บทเรียนรู้ในสถานการณ์วิกฤตสู่แนวทางการพัฒนางานสังคมสงเคราะห์
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลังจากผ่านช่วงวิกฤตการณ์แพร่ระบาดของโรคอุบัติใหม่ COVID-19 งานสังคมสงเคราะห์สามารถถอดบทเรียนรู้นำไปสู่แนวทางการพัฒนางานได้ในอนาคต บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์ในช่วงสถานการณ์ COVID-19 และเพื่อสะท้อนถึงแนวทางการพัฒนาการปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์ในสถานการณ์วิกฤติที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ด้วยระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ รวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญเป็นนักสังคมสงเคราะห์จำนวน 16 คน พบว่า งานสังคมสงเคราะห์มีการปรับเปลี่ยนและยืดหยุ่นเพื่อรับมือตามสถานการณ์ โดยมีการประสานขอความช่วยเหลือจากทีมสหวิชาชีพเครือข่าย และอาสาสมัคร การนำเทคโนโลยี มาใช้ประโยชน์ การมีส่วนร่วมด้านนโยบายระดับหน่วยงาน ทว่าในด้านการวิจัยยังคงน้อยมากและเป็นด้านที่ต้องพัฒนาต่อไป แนวทางการพัฒนาการปฏิบัติงาน นักสังคมสงเคราะห์จึงต้องสำรวจตนเองและพัฒนาความรู้อยู่เสมอ หน่วยงานต้องเตรียมพร้อมทรัพยากรให้เพียงพอ พัฒนาเทคโนโลยี และนวัตกรรมมาใช้ในงานมากขึ้น การพัฒนาผู้นำสร้างการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายมีแผนดำเนินงานในภาวะวิกฤติทั้งระยะสั้นและระยะยาว กำหนดขั้นตอนการปฏิบัติงานที่ชัดเจน สร้างช่องทางการให้บริการที่หลากหลาย เสริมสร้างความเข้มแข็งของเครือข่าย อาสาสมัครและชุมชนท้องถิ่น การรวบรวมองค์ความรู้อย่างเป็นระบบ ภาครัฐหรือหน่วยงานส่วนกลางต้องบูรณาการกันมากขึ้น ตลอดจนแก้ไขกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติงาน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ธีรพงษ์ ทศวัฒน์ และปิยะกมล มหิวรรณ. (2563). การพัฒนาคุณภาพชีวิตทางสังคมของประชาชนและการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19).วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(9), 40-55.
บุษกร วัฒนบุตร. (2564). พฤติกรรมใหม่การเรียนรู้ของทุนมนุษย์ในยุค COVID-19. วารสารมจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 10(4), 294-305.
พรรัตน์ แสดงหาญ. (2563). การปรับตัวในการทำงานที่บ้านของผู้ปฏิบัติงานในเขตพัฒนาพิเศษ ภาคตะวันออกในช่วงวิกฤตโควิด-19. วารสารการจัดการธุรกิจ, 9(2), 14-33.
ระพีพรรณ คำหอม. (2556). หลักการและกระบวนการปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์จุลภาค. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ระพีพรรณ คำหอม, เยาวเรศ คำมะนาด, วาสนา เก้านพรัตน์, ขนิษฐา บูรณพันศักดิ์, สโรทร ม่วงเกลี้ยง และรณรงค์ จันใด. (2564). ความท้าทายของการปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์ภายใต้สถานการณ์โควิด-19 ระลอกใหม่. รายงานสืบเนื่องการสัมมนาวิชาการเนื่องในโอกาสการสถาปนาคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มธ, 67(1), 13-27.
วรรณชาติ ตาเลิศ, อนุุศร การะเกษ, เกตุรินทร์ บุญคล้าย, วราพร สุดบุญมา และอนุสิษฐ์ เป็งแก้ว. (2564). ภาวะบีบคั้นทางจิตวิญญาณของพยาบาลวิชาชีพในช่วงการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัส COVID-19 ในประเทศไทย: การสำรวจออนไลน์เบื้องต้น. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 39(4), 142-151.
สุพิชญา วงศ์วาสนา. (2564). ปัจจัยผลกระทบทางลบจาก COVID-19 ส่งผลต่อความสุขในการทำงานของพนักงานฝ่ายการโดยสาร กรณีศึกษา บริษัท บางกอกไฟล์ทเซอร์วิสเซส จำกัด (BFS).วารสารรัชต์ภาคย์, 15(39), 15-30.
