ระบบการเข้าถึงบริการสุขภาพและกลไกการจัดบริการเพื่อการเข้าถึงสิทธิทางด้านบริการสุขภาพสำหรับผู้ที่มีปัญหาสถานะบุคคล
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความการวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอระบบและกลไกการจัดบริการเพื่อการเข้าถึงสิทธิทางด้านบริการสุขภาพสำหรับผู้ที่มีปัญหาสถานะบุคคล จังหวัดเชียงราย กลุ่มเป้าหมายรวม 27 คน ได้แก่ ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งส่วนกลาง, จังหวัด คือ คณะกรรมการกำหนดแนวทางการปฏิบัติ, คณะทำงานจังหวัด, NGOs รวม 9 คน, และระดับพื้นที่ คือหน่วยบริการสุขภาพ, ศูนย์ประสานงานฯ, ล่ามชุมชน รวม 16 คน และผู้ที่มีปัญหาสถานะบุคคล 2 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ สัมภาษณ์เชิงลึก สนทนากลุ่ม ใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า กลไกการจัดบริการสุขภาพ ประกอบด้วย (1) กลไกส่วนกลาง ทำหน้าที่กำหนดนโยบายและสนับสนุน (2) กลไกจังหวัดทำหน้าที่พัฒนากลไกและระบบบริการ (พัฒนาหลักสูตรและอบรมล่ามชุมชน) (3) กลไกภาคประชาชนทำหน้าที่สื่อสารและประสานงาน (4) กลไกพื้นที่ทำหน้าที่ให้บริการสุขภาพและเป็นพี่เลี้ยงล่ามชุมชน สำหรับระบบบริการเพื่อการเข้าถึงสิทธิบริการด้านสุขภาพ ประกอบด้วย ระบบที่ (1) ฐานข้อมูลและลงทะเบียน (2) งบประมาณ (3) บริการสุขภาพ (4) ประชาสัมพันธ์และ (5) ติดตามประเมินผล พบว่าทุกระบบกลไกพื้นที่ดำเนินงานตามแนวทางการทำงานเดิม ระดับจังหวัดและภาคประชาชนมีส่วนร่วมในสื่อสารระหว่างผู้ที่มีปัญหาสถานะบุคคลและหน่วยบริการในระบบที่ 3 และพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์ในระบบที่ 4 ส่วนระบบอื่นยังไม่ชัดเจน
ข้อเสนอแนะ (1) เพิ่มระบบการติดตามประเมินผลภายใน (2) ปรับปรุงหลักสูตรล่ามชุมชน
Article Details
Copyright
Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences has an exclusive right to publish the accepted articles in any form. However, the author retains the following rights:
1. The right to the ownership of the article;
2. The right to use all or part of the article in his/her other works;
3. The right to re-produce the article for personal use or for use in the author’s organisation, in which case the author must obtain permission from Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences;
4. The right to make copies of all or part of the work for educational use or for the author’s use in classroom teaching; and
5. The right to include the work (both the preprinted and printed versions) in an institutional repository.
เอกสารอ้างอิง
ดรุณี ไพศาลพาณิชย์กุล. (2553) ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อสิทธิในระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าของคนไร้รัฐ/ไร้สัญชาติ, วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, ปีที่ 4 ฉบับที่ 1, 19.
บุญมา สุนทราวิรัตน์ และคณะ. (2552) ความเป็นธรรมทางสุขภาพกับสิทธิมนุษยชน: กรณีชาวเขาไร้สัญชาติในประเทศไทย, วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, ปีที่ 3 ฉบับที่ 3, 372.
พงศธร พอกเพิ่มดี. (2553) ต้องสร้างหลักประกันสุขภาพสำหรับคนไทยไร้สถานะ, จาก https://sites.google.com/sitestatelessthaicenter/knowledge/txngsranghlakprakansukhphaphsahrabkhnthiyristhana [ค้นเมื่อ 22 สิงหาคม 2558]
วิชัย โชควิวัฒน. (2556) “วิจัย” สร้างรอยต่อ “พัฒนาระบบสุขภาพไทย”, HSRI FORUM พื้นที่แบ่งปันความรู้ สู่ระบบสุขภาพที่เป็นธรรมและยั่งยืน, ปีที่ 2 ฉบับที่ 1, 5.
วิวัฒน์ ตามี่. (2556) โครงการพัฒนาระบบและบริการสุขภาพสำหรับผู้ที่มีปัญหาสถานะบุคคลและสิทธิ, ม.ป.ท.: ม.ป.พ.
หิรัญญา ปะดุกา (บรรณาธิการ). (2558) รายงานผลการดำเนินงานประกันสุขภาพบุคคลที่มีปัญหาสถานะและสิทธิ, กรุงเทพฯ: บียอนด์ พับลิชชิ่ง.