การพัฒนากระบวนการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ ตามแนวคิดการเรียนรู้ด้วยการสร้างสรรค์ร่วมกันและการเรียนรู้จากการปฏิบัติ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย

ผู้แต่ง

  • อรนิภา ไทยแท้ พันธุ์สมุทร สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • ชาริณี ตรีวรัญญู สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • ชญาพิมพ์ อุสาโห สาขาวิชาบริหารการศึกษา ภาควิชานโยบายการจัดการและความเป็นผู้นำทางการศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์, การเรียนรู้ด้วยการสร้างสรรค์ร่วมกัน, การเรียนรู้จากการปฏิบัติ

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาผลการใช้กระบวนการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ตามแนวคิดการเรียนรู้ด้วยการสร้างสรรค์ร่วมกันและการเรียนรู้จากการปฏิบัติ สำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 15 คน ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กรุงเทพมหานคร ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจงโดยดำเนินการวิจัยเป็น 4 ระยะ ได้แก่ (1) การวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานเพื่อออกแบบกระบวนการ (2) การออกแบบและพัฒนากระบวนการ (3) การทดลองใช้และศึกษาผล โดยทำการศึกษากลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง และ
(4) การปรับปรุงแก้ไขและพัฒนากระบวนการ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ 1) แบบวัดภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ มีลักษณะเป็นมาตราส่วน 4 ระดับ ให้นักเรียนประเมินตนเองและเพื่อน และ 2) แบบประเมินภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ เป็นการประเมินจากแบบวัดเชิงสถานการณ์ที่ประเมินโดยผู้สังเกตผ่านเกณฑ์ระดับคุณภาพการให้คะแนน ผลการวิจัย ปรากฏว่า 1) กระบวนการที่พัฒนาขึ้นเป็นกระบวนการเรียนการสอนที่เสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ ประกอบด้วย วัตถุประสงค์ หลักการ ขั้นตอนของกระบวนการ 5 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นที่ 1 ร่วมกันสร้าง ขั้นที่ 2 ร่วมกันออกแบบ ขั้นที่ 3 ร่วมกันทำ ขั้นที่ 4 ร่วมกันปรับเปลี่ยน และ ขั้นที่ 5 ร่วมกันหล่อหลอมตัวตน และการวัดประเมินผล และ 2) ผลการใช้กระบวนการที่พัฒนาขึ้น ปรากฏว่า นักเรียนมีภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05 ทั้งในภาพรวมและแต่ละองค์ประกอบของภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์

เอกสารอ้างอิง

Boonpa, N., Muenjaem, S., Markmee, K., and Pongsriwat, S. (2019). Leadership Development in 21st Century for High School Leader. Sripatum Chonburi Academic Journal, 16(2), 163-174. (in Thai)

Bovill, C. (2014). An Investigation of Co-Created Curricula Within Higher Education in the UK, Ireland and the USA. Innovations in Education and Teaching International, 51(1), 15-25.

Department of Children and Youth. (2024, October 28). Report on the Situation of Children and Youth for Fiscal Year 2024, Quarter 4. Strategy and Planning Division Department of Children and Youth. https://www.dcy.go.th/public/mainWeb/file_download/ 1730175655 9306766722 3.pdf

Husmin, S., Chantachon, S., and Boonserm, A. (2017). State Problems and Development Guidelines of ASEAN Youth Leadership Activities for Upper-Secondary Students. Ratchaphruek Journal, 15(2), 44-52. (in Thai)

Indeed Editorial Team. (2022, June 25). 8 Ways to Use Creativity in Leadership. https://www.indeed.com/career-advice/career development/creativity-in-leadership

Keawjunta, J. (2021). Development of Learning Promotion Model to Leadership Enhancement for Student in Ban E-Teudonwaikamin School, Mahasarakham Primary Educational Service Area Office 1. Journal of Buddhist Philosophy Evolved, 5(2), 113-125. (in Thai)

Office of the Basic Education Commission. (2022, February 24). Competency - based Education. https://cbethailand.com

Raudenbush, L., and Marquardt, M. (2008). Growing Leaders At The U.S. Department of Agriculture: A Case Study Of Leadership Development Using Action Learning. Public Administration Quarterly, 32(2), 147-173. World Economic Forum (2023, January 8). The Future of Jobs Report 2023. https://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2023.pdf

Yong, N., Shirahada, K., and Kosaka, M. (2013). Value Co-creation Oriented Leadership for Promoting Service-Centric Business. Intercultural Communication Studies, 22(1).

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-10