ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการชำระหนี้อย่างอื่นแทนหนี้เงิน: ศึกษาเฉพาะกรณีการชำระหนี้ด้วยกระทำการหรืองดเว้นกระทำการ

Main Article Content

ภวินท์ ธนากรยิ่งยงค์
ชลอ ว่องวัฒนาภิกุล

บทคัดย่อ

บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาถึงแนวคิด ทฤษฎี หลักการ และประวัติศาสตร์ของกฎหมายหนี้เฉพาะเรื่องการชำระหนี้อย่างอื่น (2) วิเคราะห์สภาพปัญหาและแนวทางแก้ปัญหาของการชำระหนี้อย่างอื่นแทนหนี้เงินด้วยกระทำการและงดเว้นการกระทำการ


วิธีการดำเนินการวิจัย บทความนี้ใช้วิธีวิจัยเอกสาร (Documentary research) โดยศึกษาจากตัวบทกฎหมาย เอกสาร บทความ คำพิพากษาศาลฎีกา รายงานการประชุมสื่อสิ่งพิมพ์ต่างๆ รวมถึงข้อมูลทางอินเตอร์เน็ตของเว็บไซต์ของที่เกี่ยวข้องทั้งในและต่างประเทศ


ผลการวิจัยพบว่า การชำระหนี้อย่างอื่นแทนหนี้เงินด้วยกระทำการหรืองดเว้นกระทำการนั้น ยังไม่มีกฎหมายรองรับที่ชัดเจน ส่งผลให้เจ้าหนี้นำช่องว่างทางกฎหมายนี้ไปเอารัดเอาเปรียบลูกหนี้ได้ เนื่องจากสภาพทางเศรษฐกิจที่เป็นทุนนิยม มีความเลื่อมล้ำทางสังคมมาก ทำให้ลูกหนี้ไม่มีทางเลือกในการต่อรองกับเจ้าหนี้มากนัก จึงต้องมีการตีความกฎหมายในมาตรา 321 และมาตรา 322 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ให้กว้างมากขึ้น โดยให้มีการตีความเกี่ยวกับการระงับสิ้นไปของหนี้เดิมเมื่อได้มีการชำระหนี้ด้วยกระทำการหรืองดเว้นกระทำการแล้ว มิได้หมายความว่าให้หนี้เดิมระงับสิ้นไปทันทีที่มีการตกลงกันว่าจะชำระหนี้ด้วยอย่างอื่นแทนหนี้เงิน


การชำระหนี้อย่างอื่นแทนหนี้เงินด้วยกระทำการหรืองดเว้นกระทำการในหลายครั้งที่เจ้าหนี้อาจนำอำนาจของตนที่มีเหนือกว่าเสนอข้อตกลงในการชำระหนี้ที่ทำให้ลูกหนี้เกิดความเสียเปรียบอย่างมาก โดยลูกหนี้ไม่กล้าโต้แย้งเพราะเกรงว่าจะถูกฟ้องร้องคดี ดังนั้นจึงควรมีการนำบทบัญญัติกฎหมายอื่นมาบังคับใช้ได้โดยอนุโลม คือ มาตรา 14 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 และพระราชบัญญัติข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ.2540 เพื่อให้อำนาจแก่ผู้พิพากษาในการใช้ดุลยพินิจมากขึ้นในการตัดสินคดี จึงจะเกิดความเป็นธรรมแก่คู่กรณี

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธนากรยิ่งยงค์ ภ., & ว่องวัฒนาภิกุล ช. (2015). ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการชำระหนี้อย่างอื่นแทนหนี้เงิน: ศึกษาเฉพาะกรณีการชำระหนี้ด้วยกระทำการหรืองดเว้นกระทำการ. Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 4(2), 118–139. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MFUconnexion/article/view/241377
ประเภทบทความ
Research article

เอกสารอ้างอิง

ดาราพร ถิระวัฒน์ (เตชะกำพุ). ( 2527) ความสัมพันธ์ระหว่างมาตรา 132 และมาตรา 368 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์, วารสารกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 9(1).

ชลอ ว่องวัฒนาภิกุล. (2549) คำอธิบายเรียงมาตราประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยหนี้, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เดือนตุลา.

โชคดี สิทธิ์บูรณะ. (2542) ฎีกาวิเคราะห์การชำระหนี้ด้วยตั๋วเงิน (มาตรา 321), วารสารนิติศาสตร์, 29(3), 522-530.

มณฑนะ แสงคำสุข. (2547) การชำระหนี้อย่างอื่นแทนการชำระหนี้ที่ตกลงกันไว้, วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

Guest, A. G. (1979) Anson’s law of contract, Oxford: Oxford University Press.

Schuster, E. J. (1907) The principle of German civil law, Oxford: The Clarendon Press.

Foreign Office. (1952) Manual of German law, London: London Her Majesty’s stationery office.

Ruebmann, H. (2002) Leistung an Erfuellungsstatt, [Online], Available: https://ruessmann.jura.uni-sb.de/bvr2002/Vorlesung/anstatt.htm [25 Dec 2012]

Howard S. Denburg. Respondent, v. Parker Chapin Flattau & Klimpl, Appellant, [Online], Available: https://www.law.cornell.edu/nyctap/I93_0225.htm [25 Dec 2012]

de Becker, J. E. (1979) The principles and practice of the civil code of Japan, London: Butterworth & Co.

de Becker, J. E. (1979) Annotated civil code of Japan, London: Butterworth & Co.

Richards, P. H. Law of contract (Pearson Education). The German Civil Code. [Online], Available: https://www.hull.ac.uk/php/lastcb/bgbengl.htm [25 Dec 2012]

Translated by Chung Hui Wang. (1907) Law of obligation third section: Extinction of obligation, London: Stevens and Sons.

Ebke, W. F. & Finkin, M. W. (1996) Introduction to German Law, Netherland: The Hague Netherland: Kluwer Law International.