แนวคิดในการศึกษาอัตลักษณ์ทางดนตรี

Main Article Content

พิพัฒน์พงศ์ มาศิริ

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้ผู้เขียนต้องการนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับอัตลักษณ์ทางดนตรีซึ่งเป็นแนวคิดใน การศึกษาอัตลักษณ์ในอีกลักษณะหนึ่งที่ปรากฏในการศึกษาทางสังคมศาสตร์ ราวสองทศวรรษที่ผ่านมา แนวคิดอัตลักษณ์ทางดนตรีได้รับการพัฒนาขึ้นโดยการเชื่อมโยงแนวคิดอัตลักษณ์เข้ากับปรากฏการณ์ดนตรีที่กำลังเกิดขึ้นในสังคมต่างๆ ทั่วโลก การผสมผสานแนวคิดอัตลักษณ์เข้ากับดนตรีทำให้เกิดความเข้าใจว่ามนุษย์นอกจากเป็นผู้สร้างดนตรีขึ้นเพื่อความบันเทิงในกิจกรรมต่างๆ แล้ว ดนตรียังมีบทบาทสำคัญที่ทำให้มนุษย์สามารถค้นหาและสร้างตัวตนของมนุษย์ขึ้น สิ่งที่เรียกว่าตัวตนนี้ทำให้มนุษย์เกิดความรู้สึกว่าตนเองมีความหมาย เกิดความมั่นใจ และภาคภูมิใจที่จะสามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับคนอื่นๆ อัตลักษณ์ทางดนตรีเป็นสิ่งที่เชื่อมโยงบุคคลเข้ากับสังคมในขณะเดียวกันบุคคลได้ใช้อัตลักษณ์ทางดนตรีนี้ในการมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับคนอื่นๆ ในสังคม การส่งต่ออัตลักษณ์ทางดนตรีเกิดขึ้นในลักษณะของปฏิบัติการทางวัฒนธรรม อย่างไรก็ตามสภาพสังคมในปัจจุบันที่โลกกำลังถูกครอบงำด้วยอิทธิพลของกระแสโลกาภิวัตน์และทุนนิยม ทำให้วัฒนธรรมของผู้คนเกิดการเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว การเปลี่ยนแปลงของสังคมทำให้ผู้คนต้องพยายามดิ้นรนในการธำรงรักษาอัตลักษณ์ของตนเอาไว้พร้อมกับสร้างอัตลักษณ์ใหม่ขึ้นมา เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป กระแสโลกาภิวัตน์ที่มีเทคโนโลยีเป็นแกนกลางทำให้เกิดการผสมผสานดนตรีของผู้คนในวัฒนธรรมต่างๆ การเกิดดนตรีในรูปแบบใหม่ในลักษณะของดนตรีลูกผสมผ่าเหล่า หรือดนตรีร่วมสมัย ดนตรีใน         อัตลักษณ์ใหม่นี้ทำให้ประสบการณ์ทางดนตรีของผู้คนเปลี่ยนแปลงไปพร้อมกับการสร้างมาตรฐานสุนทรีภาพทางดนตรีขึ้นมาใหม่ ปรากฏการณ์ของดนตรีร่วมสมัยกำลังสะท้อนกระบวนการของอัตลักษณ์ทางดนตรีท่ามกลางสังคมโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
มาศิริ พ. (2016). แนวคิดในการศึกษาอัตลักษณ์ทางดนตรี. Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 5(1), 146–165. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MFUconnexion/article/view/241360
ประเภทบทความ
Research article

เอกสารอ้างอิง

ขำคม พรประสิทธิ์. (2546) อัตลักษณ์ของเพลงฉิ่ง: รายงานวิจัย, กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ฐิตินันท์ คอมมอน. (2555) เพลงและอัตลักษณ์วัฒนธรรมชุมชน: จรัล มโนเพ็ชร กับบทบาทของนักรบทางวัฒนธรรมดนตรีล้านนา, วารสารนิเทศศาสตร์ธุรกิจบัณฑิต, ปีที่ 6 ฉบับที่ 2, 145-179.

ณรงค์ชัย ปิฎกรัชต์. (2556) ดนตรีในงานประเพณีปอยหลวงที่วัดสันดอนมูล, วารสารเพลงดนตรี, ปีที่ 11, 12-18.

ปถมา เอี่ยมสะอาด. (2539) กระจับปี่: การศึกษาด้านวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ทางดนตรี, วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวัฒนธรรมศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล.

วิริยะ สว่างโชติ. (2549) ดนตรีบนหนทางวัฒนธรรมศึกษา, กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2543) อัตลักษณ์ (Identity): การทบทวนทฤษฎีและกรอบแนวคิด: รายงานวิจัย, กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาวิจัยแห่งชาติ สาขาสังคมวิทยา.

Brubaker, R. & Cooper, K. (2000) ‘Beyond Identity’, in Theory and society, (pp. 1-47). Netherland: Academic Publishers.

Frith, S. (1996) ‘Music and identity’, in Questions of cultural identity, London: Sage Publication.

Hargreaves, J. D., Miell, D. & Macdonald, R. (2002) ‘What are musical identities, and Why are they importance?’, in Musical identities, New York: Oxford University Press.

Hudson, R. (2006) Region and place: Music, identity, and place, Progress in Human Geography, vol. 30, no. 5, pp. 626-634.

Kriangsak Chetpatanavanich. (2007) Constructing the third identities through modern northern country songs (Pleng Luk Thung Kum Mueang): A social history of modernity in rural Chiang Mai. Doctoral Dissertation. Chiang Mai University.

Lena, J. & Peterson, R. (2008) Classification as culture: Types and trajectories of music genres, American Sociological Review, vol. 73, no. 5, pp. 697-718.

Macdonald, R., Hargreaves, J. D. & Miell, D. (2002) Musical identities, New York: Oxford University Press.

Ronstrom, O. (2006, May 12-14) Emergent musical identities in Sweden: folk music between “tradition” and “heritage”, in Emerging Musical Identities: Views from Across the Atlantic, Wesleyan University.

Stokes, M. (2004) Music and the Global Order, Annual Review of Anthropology, vol. 33, pp. 47-72.

Stryker, S. & Burke, K. P. (2000) The past, present and future of identity theory, Sociology Phycology Quarterly, vol. 63, no. 4, pp. 224-237.

Vignoles, L. V., Schwartz, J. S. & Luyckx, K. (2011) ‘Introduction: Toward integrative view of identity’, in Handbook of identity theory and research (pp. 1-27), New York: Springer.