86 ชีวิตที่ถูกบังคับบุคคลให้สูญหายในไทย กับหลักสิทธิมนุษยชน และกระบวนการการคุ้มครองบุคคลจากการบังคับสูญหายในไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การบังคับบุคคลให้สูญหายในรัฐไทย เป็นมาตรการใช้ความรุนแรงเพื่อใช้ในการปราบปรามกลุ่มบุคคลที่มีความเห็นต่าง หรือเพื่อกำจัดผู้ต้องสงสัย ซึ่งเป็นการกระทำนอกเหนือหลักกระบวนการยุติธรรม และหลักสิทธิมนุษยชน โดยข้อมูล ณ วันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2562 ขององค์การสหประชาชาติ ระบุว่ามีคนหายสาบสูญในประเทศไทย 86 คน ทั้งจากเหตุการณ์ทางการเมือง เหตุการณ์พฤษภาทมิฬ ปี พ.ศ. 2535 ความขัดแย้งในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้ สงครามยาเสพติดช่วงปี พ.ศ. 2546-พ.ศ. 2558 รวมถึงปฏิบัติการทวงคืนผืนป่าในยุครัฐบาล คสช. ซึ่งเป็นข่าวใหญ่หลายกรณี แต่จนถึงปัจจุบันก็ยังไม่มีกฎหมาย
รองรับว่าการบังคับสูญหายเป็นความผิดอาญาบทความวิชาการนี้มุ่งนำเสนอความหมายและสถานการณ์ของการบังคับบุคคลให้สูญหายในประเทศไทยจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ตลอดจนวิพากษ์กระบวนการและมาตรการในการคุ้มครองบุคคลจากการบังคับสูญหายในไทยจากการวิเคราะห์และการสังเคราะห์งานวิจัยและบทความ รายงานข่าว และเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และกระบวนการในการคุ้มครองบุคคลจากการบังคับสูญหายของประเทศไทยในปัจจุบัน จากการศึกษาพบว่า มีนักกิจกรรมที่ถูกบังคับสูญหายมากกว่าร้อยละ 42 ชนกลุ่มน้อย และ ประชาชนทั่วไปถูกบังคับสูญหายมากกว่าร้อยละ 22 โดยมีทั้งคนที่เป็นพยานในคดีสำคัญ และคนที่มีความสัมพันธ์กับเจ้าหน้าที่ เนื่องจากมีกฎหมายพิเศษที่อำนวยการกระทำของเจ้าหน้าที่ให้เกิดปรากฏการณ์ดังกล่าว และข้อเสนอแนะต่อการจัดการมี 5 ประเด็น คือ (1) การผ่านร่าง พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปราม การทรมานและการบังคับบุคคลให้สูญหาย (2) ต้องมีการสอบสวนคดีบังคับบุคคลให้สูญหายอย่างเป็นอิสระ (3) การเยียวยาญาติผู้สูญหาย (4) อายุความของคดีการบังคับสูญหาย (5) การบังคับสูญหายต้องแยกลักษณะความผิดและฐานความผิดให้ชัดเจน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการต่างป ระเทศ . (2556). สาระสำคัญ อนุสัญญาระหว่างประเทศ ว่าด้ วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ. สืบค้นจาก
http://www.rlpd.go.th/rlpdnew/images/rlpd_1/International_HR/2557/CED.pdf
กลุ่ม ผู้หญิงกับสันติภาพ. (ม.ป.ป.). กฎห มายใน 3 จังหวัดชายแดนใต้. สืบค้นจาก https://sites.google.com/site/wepeaceyala/kdhmay-ni-chiwit-praca-wan
คณะรักษาความสงบแห่งชาติ. (2558). คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่3/2558 เรื่อง การรักษาความสงบเรียบร้อยและความมั่นคงของชาติ. กรุงเทพฯ: คณะรักษาความสงบแห่งชาติ.
ชะวัชชัย ภาติณธุ. (2548). กระบวนการเรียนรู้และปฏิบัติการสิทธิมนุษยชน / ชะวัชชัย ภาติณธุ พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.
มูลนิธิยุติธรรมเพื่อสันติภาพ. (2555). การบังคับบุคคลให้สูญหายในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิยุติธรรมเพื่อสันติภาพ.
มูลนิธิยุติ ธรรมเพื่อสันติภาพ . (พ.ศ. 2555). ย้อนรอยคนไทยที่ (ถูกอุ้ม ) หายไป . ใน GQthailand.com, การบังคับบุคคลให้สูญหายในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิยุติธรรมเพื่อสันติภาพ.
Amnesty International thailand. (2560). การบังคับบุคคลให้สูญหาย. สืบค้นจาก https://www.amnesty.or.th/our-work/enforced-disappearance/
GQthailand. ( 2560) . ย้อนรอยคนไทยที่ (ถูกอุ้ม ) หายไป . สืบค้นจากhttps://www.gqthailand.com/life/article/enforced-disappearance
Human Rights Watch. (2560). ประเทศไทย: ปฏิบัติตามขั้นตอนสุดท้ายของการรับรองอนุสัญญาคนหาย. สืบค้นจาก https://www.hrw.org/th/news/2017/06/09/304828
Human Rights Watch. (2561). การไม่ปฏิบัติตามคำสัญญาของประเทศไทยที่จะยุติ ‘การสูญหายของบุคคล’. สืบค้นจาก https://www.hrw.org/th/new/2018/08/29/321955
Human Rights. (2555). อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ. สืบค้นจาก http://humanrights.mfa.go.th/th/humanrights/obligation/international-human-rights-mechanism/CED.php
iLaw. (2556). เข้าใจความหมายของการ “อุ้มหาย” เขียนกฎหมายให้แก้ปัญหา. สืบค้นจาก https://ilaw.or.th/node/2818
ilaw. (2562). คำสั่งหัวหน้า คสช. 3/2558 ทหารยังมีอำนาจพาคนไปปรับทัศนคติ และขังในค่ายทหาร 7 วัน. สืบค้นจาก https://ilaw.or.th/node/5294
The standard. (2562). 86 ชีวิตถูกบังคับสูญหาย ไร้กฎหมาย แจ้งความได้ แต่ให้หาข้อมูลเอง ส่องสถานการณ์บังคับสูญหายในไทย ปี 2562 . สืบค้นจาก
https://thestandard.co/forced-disappearance/
thematter.co. (2562). บุคคลที่สูญหายของประเทศไทย. สืบค้น จากthematter.co:https://thematter.co/quick-bite/enforced-disappearance-in-thailand/84245
youtube channel หาเรื่อง. (2561). หาเรื่อง(คุย): EP.8 หลายเรื่องที่คุณไม่รู้ในยุคเผด็จการ. สืบค้นจาก https://www.youtube.com/watch?v=FYYJotPOlYs