The พัฒนาการการรวมกลุ่มของแฟนคลับชายรักชายต่อการประกวดนางงาม: จากนางสาวสยาม สู่ มิสยูนิเวิร์สไทยแลนด์

Main Article Content

สุเมธ ชัยไธสง
สมสุข หินวิมาน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายการเปลี่ยนแปลงกลุ่มผู้รับสารการประกวดนางงามระดับชาติในยุคต่าง ๆ จากการประกวดนางสาวสยาม นางสาวไทย จนถึงมิสยูนิเวิร์สไทยแลนด์ ด้วยแนวคิดเรื่องแฟน (Fan) แฟนดอม (Fandom) ที่มุ่งอธิบายความชื่นชอบต่อตัวบทนางงาม และแนวคิดเรื่องตัวตนและอคติทางเพศ (Identity and Gender Bias) ที่มุ่งอธิบายเรื่องตัวตนและการถือบทบาททางเพศ โดยการวิจัยเชิงคุณภาพแบบผสมผสาน คือ การวิจัยเอกสาร (Documentary Research) การสัมภาษณ์บุคคลผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informant) และจากการสังเกตแบบมีส่วนร่วม (Participatory Observation) โดยผู้วิจัยเป็นส่วนหนึ่งของข้อมูลร่วมกับการใช้แนวทาง  อัตชาติพันธุ์วรรณนา (Autoethnography) ซึ่งให้ความสำคัญกับการย้อนทบทวนตัวตนผู้ศึกษาร่วมกับผู้ถูกศึกษาเป็นหนึ่งในการนำเสนอข้อมูล เพื่อตรวจสอบพัฒนาการของกลุ่มแฟนผู้ชื่นชอบการประกวดนางงามที่ถือเพศสภาพแบบชายรักชาย ผลการวิจัยโดยพิจารณาตามลำดับการก่อตัวของผู้รับสารที่มีลักษณะเป็น “ผู้ชื่นชอบ” (Preferences) แฟน (Fans) และแฟนคลับ (Fan Club) การประกวดนางงาม อาจแบ่งได้เป็น 3 ยุค ได้แก่ “ยุคจากดอกไม้ของชาติสู่ความบันเทิงของบุรุษเพศ” “ยุคจากผู้รับสารเข้าสู่การเป็นแฟนปัจเจกของชายรักชาย” และ “ยุคจากแฟนปัจเจกเข้าสู่การเป็นแฟนคลับของกลุ่มชายรักชาย” โดยในยุคนางสาวสยามนั้นนางงามมีฐานะเป็นสื่อบุคคลเพื่อการประชาสัมพันธ์รัฐธรรมนูญและมีกลุ่มผู้ชื่นชอบหลักเป็นบุรุษเพศ จนมีสมยานามว่าการประกวดนางงามเป็น “สถาบันผลิตเมียเก็บ” ให้กับชายผู้มีอำนาจในสังคม แม้กลุ่มบุรุษเพศที่เป็นแฟนนางงามจะยังมีปรากฎอยู่ในปัจจุบันแต่เป็นจำนวนไม่มากนัก โดยตัวแปรสำคัญที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงคือภาพลักษณ์นางงามในยุคปัจจุบันที่มีลักษณะเป็นผู้หญิงเหนือจินตนาการ (Extraordinary Women) สวนทางกับรสนิยมความชอบของผู้รับสารบุรุษเพศส่วนใหญ่ที่ชื่นชอบสตรีเพศตามมาตรฐานความงามแบบ “ผู้หญิงสวยใสราวกับธรรมชาติสร้าง” (Ordinary Woman) ทว่าความเป็นผู้หญิงเหนือจินตนาการนั้นสอดคล้องกับรสนิยมของแฟนปัจเจกและแฟนคลับชายรักชาย อันเป็นหนึ่งในตัวแปรให้เกิดยุคที่สองคือพบหลักฐานการเข้ามาของ “ผู้ชื่นชอบ” คล้ายผู้ถือเพศสภาพแบบชายรักชายในฐานะแฟนปัจเจก และปัจจุบันพบว่ายังมีการธำรงอยู่ของแฟนกลุ่มนี้เนื่องจากความต้องการรักษาอำนาจการเลือกเสพเนื้อหาสารนางงามเฉพาะเท่าที่ตนสนใจโดยไม่สนใจเข้าร่วมกลุ่มสังคมแฟนคลับ ทั้งยังพบข้อจำกัดในการเข้าถึงสื่ออินเทอร์เน็ต ข้อจำกัดเรื่องทุนทางเศรษฐกิจและทุนเวลาในการเข้าสู่พื้นที่แฟนคลับทั้งในพื้นที่ออนไลน์และพื้นที่ทางกายภาพ ตลอดจนบางรายไม่ทราบข้อมูลว่ามีการรวมกลุ่มทางสังคมของแฟนคลับ และยุคที่สาม พบการรวมกลุ่มของชายรักชายจากแฟนปัจเจกสู่การเป็น “แฟนคลับ” ในยุคการประกวดยูนิเวิร์สไทยแลนด์ด้วยตัวแปรสำคัญคือการเข้ามาของสื่ออินเทอร์เน็ต และความต้องการรวมกลุ่มเพื่อสร้างสำนึกความเป็นพวกเดียวกัน (We-feeling) การสื่อสารแบบคนคอเดียวกัน (Camaraderie) ตลอดจนการใช้ตัวบทนางงามเป็นพื้นที่สื่อสารอัตลักษณ์ทางเพศที่ตนปรารถนาในฐานะที่ตัวบทนางงามเป็น “สงครามตัวแทน” (Proxy War)

