การสร้างเรื่องเล่าเครือข่ายวัฒนธรรมอาหารมุสลิมชวา 100 ปี เพื่อเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยวเชิงอาหาร: ชุมชนจักรพงษ์ ฮารูู ณ สวนหลวง และยะวา กรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เรื่องเล่าเครือข่ายวัฒนธรรมอาหารมุสลิมชวา 100 ปีเพื่อเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยวเชิงอาหารกรณีศึกษาชุมชนจักรพงษ์ ฮารููณ สวนหลวง และยะวา กรุงเทพมหานคร วัฒนธรรม “ชวา” (Java) เป็นวัฒนธรรมสูงที่่ผสานเข้ากับสังคมไทยทั้งระดับสามัญชนและราชสำนักอย่างเป็นน้ำเนื้อเดียวกัน แม้ “ชวา” จะเป็นชนกลุ่มน้อยของชาวมุสลิมในประเทศไทย แต่ชาวชวาคือชนกลุ่มใหญ่และวัฒนธรรมชวาเป็นวัฒนธรรมหลักของอินโดนีเซีย ประเทศที่มีประชากรนับถือศาสนาอิสลามมากที่สุดในโลก ข้อค้นพบจากการศึกษา แม้อาหารฮาลาลเป็นข้อกำหนดทางศาสนา แต่ไม่ครอบคลุมความหมายทางวัฒนธรรม อาหารที่ประกอบไปด้วยเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์ การธำรงชาติพันธุ์ ประเพณี พิธีกรรม และการแลกรับปรับเปลี่ยนทางวัฒนธรรม พบว่าเครือข่ายวัฒนธรรมใช้ต้นทุนวัฒนธรรมอาหารเพื่อเพิ่มมูลค่าการท่องเที่ยวเชิงอาหารที่มี อัตลักษณ์ท้องถิ่นผ่านเรื่องเล่า (storytelling) เพื่อสร้างอำนาจต่อรอง นำมาซึ่งรายได้ สร้างชุมชนให้เข้มแข็ง การผลิตซ้ำประวัติศาสตร์อาหารผ่านเรื่องเล่า และเพิ่มมูลค่าการตลาดของผลิตภัณฑ์อาหาร อันเป็นเป้าหมายสำคัญของรัฐบาลในการเป็นผู้นำการผลิตและส่งออกสินค้าอาหารและผลผลิตเกษตรมาตรฐานฮาลาลสู่ตลาดเป้าหมายใหม่กลุ่มประเทศมุสลิม 2,000 ล้านคนทั่วโลกสอดรับกับนโยบาย “12 เทศกาล 12 เดือน” ที่่ระบุุให้เดือนเมษายนเป็นเดือนแห่ง “เทศกาลอาหารฮาลาลหลังอาทิตย์ลับขอบฟ้า” ของกรุงเทพมหานคร สะท้อนเป้าหมายการเปิดรับตลาดใหม่่ขนาดใหญ่ทั้งในฐานะแหล่งผลิตอาหารฮาลาลและแหล่งท่องเที่ยวเชิงอาหารฮาลาล การสร้างองค์ความรู้ผ่านงานวิจัยในรูป แบบวัฒนธรรมอาหารมุสลิมในกรุงเทพมหานครจึงมีความสำคัญในฐานะเครือข่ายวัฒนธรรมอาหารในระดับชาติและนานาชาติ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรรณิการ์ จุฑามาศ สุมาลี. (2541). ยะวา-ชวาในบางกอก (The Javanese in Bangkok). มูลนิธิโครงการตำราฯ.
กรุงเทพธุรกิจ. (2567, 14 เมษายน). ‘ไทย’ แกร่งท่องเที่ยวด้านอาหาร แต่่รังเบอร์ 2 อิมเมจยังเป็นรองประเทศนี้. https://www.bangkokbiznews.com/business/business/1122218
กาญจนา แก้วเทพ. (2538). เครื่องมือการทำงานแนววัฒนธรรมชุมชน. มายด์ พับลิสซิ่ง.
เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2543). การจัดการเครือข่าย: กลยุทธ์สำคัญสู่ความสำเร็จของการปฏิรูปการศึกษา. ส.เอเชียเพรส.
ขนิษฐา กาญจนรังสีนนท์. (2542). การสร้างเครือข่ายเพื่อการพัฒนา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชาย โพธิสิตา. (2549). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ. อมรินทร์.
นภาภรณ์ หะวานนท์. (2552). วิธีการศึกษาเรื่องเล่า: จุดเปลี่ยนของการวิจัยทางสังคมศาสตร์. วารสารลุ่มน้ำโขง ศูนย์วิจัยพหุลักษณ์สังคมลุ่มน้ำโขง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 5(2), 1-22.
บุษกร วัฒนบุตร. (2564). การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research). https://shorturl.asia/0j7OL
พรรณี สวนเพลง และพรเทพ ลี่ทองอิน (2559). การท่องเที่ยวเชิงอาหาร. รายงานภาวะเศรษฐกิจท่องเที่ยว, 4(2), 38-45.
ภัทรพร พันธุรี. (2558). การจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอาหารโดยผ่านประสบการณ์ของนักท่องเที่ยวในประเทศไทย. Journal of Southern Technology, 8(2), 27-38.
มรีด ทมะเสน. (2547). ย้อนรอยสุเหร่าเก่า. มัสญิดอัลอะติก.
รัฐบาลไทย. (2567, 10 กรกฎาคม). นายกฯ นั่งหัวโต๊ะประชุมคณะกรรมการอุตสาหกรรมการอุตสาหกรรมฮาลาลฯ เดินหน้าดันศูนย์อุตสาหกรรมฮาลาลไทย ยกระดับไทยสู่ศูนย์กลางฮาลาลอาเซียนภายในปี 2570. https://www.thaigov.go.th/news/contents/details/85735
สำนักงานค์ณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย. (2561). ทำเนียบมัสยิด_กรุงเทพมหานคร. https://www.cicot.or.th/th/mosque/ lists/1/2?keyword=&province=1&district=
องค์ บรรจุุน. (2553). สยามหลากเผ่าหลายพันธุ์. มติิชน.
_______. (2561). ข้างสำรับจามมุสลิมบ้านครัว. ศิลปวัฒนธรรม. 40(2), 28-41.
________. (2566). รอยะฮ์: ยำผลไม้้เสี่่ยงทายเพศทารกกับเรือเดินสมุทรของกัปตันอูยบจากเกาะชวาสู่่เอเชียทีคสมัยรัชกาลที่่ 5. ศิลปวัฒนธรรม. 44(4), 24-31.
อาดิศร์ อิดรีส รักษมณีี. (2557). มัสยิดในกรุงเทพฯ. มติชน.
THE STANDARD. (2565). เปิดโพย 5 กิจกรรม เดือน ส.ค.-ธ.ค. ตามนโยบาย 12 เทศกาลตลอดปีทั่วกรุุงเทพฯ ของผู้ว่าฯ ‘ชัชชาติ’. https://thestandard.co/bkk-aug-dec-2565-activity/
Alter, C., & Hage, J. (1993). Organizations Working Together. Sage.
Giddens, A. (1991). Modernity and Self-Identity: Self and Society in the Late Modern Age. Stanford University Press.
Nosh Nosh Project. (2023). The Haroon Cook Book: The Treasure Trove of Islamic Food Culture Recipes that has been Inherited for Decade. Nosh Nosh Project.
Strakey, P. (1997). Network for Development. IFRTD (The International Forum for Rural Transport and Development) London, UK: International.
