การศึกษาอุปสรรคในการปฏิบัติการสอนออนไลน์ของครูวิทยาศาสตร์ในช่วงการระบาด ของโรคโควิด-19 ที่ทำให้การเรียนรู้วิทยาศาสตร์คลาดเคลื่อนไปจากแนวปฏิบัติทางวิทยาศาสตร์
คำสำคัญ:
การสอนออนไลน์, อุปสรรค, แนวปฏิบัติวิทยาศาสตร์, ครูวิทยาศาสตร์บทคัดย่อ
การสอนออนไลน์ถูกนำมาใช้ในประเทศไทยและที่อื่น ๆ ทั่วโลก เนื่องมาจากนโยบายล็อกดาวน์ในช่วงสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19 แต่ยังมีงานวิจัยจำนวนน้อยมากที่ศึกษาถึงผลกระทบของการสอนออนไลน์ต่อแนวปฏิบัติทางวิทยาศาสตร์ในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอุปสรรคในการปฏิบัติการสอนออนไลน์ของครูวิทยาศาสตร์ในช่วงการระบาดของโรคโควิด-19 ที่ทำให้การเรียนรู้วิทยาศาสตร์คลาดเคลื่อนไปจากแนวปฏิบัติทางวิทยาศาสตร์การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วมในชั้นเรียนออนไลน์ของครูวิทยาศาสตร์กลุ่มเป้าหมายจำนวน 15 คน และตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู้ของครูในคาบเรียนที่เก็บข้อมูลนั้น ข้อมูลเชิงคุณภาพถูกวิเคราะห์แบบนิรนัยผ่านกระบวนทัศน์เชิงตีความเพื่อจัดกลุ่มข้อมูลและหาข้อสรุปของการวิจัย ผลการวิจัยพบว่าอุปสรรคในการปฏิบัติการสอนออนไลน์ของครูวิทยาศาสตร์ที่ทำให้การเรียนรู้วิทยาศาสตร์คลาดเคลื่อนไปจากแนวปฏิบัติทางวิทยาศาสตร์มี 8 ประเด็น ได้แก่ การวิเคราะห์ตัวชี้วัดของหลักสูตรคลาดเคลื่อน การสอนแบบบอกความรู้การสอนแบบติวเตอร์ การสอนแบบสืบเสาะคลาดเคลื่อน การสอนโดยใช้แบบจำลองทางวิทยาศาสตร์คลาดเคลื่อน ไม่ได้จัดเตรียมแผนการจัดการเรียนรู้สำหรับชั้นเรียนออนไลน์ ไม่ได้ส่งเสริมการตั้งคำถามการสืบเสาะและอื่น ๆ อุปสรรคเหล่านี้อาจส่งผลต่อคุณภาพการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของผู้เรียน
เอกสารอ้างอิง
Akerson, V. L., and Bartels, S. L. (2023). Elementary Science Teaching: Toward the Goal of Scientific Literacy. Handbook of Research on Science Education. Routledge.
Anisa, Widodo, A., Riandi, and Muslim. (2023). Students’ Argumentation in Science Lessons. Science and Education, 32(3), 669-687.
Bumagat, R. J. M., Ordillas, M. G., Rogayan, D. V., Basila, R. M. G., Gannar, M. I. R., and Catig, M. J. (2023). Practices and Challenges of Teachers in Teaching Science Online. Journal of Technology in Education and Science, 7(2), 306-330.
DeCoito, I., and Estaiteyeh, M. (2022). Online Teaching During the COVID-19 Pandemic: Exploring Science/ STEM Teachers’ Curriculum and Assessment Practices in Canada. Disciplinary and Interdisciplinary Science Education Research, 4(1), 8.
Faikhamta, C. (2012). Pedagogical Content Knowledge for Teaching Science Teachers: Current Issues for Science Teacher Educators. Journal of Education Prince of Songkla University, Pattani Campus, 23(2), 1-19. (in Thai)
Gilbertson, A., Dey, J., Singh, P., & Grills, N. (2025). The Only Option? Distance Learning in North India during the COVID-19 Pandemic. Learning, Media and Technology, 50(2), 142-155.
Imran, M., Almusharraf, N., and Abbasova, M. Y. (2025). Digital Learning Transformation: A Study of Teachers’ Post-Covid-19 Experiences. Social Sciences and Humanities Open, 11, 101228.
Khumraksa, B., and Vichaidit, C. (2024). An Authentically Investigation of Inquiry-Based Science Teaching Practice of Primary School Science Teacher: Case Study in Surat Thani. Journal of Inclusive and Innovative Education, 8(3), 121-136. (in Thai)
Mirhosseini, S. A., and Noori, M. (2019). Doing Qualitative Research: The Craft of Naturalistic Inquiry. Educational Action Research, 27(2), 331–333.
Morris, D. L. (2025). Rethinking Science Education Practices: Shifting from Investigation-Centric to Comprehensive Inquiry-based Instruction. Education Sciences, 15(1), 73.
National Research Council [NRC]. (2012). A Framework for K-12 Science Education: Practices, Crosscutting Concepts and Core Ideas. National Academies Press. (in Thai)
OECD. (2023). PISA 2025 Science framework (Draft). Oxford University Press.
Osborne, J., and Allchin, D. (2024). Science Literacy in the Twenty-first Century: Informed Trust and the Competent Outsider. International Journal of Science Education, 1-22.
Phornphisutthimas, S., and Chanchaichaovivat, A. (2022). Issue and Challenge of Teaching Science: Successful Online-learning Management. Journal of Science and Science Education, 5(1), 172-180. (in Thai)
Rudolph, J. L. (2024). Scientific Literacy: Its Real Origin Story and Functional Role in American Education. Journal of Research in Science Teaching, 61(3), 519-532.
Salmela-Aro, K., and Lavonen, J. (2024). The Switch to Distance Teaching and Learning in Finland During the COVID-19 Pandemic (2020–2022) Went Technically Well but was Emotionally Challenging. Springer.
Tan, Y. S. M., and Caleon, I. S. (2023). The Influence of Science Teachers’ Beliefs and Practices on Students’ Learning Spaces and Processes: Insights from Singapore. Springer.
Tipkaew, K., and Pongsophon, P. (2012). Teaching and Learning the Nature of Science: A Case Study of a Demonstration School. Parichart Journal, 25(3), 75–84. (in Thai)
Tomasik, M. J., Helbling, L. A., and Moser, U. (2021). Educational Gains of In-Person vs. Distance Learning in Primary and Secondary Schools: A Natural Experiment During the COVID-19 Pandemic School Closures in Switzerland. International Journal of Psychology, 56(4), 566-576.
Van der Spoel, I., Noroozi, O., Schuurink, E., and van Ginkel, S. (2020). Teachers’ Online Teaching Expectations and Experiences During the COVID19-Pandemic in the Netherlands. European Journal of Teacher Education, 43(4), 623-638.
Zacharia, Z. C., and Olympiou, G. (2011). Physical Versus Virtual Manipulative Experimentation in Physics Learning. Learning and Instruction, 21(3), 317-331.
Zhang, Y., and Lin, C.-H. (2020). Student Interaction and the Role of the Teacher in a State Virtual High School: What Predicts Online Learning Satisfaction? Technology, Pedagogy and Education, 29(1), 57-71.
