การวิจัยเชิงอัตวิถี (Autoethnographic Research) ในฐานะที่เป็นวิธีวิทยาวิจัย สำหรับการสร้างความหมายของชั้นเรียนโครงงานวิทยาศาสตร์
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในบริบทของการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ร่วมสมัยที่มองการเรียนรู้เป็นกระบวนการเชิงรุก การลงมือปฏิบัติ และการสร้างความหมายจากประสบการณ์ การจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน (project-based learning) ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าเป็นแนวทางสำคัญในการส่งเสริมความเข้าใจเชิงวิทยาศาสตร์ การคิดอย่างเป็นระบบ และการทำงานร่วมกันของผู้เรียน อย่างไรก็ตาม งานวิจัยจำนวนมากที่ศึกษาการเรียนรู้แบบโครงงานยังคงให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ที่สามารถวัดได้หรือการประเมินเชิงปริมาณเป็นหลัก ส่งผลให้ประสบการณ์ที่มีชีวิต ความตึงเครียด การต่อรองความหมาย และการเปลี่ยนแปลงอย่างละเอียดอ่อนที่เกิดขึ้นภายในห้องเรียนถูกมองข้ามไป บทความนี้เสนอว่าการทำความเข้าใจการเรียนรู้แบบโครงงานวิทยาศาสตร์อย่างรอบด้าน จำเป็นต้องหันกลับมาพิจารณากระบวนการเรียนรู้ในฐานะประสบการณ์ที่ถูกใช้ชีวิตและรับรู้จากภายในบทความนี้นำเสนอการวิจัยเชิงอัตวิถี (autoethnography) ในฐานะ “ประตูเชิงระเบียบวิธี” ที่เปิดโอกาสให้ครูทำหน้าที่เป็นทั้งผู้สอนและผู้วิจัย โดยใช้ประสบการณ์ส่วนตัว มุมมองจากภายใน และการสะท้อนตนเองอย่างเป็นระบบเป็นฐานในการสำรวจและทำความเข้าใจห้องเรียนโครงงานวิทยาศาสตร์ในระดับลึก แนวทางดังกล่าวให้ความสำคัญกับการเล่าเรื่องเชิงวิชาการ (narrative) และการตั้งคำถามเชิงประสบการณ์ เช่น ครูเรียนรู้อะไรจากช่วงเวลาแห่งความไม่แน่นอน ความขัดแย้ง หรือการหยั่งรู้ และอารมณ์ ความเชื่อ และตำแหน่งแห่งที่ของครูมีบทบาทอย่างไรต่อการตัดสินใจทางการสอนและปฏิสัมพันธ์ในชั้นเรียน ทั้งนี้ ประสบการณ์ส่วนบุคคลถูกเชื่อมโยงเข้ากับบริบททางสังคม วัฒนธรรม และโครงสร้างของโรงเรียนและระบบการศึกษาวิทยาศาสตร์ โดยบทความนำเสนอกรอบแนวคิดและกระบวนการดำเนินการวิจัยเชิงอัตวิถี ตั้งแต่การกำหนดคำถามวิจัยที่ตั้งอยู่บนประสบการณ์ การสร้างข้อมูลจากการปฏิบัติจริง การวิเคราะห์เชิงตีความและสะท้อนคิด ไปจนถึงการเขียนเรื่องเล่าทางวิชาการ พร้อมทั้งอภิปรายทั้งศักยภาพของแนวทางนี้ในการเข้าถึงความหมายภายในและความซับซ้อนของกระบวนการเรียนรู้ ตลอดจนข้อท้าทายด้านความเป็นอัตวิสัย ความน่าเชื่อถือ และจริยธรรมในการนำเสนอประสบการณ์ส่วนตนและความสัมพันธ์กับผู้อื่น ในท้ายที่สุดเชื้อเชิญให้นักการศึกษาและนักวิจัยทบทวนคำถามว่า “ความรู้ของใคร” ถูกนับว่าเป็นความรู้ทางการวิจัยในศึกษาศาสตร์วิทยาศาสตร์ และชี้ให้เห็นว่าประสบการณ์ที่ถูกใช้ชีวิตของครูสามารถเป็นแหล่งความรู้ที่ทรงคุณค่าในการพัฒนาการเรียนรู้ทั้งในระดับบุคคล ชั้นเรียน และระบบการศึกษาวิทยาศาสตร์โดยรวม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Anderson, L. (2006). Analytic autoethnography. Journal of Contemporary Ethnography, 35(4), 373–395. https://doi.org/10.1177/0891241605280449
Bochner, A. P., & Ellis, C. (2016). Evocative Autoethnography: Writing Lives and Telling Stories. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315545417
Bulk, L. Y., & Collins, B. (2024). Blurry Lines: Reflections on “Insider” Research. Qualitative Research. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/10778004231188048
Chammas, G. (2020). The Insider Researcher Status: A Challenge for Social Work
Practice Research. The Qualitative Report, 25(2), 537–552. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2020.3928
Chang, H. (2008). Autoethnography as method. Left Coast Press.
