การตีความอากาศยานราชการตามกฎหมายว่าด้วยการเดินอากาศ

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ต้องการศึกษานิยามความหมายของ “อากาศยานราชการ” ตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 และศึกษานิยามความหมายของ อากาศยานราชการ ตามอนุสัญญาชิคาโก ค.ศ. 1944 ที่ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีสมาชิก และศึกษาเปรียบเทียบนิยามความหมายของ “อากาศยานราชการ” ของประเทศออสเตรเลีย แคนาดา สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และสิงคโปร์ ซึ่งเป็นภาคีสมาชิกเช่นเดียวกับไทย การศึกษาค้นคว้าโดยวิธีรวบรวมข้อมูลเอกสารทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ เช่น ตัวบทกฎหมาย ตำรา หนังสือ และข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อวิเคราะห์และเสนอแนวทางแก้ไขปรับปรุงนิยามความหมายของ “อากาศยานราชการ” ตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 ให้มีความชัดเจนต่อไป

จากการศึกษาพบว่า ในข้อ 96 แห่งอนุสัญญาชิคาโก ค.ศ. 1944 ซึ่งเป็นบทนิยามศัพท์มิได้บัญญัตินิยามคำว่า “อากาศยานราชการ” ไว้ในขณะที่ข้อ 3 แห่งอนุสัญญาชิคาโก ค.ศ. 1944 ว่าด้วยขอบเขตของอนุสัญญา ได้บัญญัติถึงอากาศยานราชการ โดยใช้ “หลักภารกิจ” คือ อากาศยานที่ใช้ในบริการฝ่ายทหาร ตำรวจ และศุลกากร “ให้ถือว่า” เป็น “อากาศยานราชการ” หลักเกณฑ์ในข้อ 3 ดังกล่าว ไม่ใช่นิยามความหมายของอากาศยานราชการ เป็นเพียงการขยายความอากาศยานราชการโดยใช้ หลักภารกิจ มาเป็นเกณฑ์เท่านั้น จึงเกิดปัญหาการตีความถึงอากาศยานราชการอื่นที่ไม่ได้กล่าวถึงในอนุสัญญาดังกล่าว ในขณะที่พระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 มีการให้คำนิยามความหมายของ “อากาศยานราชการ” ไว้ในมาตรา 4 และมาตรา 5 ซึ่งนิยามความหมายของอากาศยานราชการตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 คือ อากาศยานที่ใช้ในราชการของส่วนราชการทหาร ตำรวจ ศุลกากร และราชการอื่นตามกฎกระทรวง… ซึ่งในปัจจุบันยังไม่มีกฎกระทรวงมากำหนด “ราชการอื่น” ทำให้เกิดความไม่ชัดเจนและเกิดปัญหาในการตีความคำว่า “อากาศยานราชการ” นอกจากที่บัญญัติไว้ในมาตรา 4 และมาตรา 5 ดังกล่าว ดังนั้นอนุสัญญาชิคาโก ค.ศ. 1944 และพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 ต่างบัญญัตินิยามความหมายของ “อากาศยานราชการ” ไว้ไม่ชัดเจน และสำหรับประเทศต่างๆ ที่ได้ทำการศึกษานั้น มีการบัญญัตินิยามความหมาย “อากาศยานราชการ” โดยใช้ หลักภารกิจ มาเป็นเกณฑ์สร้างความชัดเจนและครอบคลุมถึงภารกิจต่างๆ มากกว่าที่อนุสัญญากล่าวถึง โดยที่ไม่ขัดหรือแย้งกับอนุสัญญาที่ตนเป็นภาคีสมาชิกแต่อย่างใด

ดังนั้นจึงสมควรมีการแก้ไขปรับปรุงนิยามความหมาย อากาศยานราชการ ตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.ศ. 2497 โดยการสร้างหลักเกณฑ์การเป็นอากาศยานราชการโดยใช้ “หลักภารกิจ” และหรือกำหนดกฎกระทรวงให้ครอบคลุมชัดเจนต่อไป