ผลกระทบการนำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับความเชื่อและโชคลางในสื่อมวลชนไทยใน พ.ศ. 2568
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของการนำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับความเชื่อและโชคลางในสื่อมวลชนไทย ใน พ.ศ. 2568 ต่อทัศนคติ ความเชื่อ และพฤติกรรมของผู้รับสาร โดยใช้ทฤษฎีการบ่มเพาะจากสื่อ (Cultivation Theory) เป็นกรอบในการวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า สื่อมวลชนไทยนำเสนอเนื้อหาความเชื่อและโชคลางผ่านสังคมออนไลน์ เว็บไซต์ รายการโทรทัศน์ และรายการออนไลน์ การนำเสนอดังกล่าวมีแนวโน้มส่งผลต่อการบ่มเพาะความเชื่อของประชาชนในสามระดับ ได้แก่ ระดับปัจเจกบุคคล ระดับกลุ่มและองค์กร และระดับสังคมและวัฒนธรรม เนื่องจากสื่อมวลชนมีกลไกในการสร้างผลกระทบผ่านกระบวนการหลอมละลายความแตกต่าง (Blurring) การผสมผสานความเป็นจริง (Blending) และการเปลี่ยนความคิด (Bending) แม้ว่าความเชื่อเหล่านี้จะเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมไทย แต่การนำเสนอที่มากเกินไปอาจนำไปสู่ความงมงาย บทความนี้เสนอแนะให้สื่อมวลชนตระหนักถึงความรับผิดชอบในการนำเสนอเนื้อหา และส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อในสังคมไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright
Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences has an exclusive right to publish the accepted articles in any form. However, the author retains the following rights:
1. The right to the ownership of the article;
2. The right to use all or part of the article in his/her other works;
3. The right to re-produce the article for personal use or for use in the author’s organisation, in which case the author must obtain permission from Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences;
4. The right to make copies of all or part of the work for educational use or for the author’s use in classroom teaching; and
5. The right to include the work (both the preprinted and printed versions) in an institutional repository.
เอกสารอ้างอิง
Boon-on, S., & Choenram, T. (2024). Beliefs in Thai society (ความเชื่อในสังคมไทย). Journal of Graduate Review Nakhon Sawan Buddhist College, 12(3), 109-119. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jgsnsbc-journal/article/view/275052/182496 (in Thai)
Dailynews Online. (2025, September 24). Lottery enthusiasts flock to "Mae Sri Suwan" for numbers at the Takhian wooden pavilion after a l... (คอหวยแห่ขอเลข "แม่ศรีสุวรรณ" ศาลาไม้ตะเคียน หลังมีผู้โชคดีถูกหวย) [Vodeo]. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=SDhWnPwKiv8 (in Thai)
Griffin, E. M. (2006). A first look at communication theory. McGraw-Hill.
Hakuhodo Institute of Life and Living ASEAN. (2024, March 25). My Gen My MU (มูต่างวัย มองต่างมุม) [Facebook page]. Facebook. https://www.facebook.com/hakuhodohillasean/posts/-my-gen-my-mu-มูต่างวัย-มองต่างมุม-เราจะพาทุกคนไปเปิดโลกสายมู-ผ่านมุมมอง-ทั้ง-3-/949320497196921 (in Thai)
Kachapapai Mu. (2025, May 10). Once a year, pay homage to the Buddha's footprint. (หนึ่งปี หนึ่งครั้ง สักการะรอยพระพุทธบาท) [Vodeo]. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=Wkz5gu5k5tI (in Thai)
Kachapapai Mu. (2025, September 27). Pamu: The legend of the Shiva Linga, Representing Shiva (พามูตำนานเรื่องราว ศิวลึงค์ตัวแทนพระศิวะ) [Vodeo]. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=ElRFMTnDGUM
Kaewthep, K., & Chaichumphon, N. (2012). New media studies handbook (คู่มือสื่อใหม่ศึกษา). TRF Senior Research, Thailand Science Research and Innovation. (in Thai)
Kaewthep, K. (2011). Diverse people in communication: Children, women, and the elderly (ผู้คนที่หลากหลายในการสื่อสาร: เด็ก สตรี และผู้สูงวัย). Image Printing Limited Partnership. (in Thai)
Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media. Business Horizons, 53(1), 59-68. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2009.09.003
MGR Online. (2025, February 20). "Bamrung Duang" and "Ajarn Lak" to Launch the "Naga Chatumongkol" Art Toy (“บำรุงดวง”ผนึก“อาจารย์ลักษณ์” เปิดตัว Art Toy “นาคาจตุมงคล”). https://mgronline.com/business/detail/9680000017013 (in Thai)