Chang, H., Ngunjiri, F., & Hernandez, K. (2013). Collaborative autoethnography. Routledge.
Clandinin, D. J., & Connelly, F. M. (2000). Narrative inquiry: Experience and story in qualitative research. Jossey-Bass.
Clough, P. (2002). Narratives and fictions in educational research. Open University Press.
Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). SAGE Publications.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (2011). The SAGE handbook of qualitative research (4th ed.). SAGE Publications.
Ellis, C. (2004). The ethnographic I: A methodological novel about autoethnography. AltaMira Press.
Ellis, C., Adams, T. E., & Bochner, A. P. (2011). Autoethnography: An overview. Historical Social Research, 36(4), 273-290. https://doi.org/10.12759/hsr.36.2011.4.273-290
Ellis, C., Adams, T. E., & Bochner, A. P. (2011). Autoethnography: An overview. Forum: Qualitative Social Research, 12(1), Article 10.
https://doi.org/10.17169/fqs-12.1.1589
Ellis, C., & Bochner, A. P. (2000). Autoethnography, personal narrative, reflexivity: Researcher as subject. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (2nd ed., pp. 733–768). SAGE Publications.
Ellis, C., & Bochner, A. P. (2006). Analyzing autoethnography: An autopsy. Journal of Contemporary Ethnography, 35(4), 429–449.
Finlay, L. (2002). "Outing" the researcher: The provenance, process, and practice of reflexivity. Qualitative Health Research, 12(4), 531-545. https://doi.org/10.1177/104973202129120052
Foucault, M. (1980). Power/knowledge: Selected interviews and other writings, 1972–1977 (C. Gordon, Ed.; C. Gordon, L. Marshall, J. Mepham, & K. Soper, Trans.). Pantheon Books.
Holman Jones, S. (2005). Autoethnography: Making the personal political. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), The SAGE handbook of qualitative research (3rd ed., pp. 763–791). SAGE Publications.
Holman Jones, S., Adams, T. E., & Ellis, C. (Eds.). (2013). Autoethnography: Understanding qualitative research. Oxford University Press.
Kuhn, T. S. (1962). The structure of scientific revolutions. University of Chicago Press.
Lapadat, J. C. (2017). Ethics in autoethnography and collaborative autoethnography. Qualitative Inquiry, 23(8), 589–603. https://doi.org/10.1177/1077800417704462
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.
McLaughlin, M. W., & Talbert, J. E. (2010). Building school-based teacher learning communities: Professional strategies to improve student achievement. Teachers College Press.
Mertens, D. M. (2015). Research and evaluation in education and psychology: Integrating diversity with quantitative, qualitative, and mixed methods (4th ed.). SAGE Publications.
Muncey, T. (2010). Creating autoethnographies. Sage Publications.
Popper, K. (1959). The logic of scientific discovery. Hutchinson.
Redecker, C. (2017). European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/159770
Richardson, L. (2000). Writing: A method of inquiry. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), Handbook of qualitative research (2nd ed., pp. 923–948). SAGE Publications.
Riessman, C. K. (2008). Narrative methods for the human sciences. SAGE Publications.
Shai, P. N. (2020). A Local Researcher’s Experiences of the Insider–Outsider Position: An Exercise of Self Reflexivity During Ethnographic GBV and HIV Prevention Research in South Africa. Qualitative Research, 20(1), 29–46. https://doi.org/10.1177/1609406920938563
Shai, P. N. (2020). From “intimate insider” to “relative outsider”: an autoethnographic account of undertaking social work research in one’s own “backyard”. Journal of Children’s Services, 18(3/4), 195–206. https://doi.org/10.1108/JCS-02-2023-0006
Sparkes, A. C. (2000). Autoethnography and narratives of self: Reflections on criteria in qualitative research. Social Research Update, 31, 1–4.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
Wall, S. (2006). An autoethnography on learning about autoethnography. International Journal of Qualitative Methods, 5(2), 146–160. https://doi.org/10.1177/160940690600500205