เสาวนีย์ ชูจันทร์ และรณชัย คนบุญ. (2562, 6 กันยายน). การเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง: มุมมองการศึกษาสำหรับนักศึกษาพยาบาลในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. BRU Personnel. http://blog.bru.ac.th/wpcontent/uploads/2020/09/ TRANSFORMATIVE.pdf.
องค์อร ประจันเขตต์. (2557). การเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง: มุมมองในการศึกษาทางการพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก, 15(3), 179-184.
อุมาภรณ์ ผ่องจิตต์. (2561). วิชาชีพสังคมสงเคราะห์: ความรู้ทักษะ และคุณลักษณะที่สำคัญในยุคดิจิทัลhttp://www.dsdw2016.dsdw.go.th/doc.php?doc_ref=242.
Alizadeh, H., & Sharifi, A. (2022). Social Resilience Promotion Factors during the COVID-19 Pandemic: Insights from Urmia, Iran. Urban Science, 6(14), 1-14.
Andia, T., and Sharifi, A. (2021). Inequalities and Social Resilience in Times of COVID-19. Revista de Estudios Sociales, 78(10), 2-13.
Bilal S. H. Badr Naga & Nijmeh M. H. Al-Atiyyat. (2014). Roy Adaptation Model. Middle East Journal of Nursing. 7(1), 58-61.
Caza, B. B., & Milton, L. P. (2012). Resilience at work: Building capacity in the face of adversity. In K. S. Cameron and G. M. Spreitzer (Eds.), Handbook of positive organizational scholarship, (895-908). New York: Oxford University Press.
Debele, E.T., & Sima, M.E. (2021). Social Resilience and Challenges of COVID-19. Technium Business and Management (TBM), 1(1), 19-29.
Farukuzzaman, Md. & Mahbubur, A.H.M. Rahman. (2019). Communication Pattern in Social Work Practice: A Conceptual Framework. International Journal of Research in Sociology and Anthropology, 5(2), 32-43.
Gisela Redondo-Sama, Virginia Matulic, Ariadna Munté-Pascual, & Irene de Vicente. (2020). Social Work during the COVID-19 Crisis: Responding to Urgent Social Needs. Sustainability 2020, 12(20), 1-16. doi:10.3390/su12208595.
McEwen, K. (2011). Building resilience at work. Bowen Hills: Australian Academic Press.
Mishna, F., Milne, E., Bogo, M., & Pereira, L.F., (2021). Responding to COVID-19: New Trends in Social Workers’ Use of Information and Communication Technology. Clin Soc Work J., 49(4), 484-494. DOI: 10.1007/s10615-020-00780-x. Epub 2020 24 Nov.
National Association Social Work: NASW. (2022). Coronavirus (COVID-19): 8 Ethical Considerations for Social Workers. https://www.socialworkers.org/About/Ethics/Ethics-Education-and-Resources/Ethics-8/Coronavirus-8-Ethical-Considerationsfor-Social-Workers
Nova Scotia College of Social Workers. (2022, March 27). Social work practice during COVID-19. https://nscsw.org/social-work-practice-covid19/27
Pawar, M. (2020). COVID-19 Pandemic and the Social Work Profession. Journal of Humannities and Social Science. 3(2), 129-145.
Redondo-Sama, G., Matulic, V., Pascual, A.M., and Vicente, I. (2020). Social Work during the COVID-19 Crisis: Responding to Urgent Social Needs. Sustainability 2020, 12(20), 1-16. https://doi.org/10.3390/su12208595
Roy, C., & Andrews, H. (1999). The Roy adaptation model (2nd ed.). Stamford, CT: Appleton & Lange.
Schmidt-Sane, M., Hrynick, T., & Niederberger, E. (2021). Community resilience: Key concept and their applications to epidemic shock. Social Science in Humanitarian Action Platform (SSHAP), 1-16. https://doi.org/10.1908/SSHAP. 2021.003.
Turner, A. (2020, May 28). Most social workers say Covid-19 has negatively hit their work and the lives of those they support. Community Care. https://www.communitycare.co.uk/2020/05/28/social-workers-say-coronavirus-negatively-affected-services-people-they-support/
Warner, R., & April, K. (2012). Building personal resilience at work. Effective Executive,15(4), 53-68.
Windle, G., Bennett, K. M., & Noyes, J. (2011). A methodological review of resilience measurement scales. Health and Quality of Life Outcomes, 9(8), 1-18.