พฤติกรรมการใช้พื้นที่ภายในหอพักสวัสดิการพยาบาลโรงพยาบาลศิริราช: กรณีศึกษา หอพัก 8 ไร่ (ตึก B หอพักพยาบาล)

บทคัดย่อ

หอพักพยาบาลเป็นสวัสดิการสำคัญสำหรับวิชาชีพพยาบาล เนื่องจากลักษณะการทำงานเป็นกะและมีการเรียกปฏิบัติงานฉุกเฉิน การมีที่พักใกล้สถานที่ทำงานจึงช่วยลดภาระการเดินทาง เพิ่มความปลอดภัย และส่งเสริมคุณภาพชีวิต อันส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานและการเลือกปฏิบัติงานต่อในสถานที่นั้นของบุคลากร อย่างไรก็ตาม จากการศึกษาพบว่า หอพักสวัสดิการพยาบาลในปัจจุบันยังไม่สามารถตอบสนองต่อความต้องการและพฤติกรรมการอยู่อาศัยได้อย่างเหมาะสม เช่น การประกอบอาหารภายในห้องพัก การใช้พื้นที่อ่างล้างหน้าร่วมกับการล้างจาน การใช้พื้นที่ส่วนรวมในการพักผ่อนนอนหลับ ปัจจัยดังกล่าวส่งผลให้เกิดปัญหาตามมา และสะท้อนถึงความไม่สอดคล้องระหว่างการออกแบบพื้นที่กับการใช้งานจริงของผู้พักอาศัย

งานศึกษานี้ใช้หอพักสวัสดิการพยาบาล 8 ไร่ (ตึก B) โรงพยาบาลศิริราชเป็นกรณีศึกษา และใช้วิธีศึกษาเชิงคุณภาพผ่าน       การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้พักอาศัยจำนวน 18 ห้องพัก ร่วมกับการวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพของพื้นที่

ผลการศึกษาพบว่า ผู้พักอาศัยมีการปรับเปลี่ยนการใช้งานพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เพื่อรองรับวิถีชีวิตและลักษณะการทำงานของวิชาชีพพยาบาล โดยมีการนำพื้นที่หน้าห้อง โถงรวม และห้องนอนมาใช้สำหรับกิจกรรมเพิ่มเติม เช่น การจัดเก็บสิ่งของ การประกอบอาหาร การทำงาน และการพักผ่อน นอกจากนี้ยังมีการใช้สิ่งอำนวยความสะดวกส่วนกลางเพื่อทดแทนข้อจำกัดของพื้นที่ภายในห้องพัก ปัญหาที่พบสะท้อนความไม่สอดคล้องระหว่างการออกแบบพื้นที่กับการใช้งานจริง งานศึกษาเสนอว่าการพัฒนาหอพักสวัสดิการพยาบาลควรให้ความสำคัญกับความยืดหยุ่นของพื้นที่ การมีพื้นที่จัดเก็บที่เพียงพอ ความเป็นส่วนตัว และสิ่งอำนวยความสะดวกที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของผู้พักอาศัย เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพยาบาล