รูปแบบการควบคุมทางสังคมเพื่อการเลิกสูบบุหรี่: การบูรณาการความร่วมมือระหว่างเครือข่ายชุมชนกับระบบการบริการสุขภาพ ของรัฐระดับชุมชน

Main Article Content

ปรีชา อุปโยคิน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษารูปแบบกระบวนการควบคุมทางสังคม สำหรับการควบคุม ลด ละ และเลิกสูบบุหรี่ในระดับชุมชนและเพื่อสร้างกระบวนการเสริมสร้างการเลิกบุหรี่โดยชุมชนกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ซึ่งกลุ่มตัวอย่างคือ อาสาสมัครที่ต้องการเลิกสูบบุหรี่ ในตำบลศรีค้ำ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย จำนวน 331 คน โดยใช้การวิจัยแบบมีส่วนร่วมเชิงปฏิบัติการ (Participation Action Research) และกระบวนการควบคุมทางสังคม (Intervention) ระหว่างอาสาสมัครเลิกสูบบุหรี่ และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลศรีค้ำ


ผลการวิจัยพบว่า การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมโดยใช้กระบวนการควบคุมทางสังคม คือ การให้ความรู้ด้านโทษภัยของบุหรี่ การติดตามกลุ่มเป้าหมายอย่างใกล้ชิดโดยให้ อสม. 1 คน ดูแลผู้สูบบุหรี่ 3 คน อย่างใกล้ชิด สามารถทำให้มีผู้เลิกสูบบุหรี่ได้ 33 คน หรือร้อยละ 10.0 และ ผู้ที่ยังสูบอยู่ลดจำนวนการสูบลงจากเดิมจำนวน 148 คน หรือร้อยละ 44.7 และยังคงสูบอยู่จำนวน 150 คน หรือร้อยละ 45.3 ซึ่งบุคคลที่สามารถเลิกบุหรี่ได้นั้น มีความรู้สึกชนะใจตนเอง มีความเชื่อมั่นในตนเอง และครอบครัวให้การยอมรับและทุกคนมีความยินดีในการลดจำนวนการสูบบุหรี่ลงและสามารถเลิกสูบบุหรี่อย่างถาวร

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อุปโยคิน ป. (2014). รูปแบบการควบคุมทางสังคมเพื่อการเลิกสูบบุหรี่: การบูรณาการความร่วมมือระหว่างเครือข่ายชุมชนกับระบบการบริการสุขภาพ ของรัฐระดับชุมชน. Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 3(2), 46–68. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MFUconnexion/article/view/241404
ประเภทบทความ
Research article

เอกสารอ้างอิง

ชมนาด วรรณพรศิริ. (2535) ความสัมพันธ์ระหว่างเครือข่ายทางสังคม การสนับสนุนทางสังคมและสุขภาพจิตของพยาบาล โรงพยาบาลพุทธชินราช จังหวัดพิษณุโลก, วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลอายุรศาสตร์และศัลยศาสตร์, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่.

สังคมวิทยา การจัดระเบียบทางสังคม. (2543) จาก https://www.baanjomyut.com/library/social_sciences/17.htmlg [ค้นเมื่อ 11 กันยายน 2556]

Cobb, S. (1976) Social support a moderate of life stress, Psychosomatic Medicine, vol. 38, no. 5, pp. 300-314.

Pender, N.J. (1996) Health promotion in nursing practice, 2nd edition, Norwalk: Appleton&Lange.

Schaefer, C., Coyne, J.C., & Lasarus, R.S. (1981) The health related functions of social support, Journal of Behavioral Medicine, vol. 4, pp. 381-406.