วิสัยทัศน์เชิงภูมิทัศน์เพื่อการอนุรักษ์และสื่อความหมาย พื้นที่กำแพงเมืองเก่าสุพรรณบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
พื้นที่กำแพงเมืองและคูเมืองเก่าสุพรรณบุรีเป็นโบราณสถานสำคัญที่ได้รับการขึ้นทะเบียนโดยกรมศิลปากร และเป็นองค์ประกอบหลักของเมืองเก่าตามแผนแม่บทการอนุรักษ์และพัฒนาบริเวณเมืองเก่าสุพรรณบุรี ทว่าในปัจจุบันเมื่อบทบาทดั้งเดิมในฐานะปราการป้องกันเมืองสิ้นสุดลง พื้นที่มรดกวัฒนธรรมที่มีความยาวต่อเนื่องกว่า 8.1 กิโลเมตรแห่งนี้กลับเผชิญกับภาวะ การถูกลดทอนบทบาทและขาดปฏิสัมพันธ์กับพลวัตของวิถีชีวิตสมัยใหม่ ส่งผลให้คุณค่าทางประวัติศาสตร์ถูกละเลยและตัดขาดจากการรับรู้ของทั้งพลเมืองและนักท่องเที่ยว
งานวิจัยฉบับนี้จึงมุ่งนำเสนอแนวทางการอนุรักษ์ร่วมกับการสื่อความหมายมรดกวัฒนธรรม ผ่านการกำหนดวิสัยทัศน์ทางภูมิทัศน์และยุทธศาสตร์การออกแบบ เพื่อบูรณาการการธำรงคุณค่ามรดกวัฒนธรรมเข้ากับโครงสร้างพื้นฐานสีเขียวสาธารณะของเมือง ภายใต้กรอบแนวคิดการอนุรักษ์ภูมิทัศน์เมืองประวัติศาสตร์ และแนวทางปฏิบัติสากลว่าด้วยป้อมปราการและมรดกทางทหาร ควบคู่กับหลักการสื่อความหมายมรดกวัฒนธรรม การวิจัยดำเนินการโดยการเก็บรวบรวมข้อมูล สำรวจ และวิเคราะห์สังเคราะห์หาคุณค่าทางกายภาพ กิจกรรม และความหมายของพื้นที่กำแพงเมือง เพื่อนำไปสู่การวางวิสัยทัศน์ด้านการอนุรักษ์และพัฒนาที่เหมาะสม
ผลการศึกษาพบว่า การอนุรักษ์พื้นที่กำแพงเมืองเก่าสุพรรณบุรีจำเป็นต้องอาศัยยุทธศาสตร์บูรณาการ 3 ด้าน ได้แก่ 1) การอนุรักษ์ทางกายภาพ 2) การบริหารจัดการพื้นที่และโครงข่ายมรดกทางวัฒนธรรม และ 3) การสื่อความหมายและสร้างการรับรู้มรดกวัฒนธรรม โดยงานวิจัยนี้เสนอกรอบการอนุรักษ์ที่มองกำแพงเมืองในฐานะการเป็นองค์ประกอบของเมืองโบราณ มากกว่าการเป็นโบราณสถานแบบแยกส่วน พร้อมเสนอรูปแบบการจัดการพื้นที่ภายใต้ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและชุมชน เพื่อปรับเปลี่ยนโบราณสถานให้เป็นพื้นที่สาธารณะและแหล่งเรียนรู้ที่มีชีวิต อันเป็นต้นแบบเชิงยุทธศาสตร์สำหรับการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่มรดกวัฒนธรรมประเภทกำแพงเมืองในบริบทที่มีลักษณะใกล้เคียงกันอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2544). วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญาจังหวัดสุพรรณบุรี. สำนักหอสมุดแห่งชาติ.
สำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2558). รายงานการกำหนดขอบเขตพื้นที่เมืองเก่าสุพรรณบุรี. สผ.
สำนักงานสถิติจังหวัดสุพรรณบุรี. (2568). รายงานสถิติจังหวัดสุพรรณบุรี พ.ศ. 2568. สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักศิลปากรที่ 2 สุพรรณบุรี. (2564). โครงการอนุรักษ์และพัฒนาโบราณสถานกำแพงเมือง สุพรรณบุรี ตำบลรั้วใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี ดำเนินงานโดย บริษัท นอร์ทเทิร์นซัน(1935) จำกัด. เอกสารอัดสำเนา.
วารุณี โอสถารมย์. (2547). เมืองสุพรรณบนเส้นทางการเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์พุทธศตวรรษที่ 8 - ต้นพุทธศตวรรษที่ 25. สถาบันไทยคดีศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Bütüner, F. B. (2008). Old city walls as public spaces in Istanbul. In F. Eckardt (Ed.), Public Istanbul: Spaces and spheres of the urban (pp. 141–161). transcript Verlag. https://doi.org/10.14361/9783839408650-006
Canter, D. (1977). The psychology of place. Architectural Press.
ICOFORT. (2021). ICOMOS guidelines on fortifications and military heritage. https://www.icomos.org/images/DOCUMENTS/Charters/AGA_202111_61_ICOMOS_Guidelines_Fortifications_MilitaryHeritage_2021_EN.pdf
ICOMOS. (1994). The Nara document on authenticity. https://www.icomos.org/en/charters-and-texts/179-articles-en-francais/ressources/charters-and-standards/386-the-nara-document-on-authenticity-1994
ICOMOS. (2008). ICOMOS charter for the interpretation and presentation of cultural heritage sites (The Ename Charter). https://www.icomos.org/images/DOCUMENTS/Charters/interpretation_e.pdf
Logan, W. (2002). The disappearing "Asian" city: Protecting Asia's urban heritage in a globalizing world. Oxford University Press.
Lynch, K. (1960). The image of the city. MIT Press.
Miano, P. (2014). The city walls: An old theme for new urban spaces. Revista Lusófona de Arquitectura e Educação, 11.
Orbasli, A. (2002). Tourists in historic towns: Urban conservation and heritage management. Taylor & Francis.
Potteiger, M., & Purinton, J. (1998). Landscape narratives: Design practices for telling stories. John Wiley & Sons.
Tilden, F. (1957). Interpreting our heritage: Principles and practices for visitor services in parks, museums, and historic places. University of North Carolina Press.
UNESCO. (2011). Recommendation on the historic urban landscape. UNESCO.
Wang, S., Jiang, Y., Xu, Y., Zhang, L., Li, X., & Zhu, L. (2019). Sustainability of historical heritage: The conservation of the Xi'an city wall. Sustainability, 11(3), 740.