Mosharafa, E. (2015). All you need to know about: The cultivation theory. Global Journal of Human-Social Science, 15(A8), 33-47. https://socialscienceresearch.org/index.php/GJHSS/article/view/1505
Pavakanun, U., et al. (2011). General psychology (จิตวิทยาเบื้องต้น) (7th ed.). Thammasat University Press. (in Thai)
Phrakhrubaideeka Hassadee Praking. (2020). The belief of way of Buddhists in Thai society (วิถีแห่งความเชื่อของชาวพุทธในสังคมไทย). Journal of MCU Loei Review, 1(2), 54-65. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/MCUL/article/view/257707/173716 (in Thai)
Phramaha Srayut Kanlayanamaeti (Kaewmaung), PhraNatthawut Phanthali, PraKruwinaidhorn Wuttikrai Malaikhwan & Phrakhruprayut Sarntham. (2025). Belief in the Naga Phulangka and community economic development (ความเชื่อเรื่องพญานาคภูลังกากับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน). Journal of Setthawit Review, 5(2), 610-624. https://so12.tci-thaijo.org/index.php/stw/article/view/2076 (in Thai)
Sanook.com. (2025, September 11). “Man Karin” recommends a must-have item: “Luang Pu Sila’s first tiger amulet” ("แมน การิน" แนะของดีสายมู! เสือรุ่นแรกหลวงปู่ศิลา ขลังสุดในรอบปี ข่มได้ทั้งคนและเคราะห์). https://www.sanook.com/news/9842214/ (in Thai)
Siriyuwasak, U. (Ed.). (2007). Introduction to mass communication: Mass communication, culture, and society (สื่อสารมวลชนเบื้องต้น: สื่อมวลชน วัฒนธรรม และสังคม) (2nd ed.). Chulalongkorn University Press. (in Thai)
Solomon, M. R. (2021). Consumer behavior: Buying, having, and being (13th ed.). Pearson.
Thai PBS Digital Media. (2025, June 2). Learn about the Bun Bang Fai tradition, a way of praying for rain from the sky that has been with Thai people for a long time (รู้จักประเพณีบุญบั้งไฟ วิถีแห่งการขอฝนจากฟ้า ที่อยู่คู่คนไทยมายาวนาน). https://www.thaipbs.or.th/now/content/2747 (in Thai)
Thairath Online. (2025, October 1). Hay Apaporn is lucky again! This time she won the lottery thanks to holy water (ฮาย อาภาพร ปังอีกแล้ว งวดนี้ถูกลอตเตอรี่เพราะขันน้ำมนต์ให้โชค). https://www.thairath.co.th/entertain/news/2886446 (in Thai)
Thairath Online. (2025, October 4). Online Fortune-telling (ดูดวงออนไลน์). https://www.thairath.co.th/horoscope (in Thai)
Thairath Online. (2025, September 16). A lucky rotisserie chicken vendor dreamed his motorcycle was stolen, bought two lottery tickets with the license plate number, and won 12 million baht (พ่อค้าไก่หมุนสุดเฮง ฝันว่ารถ จยย. หาย ซื้อเลขป้ายทะเบียน 2 ใบ รับโชค 12 ล้าน). https://www.thairath.co.th/lottery/news/2883225 (in Thai)
Thamphian, T., Piapinthong, P., & Vongpreeda, N. (2021). Study the beliefs and rituals that appear in the TV series The Auspicious Kill (ศึกษาความเชื่อและพิธีกรรมที่ปรากฏในละคร โทรทัศน์ เรื่องฤกษ์สังหาร). Journal of Humanities and Social Sciences Valaya Alongkorn, 16(1), 104-113. (in Thai)
The 12 Zodiac Signs. (2025, September 21). Which zodiac sign is experiencing an incredibly lucky streak this period? (ราศีใดในช่วงนี้ ขาขึ้นสุด ๆ โชคลาภพุ่งชน?) [Vodeo]. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=NZMt9kcv65Y (in Thai)
Tiggemann, M., & Slater, A. (2013). NetGirls: The internet, Facebook, and body image concern in adolescent girls. International Journal of Eating Disorders, 46(6), 630-633. https://doi.org/10.1002/eat.22141
True Stories on Screen. (2025, January 13). The Magic Guru EP.49 (กูรูไสยศาสตร์ EP.49) [Vodeo]. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=vFJtjXWFmPI (in Thai)
WP. (2024, April 8). 88% of Thais believe in superstitions! Insights into "superstition believers" Gen X, Y, and Z focus most on money and luck, and marketing strategies to target each generation (88% ของคนไทยเชื่อเรื่องมู! เปิดอินไซต์ “สายมู” Gen X-Y-Z เน้นเงิน-โชคลาภมากสุด และกลยุทธ์ “Muketing” เจาะคนแต่ละเจน). https://www.marketingoops.com/reports/mutelu-muketing (in Thai)
