the คนดีมีจริยธรรมในใจของวัยรุ่นเจเนอเรชันซี: การศึกษาภาพแทนในใจและลักษณะทางจริยธรรมที่เด่นชัด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตลักษณ์เชิงจริยธรรมที่เป็นภาพแทนในใจและลักษณะทางจริยธรรมที่เด่นชัดของวัยรุ่นเจเนอเรชันซีในบริบทสังคมไทย ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจงเพื่อให้ได้วัยรุ่นที่แสดงพฤติกรรมจริยธรรมออกมาจริง ผู้ให้ข้อมูลหลักคือนักเรียนที่มีพฤติกรรมเอื้อสังคมเป็นที่ประจักษ์ชัดเจนในสายตาของคนรอบข้าง ประกอบด้วยนักเรียนมัธยมศึกษาจากโรงเรียนในกรุงเทพฯ อายุ 12-18 ปี ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 จำนวน 5 คน ผู้ให้ข้อมูล รองคือผู้ปกครองของนักเรียนจำนวน 5 คน และครูโรงเรียนเดียวกันจำนวน 5 คน การสัมภาษณ์ใช้คำถามกึ่งโครงสร้าง ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา มีการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูล โดยนำข้อมูลจากหลายแหล่งมารวมกัน คือผู้ให้ข้อมูลรอง และตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลผ่านการสะท้อนกลับจากผู้ให้ข้อมูล พบว่าภาพแทนในใจของการมีอัตลักษณ์เชิงจริยธรรมในวัยรุ่นเจเนอเรชันซีสะท้อนถึงความยืดหยุ่นและการปรับตัวตามสถานการณ์ โดยไม่ยึดติดกับหลักจริยธรรมที่ตายตัว แต่ยึดมั่นในคุณค่าหลักที่ได้รับการปลูกฝังจากครอบครัว โรงเรียน ศาสนา และสื่อสังคมออนไลน์ พบลักษณะทางจริยธรรมที่เด่นชัด 8 ลักษณะ ได้แก่ การไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน การมีจิตสาธารณะ การปฏิบัติตามหลักศาสนา การช่วยเหลือผู้อื่น การเคารพและการรับฟังผู้อื่น การมีน้ำใจ การมีเมตตา และการเห็นแก่ส่วนรวมมากกว่าส่วนตน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ดวงเดือน พันธุนาวิน (2538). ทฤษฎีต้นไม้จริยธรรม: การวิจัยและการพัฒนาบุคคล. โครงการส่งเสริมเอกสารวิชาการ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). แนวทางการพัฒนาการวัดและประเมิน ลักษณะอันพึงประสงค์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.
สำนักงานคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 2561-2580. ราชกิจจานุเบกษา, 135(82), 35-43.
Aquino, K., & Reed II, A. (2002). The self-importance of moral identity. Journal of personality and social psychology, 83(6), 1423. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-3514.83.6.1423
Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: An agentic perspective. Annual review of psychology, 52(1), 1-26. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.1
Blasi, A. (1983). Moral cognition and moral action: A theoretical perspective. Developmental review, 3(2), 178-210. https://doi.org/10.1016/0273-2297(83)90029-1
Blasi, A. (2005). Moral character: A psychological approach. In D.K. Lapsley & F. C. Power (Eds.), Character psychology and character education (pp. 67-100). University of Notre Dame Press.
Burke, P. J., & Franzoi, S. L. (1988). Studying situations and identities using experiential sampling methodology. American Sociological Review, 559-568. https://doi.org/10.2307/2095849
Damon, W., & Hart, D. (1992). Self-understanding and its role in social and moral development. In M. H. Bornstein & M. E. Lamb (Eds.), Developmental psychology: An advanced textbook (3rd ed., p. 421-464). Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
Eisenberg, N., Guthrie, I. K., Murphy, B. C., Shepard, S. A., Cumberland, A., & Carlo, G. (1999). Consistency and development of prosocial dispositions: A longitudinal study. Child development, 70(6), 1360-1372. https://doi.org/10.1111/1467- 8624.00100
Erikson, E. H. (1994). Identity and the life cycle. WW Norton & company.
Farrell, W. C., & Phungsoonthorn, T. (2020). Generation Z in Thailand. International Journal of Cross Cultural Management, 20(1), 25-51. https://doi.org/10.1177/1470595820904116
Hardy, S. A., Krettenauer, T., & Hunt, N. (2020). Moral identity development. The Oxford handbook of moral development: An interdisciplinary perspective, (p.128-144). Oxford University Press.
Jia, F., & Krettenauer, T. (2017). Recognizing moral identity as a cultural construct. Frontiers in psychology, 8, 237346. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.00412
Kohlberg, L. (1981). Essays on moral development. Harper & Row.
Krettenauer, T. (2022). When moral identity undermines moral behavior: An integrative framework. Social and Personality Psychology Compass, 16(3), e12655. https://doi.org/10.1111/jopy.12689
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
Ma, H. K. (1988). The Chinese perspectives on moral judgment development. International, Journal of Psychology, 23(1-6), 201-227. https://doi.org/10.1080/00207598808247761
Markus, H. & Kitayama, S. (1991). Culture and the self: Implications for cognition, emotion, and motivation. Psychological Review, 98, 224-253. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0033-295X.98.2.224
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications, Inc.
Monin, B., & Jordan, A. H. (2009). The dynamic moral self: A social psychological perspective. Personality, identity, and character: Explorations in moral psychology, 341-354. https://psycnet.apa.org/doi/10.1017/CBO9780511627125.016
Piaget, J. (1981). Intelligence and affectivity: Their relationship during child development. Annual Reviews Inc.
Vitell, S. J., Bing, M. N., Davison, H. K., Ammeter, A. P., Garner, B. L., & Novicevic, M. M. (2009). Religiosity and moral identity: The mediating role of self-control. Journal of Business Ethics, 88, 601-613. https://psycnet.apa.org/doi/10.1007/s10551-008-9980-0
Stets, J. E., & Carter, M. J. (2006). The moral identity: A principle level identity. Purpose meaning, and action: Control systems theories in sociology, 293-316. https://doi.org/10.1177/0190272511407621
Stets, J. E., & Carter, M. J. (2012). A theory of the self for the sociology of morality. American Sociological Review, 77(1), 120-140. https://psycnet.apa.org/doi/10.1177/0003122411433762
Stryker, S. (1980). Symbolic interactionism: A social structural version. Benjamin/Cummings Publishing Company.
