้นและอัตรากำไรสุทธิสูงกว่า ขณะที่การกระจายธุรกิจช่วยเพิ่มความหลากหลายของรายได้ แต่หากลดการพึ่งพาธุรกิจหลักมากเกินไปอาจกระทบเสถียรภาพของผลการดำเนินงาน

โดยสรุป แม้บริษัทส่วนใหญ่ (ร้อยละ 75) จะใช้กลยุทธ์การกระจายธุรกิจเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของโครงสร้างรายได้ แต่กลุ่มที่มุ่งเน้นความเชี่ยวชาญในธุรกิจหลักกลับมีความสามารถในการทำกำไรสุทธิและเสถียรภาพทางการเงินสูงกว่า ข้อค้นพบสำคัญระบุว่า การรักษาสัดส่วนรายได้จากธุรกิจหลักไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 ช่วยเสริมความมั่นคงและลดความผันผวนของผลการดำเนินงาน ขณะที่การกระจายธุรกิจแม้ช่วยเพิ่มศักยภาพด้านกำไรขั้นต้น แต่การรักษาสัดส่วนรายได้จากธุรกิจหลักในระดับเหมาะสมยังเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสามารถในการทำกำไรและเสถียรภาพทางการเงิน ทั้งนี้ ความสำเร็จของการกระจายธุรกิจขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพการบริหารต้นทุนและโครงสร้างพอร์ตธุรกิจเป็นสำคัญ