การจัดการความรู้เพื่อการบริหารจัดการและอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งอย่างยั่งยืนด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนชายฝั่งอ่าวไทย อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา

Main Article Content

สุชาดา สุวรรณขำ
นิติยา ศรีพลู
สินี กิตติชนม์วรกุล
เจริญเนตร แสงดวงแข
เบญจวรรณ เพ็งหนู

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ถอดบทเรียนจากผลงานวิจัย 2 เรื่อง และ 2) จัดทำนโยบายสาธารณะเพื่อการบริหารจัดการและอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งอย่างยั่งยืนด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนชายฝั่งอ่าวไทย อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ คนในชุมชน 5 ชุมชนใน 5 ตำบลของอำเภอสทิงพระ ที่อาศัยอยู่บริเวณชายฝั่งอ่าวไทย สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง คือ ตัวแทนชาวบ้านที่ประกอบอาชีพประมง ชุมชนละ 20 คน รวม 100 คน และเจ้าหน้าที่ภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการทรัพยากรชายฝั่ง จำนวน 16 หน่วยงาน หน่วยงานละ 2 คน รวม 32 คน เครื่องมือที่ใช้ในการถ่ายทอดความรู้ คือ คู่มือนโยบายและกลยุทธ์การบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองสู่ความยั่งยืน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกต วิเคราะห์ข้อมูล เชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์แบบบรรยายสรุป ผลจากการวิจัยสามารถนำไปสู่การกำหนดนโยบายสาธารณะเพื่อการบริหารจัดการและอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งอย่างยั่งยืนด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนชายฝั่งอ่าวไทย อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา 4 นโยบาย ดังนี้ 1) นโยบายด้านการกำหนดแนวเขตอนุรักษ์เพื่อการใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างยั่งยืน 2) นโยบายด้านการสร้างกฎ กติกา และข้อตกลงการดูแลแนวเขตอนุรักษ์ 3) นโยบายด้านการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการบริหารจัดการทรัพยากรชายฝั่ง และ 4) นโยบายด้านการเสริมสร้างรายได้ของชุมชน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สุวรรณขำ ส., ศรีพลู น., กิตติชนม์วรกุล ส., แสงดวงแข เ., & เพ็งหนู เ. (2026). การจัดการความรู้เพื่อการบริหารจัดการและอนุรักษ์ทรัพยากรชายฝั่งอย่างยั่งยืนด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนชายฝั่งอ่าวไทย อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา. วารสารธรรมศาสตร์, 45(1), 117–133. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/tujo/article/view/274914
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. (2567). รายงานสถานการณ์ด้านทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งและการกัดเซาะชายฝั่งของประเทศ พ.ศ. 2565. https://www.dmcr.go.th/detailLib/8098

คณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการจังหวัดสงขลา. (2565). แผนพัฒนาจังหวัดสงขลา พ.ศ. 2566-2570. https://shorturl.asia/1fsd0

จินตวีร์ เกษมศุข. (2561). แนวคิดการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อการพัฒนาชุมชนที่ยั่งยืน. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 26(50), 169-186.

นรากร นันทไตรภพ. (2563). ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. https://library.parliament.go.th-/th/radioscript/rr2563-sep4.

นิคม สุวพงษ์. (2565). การถอดบทเรียน: เพื่อเสริมสร้างกระบวนการเรียนรู้. วารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์, 7(1), 47-60.

นิติยา ศรีพูล , จุฑารัตน์ คชรัตน์, สินี กิตติชนน์วรกุล, ชูศักดิ์ นพถาวร, สายสุดา สุขแสง และเบญจวรรณ เพ็งหนู. (2563). การจัดการความรู้ “ปัจจัยความสำเร็จของการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองสู่ความยั่งยืนของชุมชนลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา กรณีศึกษา “บ้านช่องฟืน” เพื่อการจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายสาธารณะ”. รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

เบญจวรรณ เพ็งหนู. (2563). “เขตอนุรักษ์ชายฝั่งทางเลือกสู่การบริหารจัดการทรัพยากรชายฝั่งอย่างยั่งยืน” การรุกคืบ เพื่อจัดทำข้อเสนอให้เกิดพื้นที่ต้นแบบในการบริหารจัดการทรัพยากรชายฝั่งของเครือข่ายสมาคมประมงพื้นบ้านชายฝั่งอ่าวไทยอำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา. รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์. สมาคมรักษ์ทะเลไทย.

ประกาศคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ เรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580). (2561, 13 ตุุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 135 ตอนที่ 82 ก. หน้า 52-57.

พัทนดนัย จินตนครชัยศรี. (2565). การถอดบทเรียน: มุมมองจากบทความวิจัยในประเทศไทย. [การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พิสิฐ โอ่งเจริญ. (2560). ถอดบทเรียน : การบริหารจัดการภาครัฐ (ฉบับทดลองใช้). ทูเกเตอร์ เอ็ดดูเทนเนอร์.

ภาวิดา รังสี และปุณยวีร์ หนูประกอบ. (2565). นโยบายการจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งในประเทศไทย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(2), 465-477.

เรืองวิทย์ เกษสุวรรณ. (2550). นโยบายสาธารณะ. บพิธการพิมพ์.

วิจารณ์ พานิช. (2548). การจัดการความรู้ ฉบับนักปฏิบัติ. สถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม (สคส.).

ศิลปวิชญ์ น้อยสมมิตร และโชติกา แก่นธิยา. (2562). การมีส่วนร่วมของภาคประชาชนต่อนโยบายสาธารณะ. วารสารวิจัยวิชาการ, 2(1), 101-116.

สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. (2565). รายงานผลการดำเนินงานของรัฐบาล. https://www.soc.go.th/?page_id=10338

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). เกี่ยวกับ SDGs. https://shorturl.asia-/z0tOP.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). เป้าหมายที่ 14 อนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากมหาสมุทร ทะเล และทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. https://shorturl.asia/jWsDb

อวิการัตน์ นิยมไทย. (2558). กฎหมายเกี่ยวกับการส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. วารสารจุลนิติ, 12(4), 155-163.

Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1981). Rural development participation: Concept and measure for project design implementation and evaluation: Rural development committee center for international studies. Cornell University Press.

Escandón-Panchana, J., Elao Vallejo, R., Escandón-Panchana, P., Velastegui-Montoya, A., & Herrera-Franco, G. (2022). Spatial planning of the coastal marine socioecological system-case study: Punta carnero, Ecuador. Resources 2022, 11, 74. https://doi.org/10.3390/resources11080074.

Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University Press.

Suresh, A. (2024). Coast and the community: Understanding public perceptions towards coastal ecosystems in the Northern Province, Sri Lanka. Journal of Coastal Conservation, 28(33). https://doi.org/10.1007/s11852-024-01035-4.