แนวทางการพัฒนาภูมิปัญญาด้านสิ่งทอเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชนทุ่งฟ้าฮ่าม อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย

Main Article Content

อัจฉรา สโรบล

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ ภูมิปัญญาสิ่งทอของชุมชนทุ่งฟ้าฮ่าม อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย และหาแนวทางพัฒนาภูมิปัญญาสิ่งทอของชุมชน เพื่อส่งเสริมด้านการท่องเที่ยว รวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงคือ ผู้รู้ด้านภูมิปัญญา คนทอ จำนวน 6 คน ด้วยวิธีสนทนากลุ่มย่อย (Focus Group Discussion) การสังเกตแบบมีส่วนร่วม (Participant Observation) อบรมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยใช้เทคนิคการวางแผนแบบมีส่วนร่วม (Appreciation Influence Control: AIC) การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา


ผลวิจัยพบว่า สมาชิกกลุ่มทอผ้าที่เป็นกลุ่มเป้าหมายมีจำนวน 6 คน ทุกคนทอลวดลายดั้งเดิมอีสานได้ เทคนิคที่ใช้คือ ขิดลาย ทอยกดอก มัดหมี่ ส่วนความหมายลวดลาย สมาชิกไม่มีใครทราบ บอกเพียงว่าสืบทอดจากคนเฒ่า คนแก่ กลุ่มได้พัฒนาองค์ความรู้จากการอบรมและเรียนรู้ด้วยตัวเอง ได้แก่ การจกแบบล้านนา อบรมย้อมสีธรรมชาติ ทอยกดอก มีการค้นหาลวดลายอัตลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ โดยเชื่อมโยงจากเรื่องเล่าตำนาน ส่วนแนวทางการพัฒนาภูมิปัญญาสิ่งทอควรมีการปรับปรุงเรื่องสีเป็นสีย้อมธรรมชาติและรูปแบบของผลิตภัณฑ์ควรมีความหลากหลาย สอดแทรกสัญลักษณ์ เหมาะเป็นของที่ระลึกสำหรับนักท่องเที่ยว งานวิจัยยังพบว่ากลุ่มมีจุดแข็งคือการมีส่วนร่วม แต่ด้านทักษะการออกแบบผลิตภัณฑ์ การนำเสนอสินค้า           การประชาสัมพันธ์ ควรได้รับการปรับปรุงและพัฒนาเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สโรบล อ. . (2018). แนวทางการพัฒนาภูมิปัญญาด้านสิ่งทอเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของชุมชนทุ่งฟ้าฮ่าม อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย. Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 7(1), 118–138. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MFUconnexion/article/view/241251
ประเภทบทความ
Research article

เอกสารอ้างอิง

Boonsener, M. (2005) Thai Esan woven, source of income for community (ผ้าทอไทอีสาน: แหล่งรายได้ของชุมชนอีสาน), Journal of Academic Services Khon kaen University, vol. 13, no. 2, pp. 4-8. (in Thai)

Buraphajatana, G. (2010) Creation of contemporary pattern of textile from Thai Lanna style (การสร้างสรรค์ต้นแบบลวดลายผ้าไทล้านนาแบบร่วมสมัย), Bangkok: Rajamangala University of Technology Thanyaburi. (in Thai)

Curtis, L. J. (1903) The Laos of North Siam, Philadelphia: Westminter Press.

Fuengfuusakul, A. (2003) Idealities (อัตลักษณ์), Bangkok: Tiger Printing. (in Thai)

Gatesuwan, R. (2010) A research synthesis on people participation in public policy in Thailand (การสังเคราะห์งานวิจัยเรื่องการมีส่วนร่วมของประชาชนนโยบายสาธารณะในประเทศไทย), Chaiyaphum: Chaiyaphum Rajabhat University. (in Thai)

Howskins, J. (2009) The creative economy: How people make money from ideas (เศรษฐกิจสร้างสรรค์ เขามั่งคั่งจากความคิดกันอย่างไร) (trans. K Wanichwiroon), Bangkok: Amarin Printing & Pupblishing Press. (in Thai)

Santasombat, Y. (2000) Lark Chang: the creation of new identity Tai in Taikong (หลักช้าง: การสร้างใหม่ของ อัตลักษณ์ไทในใต้คง), Bangkok: Amarin Printing & Pupblishing Press. (in Thai)

Sarobol, A. (2006) Doi Tao Community Participation in the Development of Textile Wisdom (การมีส่วนร่วมของชุมชนดอยเต่าในการพัฒนาภูมิปัญญาด้านสิ่งทอ), Dissertation in Rural Planning and Development, Graduate School of Maejo University. (in Thai)

Sarobol, A. (2013) Participatory Research for development of Kachin Fabrics on Creative Economy under Sufficiency Economy Philosophy (การวิจัยอย่างมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาผ้าทอชนเผ่าคะฉิ่นเชิงเศรษฐกิจสร้างสรรค์ตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง), Chiang Mai: Chiang Mai University. (in Thai)

Sarobol, A. (2015) Costume Prototype’s preparation and transfer of knowledge in order to promote Community- based Health Tourism (การจัดทำต้นแบบด้านเครื่องแต่งกายและการถ่ายทอดองค์ความรู้เพื่อส่งเสริมด้านการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ), Chiang Mai: Chiang Mai University. (in Thai)

Sarobol, A. & Sukuntamala, N. (2015) Lanna wisdom, the knowledge of Lanna wisdom Tai Yaun’s apparel (องค์ความรู้ภูมิปัญญาล้านนาด้านเครื่องนุ่งห่มของไทยวน), Chiang Mai: Cultural Promotion Office, Chiang Mai University. (in Thai)

Wontong, S. (2007) Format learning hand woven, ethnic groups in the Sub-Mekong region (รูปแบบการจัดแหล่งเรียนรู้ผ้าทอมือของกลุ่มชาติพันธุ์ในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง), Journal of the Humanities and Social Sciences Surin Rajabhat University, vol. 12, no. 1, pp. 29-36. (in Thai)