มาตรการทางกฎหมายในการแก้ไขปัญหาการแปลงสัญชาติเป็นไทย: ศึกษากรณีคนไร้สัญชาติ

Main Article Content

ชุติ งามอุรุเลิศ
รุ่ง ศรีสมวงษ์

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิจัยแนวคิดและทฤษฎีรวมถึงความเป็นไปได้ในมาตรการและกลไกทางกฎหมายของประเทศไทยที่จะใช้นิติวิธีในการแปลงสัญชาติเป็นไทยเพื่อแก้ไขปัญหาความไร้สัญชาติให้แก่คนไร้สัญชาติที่ปรากฏตัวขึ้นและอาศัยอยู่ในประเทศไทย


จากการศึกษาพบว่าแม้ประเทศไทยจะมีกฎหมายว่าด้วยสัญชาติโดยเฉพาะในส่วนของการแปลงสัญชาติเป็นไทยที่มีมาตรฐานตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ รวมถึงมีประสิทธิภาพที่จะจัดการปัญหาความไร้สัญชาติให้แก่คนไร้สัญชาติที่ปรากฏตัวขึ้นในประเทศไทยได้ แต่ในทางข้อเท็จจริงกลับปรากฏว่ามีคนไร้สัญชาติที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยมาอย่างยาวนานจนมีความผสมกลมกลืนกับสังคมไทยแล้วอีกเป็นจำนวนมากไม่สามารถเข้าถึงความมีสัญชาติไทยโดยการแปลงสัญชาติได้ ซึ่งสาเหตุมาจากปัญหาที่สำคัญ 3 ประการ คือ เกิดความเสื่อมประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมาย, เกิดปัญหาในกลไกการพิจารณาอนุญาตให้แปลงสัญชาติเป็นไทยของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และคนไร้สัญชาติบางประเภทไม่อาจเข้าถึงหรือยื่นคำขอแปลงสัญชาติเป็นไทยได้อันเนื่องมาจากการขาดกฎหมายและนโยบาย


ปัญหาทั้งสามประการที่เกิดขึ้นนี้มีสาเหตุมาจากแนวคิดในเชิงความมั่นคงและประโยชน์สูงสุดแห่งรัฐในเชิงเดี่ยว ซึ่งผู้รักษาการตามกฎหมายมักจะให้น้ำหนักมากกว่าแนวคิดในเชิงการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ดังนั้นเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวการสร้างเครื่องมือต่าง ๆ ที่จะเป็นการเสริมประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมาย หรือการปรับปรุงแนวทางประกอบการใช้ดุลยพินิจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในการอนุญาตให้คนไร้สัญชาติแปลงสัญชาติเป็นไทย รวมถึงการปฏิรูปกฎหมายที่เกี่ยวข้องจึงมีความจำเป็น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
งามอุรุเลิศ ช. ., & ศรีสมวงษ์ ร. . (2019). มาตรการทางกฎหมายในการแก้ไขปัญหาการแปลงสัญชาติเป็นไทย: ศึกษากรณีคนไร้สัญชาติ. Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 8(1), 345–369. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MFUconnexion/article/view/241194
ประเภทบทความ
Research article

เอกสารอ้างอิง

Francis, M. D., & Susan, F. M. (2007) Guiding principles on internal displacement: Handbook for applying the guiding principles on internal displacement (หลักการชี้แนะว่าด้วยการพลัดถิ่นภายในประเทศพร้อมคู่มือประยุกต์ใช้หลักการชี้แนะ) (trans. P Intaramanon), Bangkok: National Human Rights Commission. (in Thai)

Kanchanachittra, S. P. (2017) Nationality under international law (สัญชาติของมนุษย์ภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ), Bangkok: Faculty of Law, Thammasat University. (in Thai)

Pivavatnapanich, P. (2010) Private international law (คำอธิบายกฎหมายระหว่างประเทศ แผนกคดีบุคคล), 2nd edition, Bangkok: Winyuchon. (in Thai)

Saisoonthorn, J. (2015) International law vol. 2 (กฎหมายระหว่างประเทศ เล่ม 2), 10th edition, Bangkok: Winyuchon. (in Thai)

Subcommittee on Consideration of Nationality by Naturalization and Marriage and Recovery of Thai Nationality. (2017) Documents for the 9th Meeting, 31 July 2017. (in Thai)