"แค่ 'ใส่' ก็ปลอดภัย": การสื่อสารสาธารณสุขเพื่อรณรงค์การป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ผ่านมุมมองวาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจาการนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อนำสนลการสื่อสารสาธารณสุขว่าด้วยการป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ของรัฐผ่านมุมมองวาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ แนวทางวาทกรรมสัมพันธ์เชิงวิภาษวิธีของแฟร์คลัฟ โดยวิเคราะห์ 3 ระดับ ได้แก่ ตัวบท วิถีปฏิบัติทางวาทกรรม และวิถีปฏิบัติทางสังคมวัฒนธรรมผ่านการบูรณาการมุมมองทางนิเทศศาสตร์ ทั้งนี้ พบว่าว่าทกรรม "แค่ "ใส่' ก็ปลดภัย" เป็นวาทกรรมที่สะท้อนปัญหาระบบนิเวศเพศศึกษาของประเทศไทย แม้ว่าภาครัฐจะใช้อำนาจในการให้ความรู้แก่ประชาชน แต่สื่อประชาสัมพันธ์ที่ปรากฏอาจนำไปสู่ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนในการป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ของกลุ่มเป้าหมาย นอกจากนี้การสื่อสารเรื่องถุงยางอนามัยของรัฐไม่ครอบคลุมตามนิยามของถุงยางอนามัยที่ปรากฏในยุทธศาสตร์ด้านถุงยางอนามัยของชาติ อีกทั้งยังพบข้อจำกัดของความรู้ความเข้าใจ และการเข้าถึงถุงถุงยางอนามัยสตรีในสังคมไทย นอกจากนี้พบว่าการเลือกมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัยในสังคมไทยถูกมอบให้เป็นบทบาทหลักของบุรุษมากกว่าสตรี อย่างไรก็ดีการสื่อสารเรื่องเพศศึกษาในสังคมไทยควรถูกรื้อสร้างทบทวนใหม่โดยประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ สถาบันอุดมศึกษา และสถาบันครอบครัว
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กฎกระทรวง แบ่งส่วนราชการกระทรวงสาธารณสุข. (20 มิถุนายน 2562). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136, ตอนที่ 78 ก, หน้า 1-12.
กรมควบคุมโรค. (2566). รายงานประจำปี กองโรคเอดล์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ พ.ศ. 25666. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงสาธารณสุข. (2563). ยุทธศาสตร์ด้านถุงยางอนามัย (พ.ศ. 2563-2573) ภายใต้ยุทธศาสตร์แห่งชาติว่าด้วยการยุติปัญหาเอดส์ พ.ศ. 2560-2573. บอร์น ทู บี พับลิซซิ่ง.
กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค. (2566, 19 พฤษภาคม). ถุงยางอนามัย แค่ "ใส่" ก็ปลอดภัย. https://datariskcom-ddc.moph.go.th/download/แค่-ใส่-ก็ปลอดภัย-ถุงยาง/.
จักรกฤษณ์ พิญญาพงษ์. (2563). ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการใช้ถุงยางอนามัยไม่สม่ำเสมอของนักศึกษาหญิงในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในเขตภาคเหนือ. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร ลาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 15(1), 81-98.
เจนจิต ฉายะจินดา และชนากานต์ เกิดกลิ่นหอม.(25558). การติดตามผู้สัมผัสโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่สามารถรักษาให้หายขาดได้. เวชบันทึกศิริราช, 8(2), 83-88.
เจนจิต พิชัยลักษณ์. (2565, 28 มิถุนายน). หูดหงอนไก่ "เรื่องใหญ่" กว่าที่คิด. คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล. https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=1510
ฉัตรชัย ลอยฤทธิวุฒิไกร. (2546). พฤติกรรมการบริโภคถุงยางอนามัยกรณีศึกษา: นักศึกษาระดับอุดมศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. http:/ir.stou.ac.th/handle/123456789/7960
ณรงค์ ใจเที่ยง และปฏิพัทธ์ วงค์เรือง. (2563). พฤติกรรมการใช้ถุงยางอนามัยของกลุ่มวัยเจริญพันธุ์ในจังหวัดพะเยา. วารสารกฎหมายและนโยบายลาธารณสุข, 6(1), 21-32.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2556). วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ตามแนวภาษาศาสตร์: แนวคิดและการนำมาศึกษาวาทกรรมในภาษาไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดนุช ปัญจพรผล. (2565, 1 เมษายน). ถุงยางอนามัย ถุงอนามัยสตรีและสารหล่อลื่น. ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ สภาเภสัชกรรม. https://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php2option=articledetail&subpage=article detail&id=1186
ถนอม นามวงศ์, สุกัญญา คำพัฒน์ และปิญชาน์ ปรัชญคุปต์. (2562). อัตราความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ในกลุ่มเยาวชน จังหวัดยโสธธร. วารสารโรคเอดส์, 31(3), 116-124.
