อารมณ์ปรารถนากับจุดยืนแห่งอุดมการณ์ทางเพศ: กลวิธีการแปลบทสังวาสในนวนิยายเรื่อง เซี่ยงไฮ้เบบี้

Main Article Content

วุฒิพงษ์ ประพันธมิตร
กนกพร นุ่มทอง

บทคัดย่อ

บทสังวาสในวรรณกรรม ไม่เพียงเป็นเครื่องมือที่สะท้อนอารมณ์ปรารถนาและสุนทรียศาสตร์ แห่งกามรสของมนุษย์เท่านั้น หากยังแฝงไว้ซึ่งจุดยืนแห่งอุดมการณ์ทางเพศของผู้ประพันธ์อีกด้วย เมื่อวรรณกรรมนั้นได้รับการแปลเป็นภาษาต่างประเทศ เพศสภาพและอุดมการณ์ของผู้แปลยังได้เข้ามามี ส่วนต่อรองกับพื้นที่การสร้างความชอบธรรมต่อจุดยืนดังกล่าวผ่านสำนวนแปลเช่นกัน บทความวิจัยนี้ มุ่งศึกษาการแสดงจุดยืนแห่งอุดมการณ์ทางเพศ และการดัดแปลงสำนวนต้นฉบับของผู้แปลผ่านกลวิธี การแปลบทสังวาส จากนวนิยายต้นฉบับเรื่อง เซี่ยงไฮ้เบบี้ของเว่ยฮุ่ย ร่วมกับบทแปลฉบับภาษาอังกฤษ โดยบรูซ ฮูมส์ ซึ่งแปลจากต้นฉบับภาษาจีน และบทแปลฉบับภาษาไทยโดยคำ ผกา ซึ่งแปลมาจากสำนวน ฉบับภาษาอังกฤษของบรูซ ฮูมส์อีกทอดหนึ่ง จากการศึกษาพบว่า ผู้แปลมีการดัดแปลงสำนวนต้นฉบับผ่าน กลวิธีการตัด การแทนที่ การแปลบางส่วน การดัดแปลง การแปลเติมและการเกลื่อนคำ ผลการวิจัย ยังสะท้อนให้เห็นว่า การเลือกดัดแปลงตัวบทของผู้แปล ปัจจัยหนึ่งอาจมาจากเพศและอุดมการณ์ของ ผู้แปลซึ่งควบคุมกลไกการสื่อความหมาย การตีความในบทสังวาส ทั้งยังกลายเป็นพื้นที่สร้างตัวตน การกดทับระหว่างบุรุษและสตรีเพศผ่านความงามของภาษาที่สื่ออารมณ์ปรารถนาของตัวละคร ขับเอา รสนิยม การร่วมรักและสุนทรีแห่งท่วงท่าออกมาให้เห็นอย่างเร่าร้อนและลุ่มลึก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ประพันธมิตร ว., & นุ่มทอง ก. (2022). อารมณ์ปรารถนากับจุดยืนแห่งอุดมการณ์ทางเพศ: กลวิธีการแปลบทสังวาสในนวนิยายเรื่อง เซี่ยงไฮ้เบบี้. วารสารธรรมศาสตร์, 41(2), 44–67. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/tujo/article/view/271982
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนกพร นุ่มทอง. (2554). ต้าราการแปลภาษาไทยเป็นภาษาจีน. กรุงเทพฯ: สถาบันขงจื๊อ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

กษมา สัตยาหุรักษ์. (2544). จันดารา สังวาสนาฏกรรมบนจอเงิน. กรุงเทพฯ: ระหว่างบรรทัด.

เฉลิมศรี จันทสิงห์. (2529). การแปลเบื้องต้น: ทฤษฎีและแบบฝึกหัด (พิมพ์ครั้งที่ 2). นครปฐม: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์.

ดวงตา สุพล. (2541). ทฤษฎีและกลวิธีการแปล (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นัทธนัย ประสานนาม. (2555). วันนี้ท้องฟ้าแจ่มใส: ชิกลิทเชื้อสายตะวันออกของหลิวจงเวย. วารสารจีนศึกษา, 5(5), 186-198.

บุญรส วงจัตุรัสธรรม. (2537). วิจิตรกามาในอารยธรรมจีน. กรุงเทพฯ: คุ้มคำสำนักพิมพ์.

บุรินทร์ ศรีสมถวิล. (2563). การก้าว “ไม่” ข้ามความเป็นอื่นด้านภาษาในคำบรรยายใต้ภาพ ภาษาจีนเรื่อง “เกียร์สีขาวกับกาวน์สีฝุ่น” วารสารจีนศึกษา, 13(2), 509-547.

