ปัญหาการสืบหาทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษา: ศึกษากรณีศาลมีคำพิพากษาให้ชำระเงิน

บทคัดย่อ

กรณีเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาบังคับคดีกับลูกหนี้ตามคำพิพากษา เจ้าหนี้มีหน้าที่แถลงทรัพย์สินของลูกหนี้ต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีแต่เจ้าหนี้มีข้อขัดข้องในการเข้าถึงข้อมูลทรัพย์สินของลูกหนี้จึงนำไปสู่ประเด็นการวิจัยนี้โดยอาศัยระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณสำรวจกลุ่มตัวอย่างทนายความโดยไม่อาศัยหลักความน่าจะเป็น จากการศึกษาพบว่า (1) เจ้าหนี้มีปัญหาทั้งในเรื่องของอำนาจ/สิทธิของเจ้าหนี้ในการเข้าถึงข้อมูลทรัพย์สินของลูกหนี้ที่อยู่ในความครอบครองของหน่วยงานรัฐและเอกชน; (2) กรณีเจ้าหนี้ร้องขอให้ศาลไต่สวนทรัพย์สินของลูกหนี้ มีปัญหาในเรื่องระยะเวลาในกระบวนการไต่สวนคำร้อง; และ (3) กรณีเจ้าหนี้ร้องขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจค้นสถานที่ มีปัญหาในเรื่องเหตุแห่งการร้องขอและระยะเวลาในกระบวนการพิจารณาคำร้อง
นอกจากนั้น กลุ่มตัวอย่างยังเห็นด้วยกับแนวทางการแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยการกำหนดให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษามีหน้าที่แถลงทรัพย์สินของตนเองต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี(แทนที่เจ้าหนี้มีหน้าที่แถลงทรัพย์สินของลูกหนี้ต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี) และจะต้องกำหนดให้อำนาจเจ้าพนักงานบังคับคดีเข้าถึงข้อมูลของลูกหนี้ควบคู่ไปด้วย เพื่อที่จะตรวจสอบได้ว่าลูกหนี้ได้แถลงข้อมูลทรัพย์สินของตนเองตรงตามความเป็นจริงหรือไม่ ซึ่งจะทำให้มาตรการการเข้าถึงข้อมูลของลูกหนี้ในรูปแบบนี้มีผลในทางปฏิบัติได้