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชัยไธสง ส., & หินวิมาน ส. (2020). The พัฒนาการการรวมกลุ่มของแฟนคลับชายรักชายต่อการประกวดนางงาม: จากนางสาวสยาม สู่ มิสยูนิเวิร์สไทยแลนด์. Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences, 9(1), 123–148. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MFUconnexion/article/view/241495
ประเภทบทความ
Research article

เอกสารอ้างอิง

Aiosriwong, N. (1998) Deal with “gender” thought identity and gender bias women gay sexology and carnality (ว่าด้วย "เพศ" ความคิด ตัวตน และอคติทางเพศ ผู้หญิง เกย์ เพศศึกษา และกามารมณ์), Bangkok: Matichon. (in Thai)

Aroonpipat, S. (2007) The political economy of the beauty contest: Case study of Miss Thailand Contest (เศรษฐศาสตร์การเมืองว่าด้วยการผลิตนางงาม: กรณีศึกษาการประกวดนางสาวไทย), Master’s thesis of Arts in Political Economy, Chulalongkorn University. (in Thai)

Atthakorn, B. (1964) The history and work of field marshal Sarit Dhanarajata (ประวัติและผลงานของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์), Bangkok: Office of the Prime Minister Printing House. (in Thai)

Bilmanoch, S. (n.d.) Audience analysis (การวิเคราะห์ผู้รับสาร), Bangkok: Ramkhamhaeng University Press. (in Thai)

Boon-Long, J. (2005) Life with a badge: Identity and sexuality of gay “Quing” in Sauna M (ชีวิตติดเบอร์: ตัวตนและเพศวิถีของเกย์ “ควิง” ในเซานา M), Master’s thesis of Arts in Women’s Studies, Thammasat University. (in Thai)

Özdemir, B. P. (2016) Building a “Modern” and “Western” image: Miss Turkey beauty contests from 1929 to 1933, Public Relations Review, vol. 42, no. 5, pp. 759-765.

Chotamara, L. (1963) Tiara (รัดเกล้า), Bangkok: Prae Pittaya. (in Thai)

Crawford, M., et al. (2008) Globalizing beauty: Attitudes toward beauty pageants among Nepali women, Feminism & Psychology, vol. 18, no. 1, pp. 61-86.

Danthai, D., et al. (1964) Field marshal and beauty girls: Complete issue (จอมพลของคุณหนู ๆ: ฉบับสมบูรณ์), Bangkok: Jakkawan Printing House. (in Thai)

Duandkong, T. (2014) 'Virtual communities in global beauty pageants: Case study of Thailand-Latin America ', in P. Luesakul & N. Rangponsamrit (Eds.), Colombia and Thailand: Geographical farness, Thematic Nearness, pp. 291-312, Bangkok: The Embassy of the Republic of Colombia to the Kingdom of Thailand.

