มองผ่านเลนส์ชาติพันธุ์วรรณนา กับการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในบริบทปฐมวัย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิดและกระบวนการของการใช้ “เลนส์ชาติพันธุ์วรรณนา” (Ethnographic Lens) เพื่อสร้างความเข้าใจเชิงวัฒนธรรมต่อการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในบริบทปฐมวัย การศึกษาแนวทางนี้ท้าทายกระบวนทัศน์แบบปฏิฐานนิยม (Positivist Paradigm) ที่เน้นการวัดผลและตัวชี้วัดเชิงปริมาณ ไปสู่แนวทางเชิงนัยนิยม (Interpretivist Approach) ที่ให้ความสำคัญกับการเข้าถึงประสบการณ์เชิงอัตวิสัย (Subjective Experience), โลกทัศน์ (Worldview) และการสร้างความหมายร่วมกัน (Co-construction of Meaning) ของเด็กอย่างลึกซึ้งและละเอียดอ่อน การวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณนาทำหน้าที่เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ครูและนักวิจัยสามารถเข้าถึงพลวัตที่ซับซ้อนของการปฏิสัมพันธ์ การสืบเสาะหาความรู้ และกระบวนการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัยได้อย่างเป็นธรรมชาติ โดยเน้นการให้ความสำคัญกับ “เสียงของเด็ก” (Children's Voice) และการเคารพอำนาจในการตัดสินใจของเด็ก (Children's Agency) ในฐานะผู้ร่วมสร้างสรรค์ความรู้ งานวิจัยนี้เสนอให้ครูปฐมวัยทำหน้าที่เป็นนักวิจัยผู้เป็นเครื่องมือหลัก (Researcher as Primary Instrument) โดยอาศัยการบรรยายอย่างหนาแน่น (Thick Description) ภายใต้ระเบียบวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณา ซึ่งเหมาะสมกับการเก็บข้อมูลจากเด็กปฐมวัยที่ไม่สามารถใช้แบบทดสอบหรือแบบสอบถามได้อย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกที่สะท้อนบริบทเฉพาะของชั้นเรียนและวัฒนธรรมการเรียนรู้ ช่วยเชื่อมโยงการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เข้ากับประสบการณ์ของเด็ก และนำไปสู่การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่ส่งเสริมพัฒนาการอย่างเป็นองค์รวมและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ชาย โพธิสิตา. (2562). ศาสตร์และศิลป์การวิจัยเชิงคุณภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 8). สำนักพิมพ์อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2568 สำหรับเด็กอายุ 3-6 ปี. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, กระทรวงศึกษาธิการ.
Adair, J. K. (2010). Ethnographic knowledge for early childhood [Policy brief prepared for the U.S. Department of Education, Office of Early Learning]. Council on Anthropology and Education, American Anthropological Association.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2000). Research methods in education (5th ed.). RoutledgeFalmer.
Creswell, J. W. (1998). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions. Sage Publications.
LeCompte, M. D., & Preissle, J. (1993). Ethnography and qualitative design in educational research (2nd ed.). Academic Press Ltd.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
Lubeck, S. (1985). Sandbox society: Early education in Black and White America. Falmer Press.
Murcia, K. (2022). Children's creativity and STEM inquiry projects. Asia Research Network Journal of Education, 2(3), 118–126.
Polakow Suransky, V. (1982). The erosion of childhood. University of Chicago Press.
Ritchie, J. (2019, July). Ethnography in early childhood education. In Oxford Research Encyclopedia of Education. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190264093.013.532
Spindler, G., & Spindler, L. (1999). Cultural process and ethnography: An anthropological perspective. In M. D. LeCompte, W. L. Millroy, & J. Preissle (Eds.), The handbook of qualitative research in education (pp. 53–92). Academic Press Ltd.
