คึกฤทธิ์คดีศึกษา: คติความเชื่อเรื่องสี

บทคัดย่อ

บทความเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์คติความเชื่อเรื่องสีในผลงานของ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช อันจะทำให้ทราบถึงคุณูปการที่ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช มีต่อวงการการศึกษาของไทยในอีกลักษณะหนึ่ง สีที่พบมีความหลากหลาย แต่ที่สื่อถึงคติความเชื่อของกลุ่มชนต่าง ๆ ซึ่งพบและมีจุดเชื่อมโยงกัน มีจำนวน 4 สี ได้แก่ สีเหลือง สีแดง สีดำ และสีม่วง สีทั้ง 4 ล้วนเป็นสัญลักษณ์ของขัตติยวงศ์ เพียงแต่ไม่ได้แสดงออกอย่างสอดคล้องกันในทุก ๆ กลุ่มชน สีเหลืองเป็นสีของชนชั้นปกครองตามความเชื่อของชาวจีนและขอม สีแดงเป็นสีแห่งขัตติยะตามคติของชาวพม่า สีดำเป็นตัวแทนของอำนาจวาสนาตามความเชื่อของกลุ่มฮวนที่อยู่ทางตอนใต้ของประเทศจีน และสีม่วงเป็นสัญลักษณ์แห่งชนชั้นปกครองตามคติของชาวโรมันในสมัยโบราณ นอกจากนั้น แต่ละสียังมีความหมายอื่น ๆ แยกย่อยออกไปอีก โดยสีเหลืองสื่อถึงความขี้ขลาดในความคิดของชาวอังกฤษ สีแดงสื่อความไม่บริสุทธิ์ตามคติของชาวฮินดูที่เคร่งครัดในศาสนา แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นสัญลักษณ์แห่งความเป็นสิริมงคลและการให้เกียรติตามความเชื่อของชาวจีน ส่วนสีดำเป็นตัวแทนของอำนาจมืด ความเป็นอัปมงคล และความชั่วร้ายในความเชื่อของชาวตะวันตก