Kaewthep, K., et al. (2012) The right media of someone who likes, cartoon, local television, fan club (สื่อที่ใช่ ของใครที่ชอบการ์ตูน โทรทัศน์ท้องถิ่น แฟนคลับ), Bangkok: Pappim. (in Thai)

Khampiban, N. (1988) Policies on Thai women during the nation building period of field marshal Por. Phibulsongkhram, 1938-1944 (นโยบายเกี่ยวกับผู้หญิงไทยในสมัยสร้างชาติของจอมพล ป. พิบูลสงคราม พ.ศ. 2481-2487), Master’s thesis of Arts in History, Thammasat University. (in Thai)

Kobkijsuksakul, S. (1988) Miss Thailand Beauty Contest BE. 2477-2530 (การประกวดนางสาวไทย พ.ศ. 2477-2530), Master’s thesis of Arts in History, Thammasat University. (in Thai)

Kokphol, O. (n.d.) History and background of Bangkok (ประวัติและความเป็นมาของกรุงเทพมหานคร), Available: http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=ประวัติและความเป็นมาของกรุงเทพมหานคร [6 June 2020] (in Thai)

Kongkran, T. (1990) The mass media portrayals of Miss Thailand (1964-1988) (บทบาทของสื่อมวลชนในการสร้างภาพนางสาวไทย พ.ศ.2507-2531), Master’s thesis of Arts in Mass Communication, Chulalongkorn University. (in Thai)

Kummesrisuk, A. (2007) The relations of cultural capital and capitalism: Case study of Miss Thailand Contest (BE. 2477-2549) (ความสัมพันธ์ของทุนวัฒนธรรมกับทุนนิยม: กรณีศึกษาการประกวดนางสาวไทย (พ.ศ. 2477-2549)), Master’s thesis of Arts in Political Economy, Chulalongkorn University. (in Thai)

Bloul, R. A. D. (2012) Ain't I a woman? Female landmine survivors' beauty pageants and the ethics of staring, Social Identities Journal for the Study of Race, Nation and Culture, vol. 18, no. 1, pp. 3-18.

Jermjuthitham, P. (2003) Beauty reach the crown (สาวงาม สาวมงกุฎ), Bangkok: O-Zone Publishing. (in Thai)

Meechoobot, W. (1973) Vajiravudh College Generation 45 (วชิราวุธวิทยาลัยรุ่น 45), Bangkok: Thai Khasem Printing House. (in Thai)

Ministry of Education Thailand (2020) The History of Ministry of Education Thailand (ประวัติกระทรวงศึกษาธิการ), Available: https://www.moe.go.th/ประวัติกระทรวงศึกษาธิก/ [6 June 2020] (in Thai)

Nawikkamool, A. (1999) Siamese publication media (สิ่งพิมพ์สยาม), Bangkok: River Books. (in Thai)

Panpanich, C. (1994) Rights value of humanity in the beauty contest: Viewpoints from university's administrators in Bangkok (สิทธิคุณค่าของความเป็นมนุษย์กับการ ประกวดนางงาม: ทัศนะของผู้บริหาร มหาวิทยาลัยในกรุงเทพมหานคร), Master’s thesis of Social Work in Criminal Justice, Thammasat University. (in Thai)

Pramoch Na Ayutthaya, P. (2003) Contesting identities of “Kathoei” in cabaret show (การช่วงชิงอัตลักษณ์ “กะเทย” ในงานคาบาเรต์โชว์), Master’s thesis of Arts in Social Development, Chiang Mai University. (in Thai)

Sutthisakorn, O. (1990) Flowers of the nation, from beauty contest stage to life’s stage: Life’s album of 13 Miss Thailand in first age (ดอกไม้ของชาติ จากเวทีความงามสู่เวทีชีวิต: อัลบั้มชีวิต 13 นางสาวไทยยุคแรก), Bangkok: Ruamtas. (in Thai)

Tiemlom, V. (2019) Beauty on order: Thai women and Korean-style cosmetic surgery (สวยสั่งได้: ผู้หญิงไทยกับศัลยกรรมความงามแบบเกาหลี), Doctoral dissertation of Integrated Science, Thammasat University. (in Thai)