ธนสิน ชุตินธรานนท์. (2567). วิธภาษาหน้าที่ในภาพยนตร์เรื่องเงียบให้รอด. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 16(1), 32-56.
ปาริชาต สถาปิตานนท์. (2553). การประเมินสถานการณ์อย่างเร็ว (ropid approisal) โครงการพัฒนาการสื่อสารสาธารณะและขับเคลื่อนสังคมเพื่อป้องกันเอดส์. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. (พิมพ์ครั้งที่ 2). ราชบัณฑิตยสถาน.
รุ่งนภา พิตรปรีชา. (2560). พลังแห่งการประชาสัมพันธ์. (พิมพ์ครั้งที่ 2). บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จำกัด.
รุ่งรัตน์ ศรีสุริยเวศน์ และพรนภา หอมสินธุ์. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างการสื่อสารเรื่องเพศและพฤติกรรมการใช้ถุงยางอนามัยในกลุ่มเยาวชนไทยชายรักชาย จังหวัดชลบุรี. วารสารพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 29(2), 62-75.
เรณู อยู่เจริญ. (2555). เริม...ภัยเงียบจากไวรัส. วารสารวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 4(4). 23-30.
วรวรรณ์ ทิพย์วารีรมย์, อุมาพร ท่านรุ่งชโรทร และอัญชลี ทองเสน. (2563). ทัศนคติเกี่ยวกับอุปสรรคและข้อผิดพลาดในการใช้ถุงยางอนามัยของนักเรียนชายมัธยมศึกษาตอนปลาย. พยาบาลสาร,47(4), 242-251.
วราพร กระหมุดความ. (2545). การเปิดรับข่าวสาร ความรู้ ทัศนคติ และพฤดิกรรมของวัยรุ่นที่มีต่อการรณรงค์การใช้ถุงยางอนามัยเพื่อป้องกันโรคเอดส์ในเขตกรุงเทพมหานคร. [วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต] จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/64600
โศรดา สุวเทวมิตร และสุนันทา ศรีศิริ. (2565). การพัฒนาโปรแกรมการจัดการเรียนรู้ความสามารถของตนเองในการป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีของเยาวชนกลุ่มเสี่ยงกรุงเทพมหานคร. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 8(1), 82-98.
สถาบันภาษาไทยสิรินธร. (2564). อ่านอย่างตีความ (1) ตีความด้วยความรู้ในตัวภาษา. สถาบันภาษาไทยสิรินธร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https:/www.sti.chula.ac.th/wpcontent/uploads/2021/04/reading_08_doc.pdf
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2562). สุขภาพคนไทย 2562: สื่อสังคมสื่อสองคม สุขภาวะ คนไทยในโลกโซเชียล. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนต์พับลิซซิ่ง.
สำนักโรคเอดส์ วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์. (2558). แนวทางการดูแลรักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ พ.ศ. 2558. อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
สำนักงานส่งเสริมสุขภาพสุขภาวะ. (2566). แค่ "ใส่" ก็ปลอดภัย ถุงยางอนามัยเป็นเรื่องปกติ normalize condom use. The bulletin: แหล่งรวมความรู้เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น. [Facebook Page]. Facebook. Retrieved May 15, 2025, from https://www.facebook.com/photo.php?fbid=689779993170731&id=1000064162089857&set=a.479028137579252.
อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2548). ภาษาในสังคมไทย: ความหลากหลาย การเปลี่ยนแปลง และการพัฒนา. (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรุณรัตน์ ชินวรณ์. (2553). สื่อประชาสัมพันธ์. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อาพัชชา ทองสนิท และกัญญาณัฐ อาศัย. (2568, 5 กุมภาพันธ์). รักตัวเองก่อนใคร! หยุดพฤติกรรมเลี่ยงโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์. ข่าวเวิร์คพอยท์ https://today.line.me/th/V2/article/aGoOyYG.
อุไรวรรณ นิลเต่า, ชนัญญา จิระพรกุล และเนาวรัตน์ มณีนิล. (2564). พฤติกรรมการใช้ถุงยางอนามัยของนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง. วารสารวิชวการการการณสุขขุมชน, 7(1), 47-59.
เอกกวี หอมขจร และคุณัสปกรณ์ มัคคัปผลานนท์. (2567). โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์และวิธีการป้องกันของวัยรุ่น. วารสารกองพยาบาล, 51(2), 103-117.
Christinawati, S., Trimatuti, W., Latifah, A., Alpina, B., Angelika, E. (2023). The use of persuasive sentences in copywriting. Issues in Applied Linguistics and Language Teaching, 5(2), 80-83. https://doi.org/10.37253/iallteach.v5i2.7267
Fairclough, N. (1995). Media discourse. Edward Arnold.
Fairclough, N. (2015). Language and Power. (3rd ed.). Routledge.
Rohmah, A.R.N. & Latifah, N. (2022). Replacement of ‘delicious’ expression: Denotative - connotative meaning analysis. Journal of Language and Literature, 10(2), 163-180.