พันศักดิ์ อัศววงศ์เกษม. (2561). เรื่องเพศกับการเซ็นเซอร์: การแปลภาษาต้องห้ามในนวนิยาย เรื่อง Fifty Shades of Grey ของ E. L. James. วารสารการแปลและการล่าม, 3(2), 90-137.

วรรณา แสงอร่ามเรือง. (2563). ทฤษฎีและหลักการแปล (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วารุณี ภูริสินสิทธิ์. (2545). สตรีนิยม: ขบวนการและแนวคิดทางสังคมแห่งศตวรรษที่ 20. กรุงเทพฯ: คบไฟ. เว่ยฮุ่ย. (2546). เซี่ยงไฮ้เบบี้(คำ ผกา แปล). กรุงเทพฯ: แพรวสำนักพิมพ์.

สัญฉวี สายบัว. (2543). หลักการแปล: กิจกรรมสู่ความเข้าใจ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. สุพรรณี ปิ่นมณี. (2555). แปลผิด→ แปลถูก: คัมภีร์การแปลยุคใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวจี จันทรารักษ์. (2556). ภาษากับเพศสภาพในการแปล: กลวิธีการแปลของนักแปลเพศหญิงและ เพศชายจากบทประพันธ์เรื่อง “Windmills of the Gods” โดย Sidney Sheldon. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาการแปลภาษาอังกฤษและภาษาไทย, คณะศิลปศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อดุลย์ รัตนมั่นเกษม. (2548). เรื่องเพศในวัฒนธรรมจีน 4,000 ปี. กรุงเทพฯ: สุขภาพใจ.

unlock men. (2020). ‘รักคือสิ่งสมตติ เซ็กซ์คือวรรณกรรม’ ค้า ผกาผู้คิดว่า เซ็กซ์ต้องมี อินโนเวชันไม่ใช่สัจจธรรมตายตัว. สืบค้นจาก https://www.unlockmen.com/changespresso-celebration-set

Brizendine, L. (2006). The female brain. New York: Morgan Road Books. Bruce, H. (n.d.) . Transparent Translator Series: Bruce Humes and his “Shanghai Baby” (上海宝贝). Retrieved from https://bruce-humes.com/2009/02/25/translator-interview-bruce-humes-and-his-shanghai-baby-%e4 % b8 % 8a%e6%b5%b7%e5%ae%9d%e8%b4%9d-2/

Catford, J. (1965). A linguistic theory of translation. Oxford: Oxford University Press.

Damrosch, D. (2003). What is World Literature? Princeton: Princeton UniversityPress.

Dilek, C. (2011). Gender and language. Celal Bayar University Journal of Social Science, 9(2), 459-471.

Hatim, B. A. (2013). Teaching and researching translation. New York: Routledge.

Howard, C. (2015). Data of Desire: Translating (Homo)Sexology in Republican China.

Jespersen, O. (1922). Language: Its nature, development, and origin. New York: H. Holt.

Koetse, M. (2012). Shanghai Baby: Beyond China a Chinese novel banished to the West. Retrieved from https://www.manyakoetse.com/wp-content/uploads/2012 /12/Shanghai-Baby-Beyond-Chinamanyakoetse.com_.pdf

Richard, G. (2007). Art, Sex, and Time in Scorsese’s After Hours. In Conard, M. T. (Ed.). The philosophy of Martin Scorsese (p. 189-210). Lexington: University Press of Kentucky.

Santaemilia, J. (2005). Gender, Sex, and Translation: The Manipulation of Identities. Manchester: St. Jerome Publishing.

Sujunya, W. (2020). The basic essentials of translation. Bangkok: Department of Foreign Languages, Faculty of Humanities, Kasetsart University.

Von Flotow, L. (1997). Translation and gender: translating in the “era of feminism.” Manchester: St. Jerome Publishing.

Wang, J. (禁闻网). (2 0 1 3 ). 中共部分禁书列表. Retrieved from https://www.bannedbook.org/bnews/cbnews/20130524/131520.html

Weber, I. (2 0 0 2 ). Shanghai baby: Negotiating youth self-identity in Urban China. Social Identities, 8(2), 347–368.

Wei, H. (2001). Shanghai baby (Bruce Humes translated). New York: Pocket Books.

Liao, J. 廖静.(2018).《后现代语境下的身体写作以卫慧《上海宝贝》位列》载《安徽广播电视大学电报》,第 3 期。

Wei, H. 卫慧.(1999).《上海宝贝》,沈阳:春风文艺出版社。

Zeng, L. 曾丽馨.(2017).《性别差异语翻译——中国女性译者句法结构特征初探》,载《甘肃高师学报》第 10 期。