การเปลี่ยนแปลงและผลกระทบของการก่อตั้งมหาวิทยาลัยต่อชุมชนโดยรอบ: การสังเคราะห์อภิมาน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มุ่งศึกษาการเปลี่ยนแปลงและผลกระทบของการจัดตั้งมหาวิทยาลัยต่อชุมชนโดยรอบ ใช้วิธีการสังเคราะห์อภิมาน (meta-synthesis) จากฐานข้อมูลวิชาการอิเล็กทรอนิกส์ จำนวน 4 ฐานข้อมูล และคัดกรองความเหมาะสมจนได้ผลงานวิจัยที่ใช้ในการสังเคราะห์ครั้งนี้ จำนวน 12 เรื่อง ผลการศึกษาพบว่า การจัดตั้งมหาวิทยาลัย เป็นหนึ่งในนโยบายรัฐที่ต้องการพัฒนาประเทศผ่านกลไกของการขยายโอกาสทางการศึกษาให้กว้างขวางขึ้น ทั้งด้านปริมาณและคุณภาพ เพื่อผลิตและพัฒนากำลังคนให้มีความรู้ความสามารถในระดับสูง ทำให้มหาวิทยาลัยเกิดการกระจายตัวไปยังภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วประเทศ อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ด้านการ

ศึกษาจะเป็นเป้าหมายหลักที่รัฐต้องการให้เกิดการเปลี่ยนแปลง แต่งานชิ้นนี้กลับพบว่า การก่อตั้งมหาวิทยาลัย

ได้ทำให้พื้นที่่ชุมชนโดยรอบเกิดการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ จำนวน 9 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านประชากรและกิจกรรมชุมชน 2) ด้านการใช้ประโยชน์์ที่ดิน 3) ด้านการศึกษา 4) ด้านเศรษฐกิจ 5) ด้านสาธารณสุขและสุขภาพ 6) ด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ 7) ด้านโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภค 8) ด้านการพัฒนาชุมชนและบริการวิชาการ และ 9) ด้านองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ซึ่งแต่ละด้านได้ส่งผลกระทบทั้งด้านบวก และเป็นการสร้างโอกาสให้กับชุมชน แต่่ในคราวเดียวกันก็ได้สร้างปัญหาให้กับชุมชนด้วย ดังนั้นการบริหารและพัฒนามหาวิทยาลัย จึงควรยกประเด็นการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ของชุมชนโดยรอบที่เป็นผลพวงมาจากการก่อตั้งมหาวิทยาลัยเข้าเป็นส่วนหนึ่งในการวางแผนและปฏิบัติภารกิจร่วมกับชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้วย โดยเฉพาะมหาวิทยาลัยในภูมิภาค เพื่อลดผลกระทบของปัญหาควบคู่กับการพัฒนาไปในคราวเดียวกัน ซึ่งจะทำให้ “ชุมชนน่าอยู่ มหาวิทยาลัยน่าเรียน” พร้อมกับเป็นการสร้างสัมพันธ์ที่ดีและลดกำแพงทั้งทางวัตถุและความคิดที่มีต่อกันลง ระหว่างมหาวิทยาลัย ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานอื่น ๆ ในพื้นที่