The Art of Isan Molam Folk Performance as a Medium for Meaning-Making, Audience Engagement, and Audience Loyalty
Main Article Content
Abstract
Mor Lam is a traditional folk performance art that originated in Northeastern Thailand (Isan). It serves both as a form of entertainment and as a medium for storytelling, using Isan Luk Thung (folk country music) as its primary mode of expression. The content of Mor Lam performances reflects the culture, traditions, and way of life of the Isan people. Therefore, Mor Lam is not merely a performance for entertainment but also functions as a medium for meaning making and audience engagement. This academic article aims to: 1) Explore the roles and development of Mor Lam 2) Examine Mor Lam as a medium, through an analysis of audience interpretation and responses to its content and presentation and 3) Identify the factors that influence audience perception and participation, such as social and cultural contexts, personal experiences of the audience, and other related media. The study employs theoretical frameworks and concepts from communication and media studies to gain a deeper understanding of the evolution of Mor Lam as a complex and multidimensional form of indigenous media. This research highlights how Mor Lam, deeply rooted in Isan agricultural life, has evolved from its traditional origins into the digital era, influenced by technology and communication.
Article Details
References
กฤษณ์ คำนนท์. (2566). การสื่อสารด้วยการแต่งหน้าของหมอลำในฐานะอวัจนภาษา. วารสารนิเทศสยามปริทัศน์, 22(2), 292-302.
จินดา แก่นสมบัติ. (2559). เพลงลูกทุ่งหมอลำ: จากเพลงพื้นบ้านอีสานแพร่กระจายเข้าสู่เมืองกรุง. วารสารวิถีสังคมมนุษย์, 4(1), 153-173.
ฉัตรชัย พิศผล. (2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความจงรักภักดีของแฟนคลับหมอลำวงระเบียบวาทะศิลป์. วารสารราชภาคย์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 16(48), 218-233.
ณัฏฐ์ชุดา วิจิตรจามรี. (2566). ทฤษฎีการสื่อสาร. คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ณัฐวุฒิ อุ่นทร. (2560). เทคนิควิธีการลำของหมอลำฉลาด ส่งเสริม (ป. ฉลาดน้อย). วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 9(1), 67-83.
นรชน โทบบุดดี และพิภัช สอนใย. (2566). กระบวนการถ่ายทอดหมอลำกลอนของหมอลำละมุลปากไฟ. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม, 8(1), 12-20.
ปัณณทัต ลำเฟือย และอนุกูล โรจนสุขสมบูรณ์. (2564). การแสดงหมอลำคณะเสียงอิสาน. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 76-33.
พนม คลี่ฉายา และคณะ. (2565). นิเทศศาสตร์: กระบวนทัศน์ทางเลือกใหม่ และวิธีวิทยาการวิจัย. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ผจญ พีบุ้ง. (2564). การบรรเลงกลองชุดประกอบการแสดงหมอลำ: พัฒนาการ และกลวิธีในการบรรเลง. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 15(1), 1-26.
รินดา ประกอบบุญ. (2567). หมอลำกับการสร้างพื้นที่การยอมทางสังคมในวาทกรรม"ศิลปินพื้นบ้าน". วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย, 4(3), 194-205.
ลักขณา ลัดเหลา และเจริญชัย ชนไพโรจน์. (2565). กระบวนการถ่ายทอดลีลาการร่ายรำแบบเศร้าหมองของนางเอกหมอลำ. วารสาวมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 16(3), 43-50.
วรากร สีโย. (2561). การบรรเลงแซกโซโฟนประกอบการแสดงหมอลำในอีสาน. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 5(1), 261-280.
วสันต์ ชาพิทักษ์, ศุภกร บุญอรัญ และอนันตศักดิ์ พลแก้วเกษ. (2564). สัญญะความเป็นอีสานบนเวทีหมอลำหมูในฤดูกาล 2561-2563. วารสารภาษา ศาสนาและวัฒนธรรม, 10(2), 27-50.
วุฒิสิทธิ์ จีระกมล. (2563). หมอลำผีฟ้า ภูมิปัญญาแห่งการรักษาบ้านคอนสวรรค์. วารสารช่อพะยอม, 31(1), 11-32.
ศุภศิลป์ น้อยแวงพิม และอุรารมย์ จันทมาลา. (2566). ธุรกิจบันเทิงหมอลำ คณะสาวน้อยเพซรบ้านแพงในบริบทวิถีชีวิตปกติใหม่. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 7(3), 191-199.
ศิวาพร ฟองทอง, วรวรรณ ชาญด้วยวิทย์, ประเสริธ วิจิตรนพรัตน์, ศิริศักดิ์ เหล่าจันขาม, รพีพรรณ แคนลาด, อัจฉราภรณ์ มงคลคำ, อัษฎาวุฒิ ศรีทน, และศุภชัย เสถียรหมั่น. (2565). หมอลำกับเศรษฐกิจ สังคม และ สุขภาพของคนอีสาน (เล่ม 1): หมอลำกับเศรษฐกิจสังคมของคนอีสาน. รายงานฉบับสมบูรณ์, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ศิริเพ็ญ อัตไพบูลย์, วินัย จำปาอ่อน และจุฑามาส ชมผา. (2559). ศิลปินแห่งชาติปราชญ์ด้านหมอลำของชาวจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และลังคมศาสตร์, 7(1), 97-110.
สราวุธ ศรีหาโคตร. (2565). การปรับตัวของหมอลำท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธธรรมในศตวรรษที่ 21. วารสารแก่นดนตรีและการแสดง, 4(2), 79-94.
สุรศักดิ์ สาระจิตร์. (2564). หมอลำต่อต้านคอมมิวนิสต์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย (ปลายทศวรรษ 2490 ถึงต้นทศวรรษ 2520). วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์, 8(2), 139-168.
หิรัญ จักรเสน. (2561). หมอลำพื้น. วารลารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 10(1), 293-317.
อนันตศักดิ์ พลแก้วเกษ และชาญยุทธ สอนจันทร์. (2561). ศึกษาวัฒนธรรมการตั้งชื่อคณะหมอลำเรื่องต่อกลอนในภาคอีสาม. วารสารภาษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 7(2), 26-50.
อภินันท์ บัวหภักดี. (2561). หมอลำ การแสดงแห่งชีวิต จิตวิญญาณอีสาน. วัฒนธรรม, 57(3), 88-93
Lau, F., & Yano, C. R. (Eds.). (2018). Making waves: Traveling musics in Hawai‘i, Asia, and the Pacific. University of Hawai‘i Press.
Miller, T. E. (1985). Traditional music of the Lao: Kaen playing and molam singing in Northeast Thailand. Greenwood Press.
Miller, T. E., & Williams, S. (Eds.). (2008). The garland handbook of Southeast Asian music. Routledge
Reynolds, C. J. (1998). Globalization and cultural nationalism in modern Thailand. In J. S. Kahn (Ed.), Southeast Asian identities: Culture and the politics of representation in Indonesia, Malaysia, Singapore, and Thailand (pp. 115-145). Institute of Southeast Asian Studies.
Wannaudom. P. (1984). Mor lam singing of Northeast Thailand. The Ohio State University.