ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีงานทำของผู้สูงอายุในตำบลท่าสุด อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์ปัจจัยเชิงโครงสร้างและปัจจัยส่วนบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการมีงานทำของผู้สูงอายุ และ (2) เสนอแนะแนวทางและมาตรการส่งเสริมการมีงานทำของผู้สูงอายุในตำบลท่าสุด อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย โดยใช้ข้อมูลเชิงปริมาณจากการสำรวจผู้สูงอายุจำนวน 200 รายด้วยแบบสอบถาม ที่มีการตรวจสอบ
ความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยค่า Cronbach’s alpha และ Composite Reliability และวิเคราะห์ด้วยระเบียบวิธีแบบหลายขั้นตอน ได้แก่ การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (Exploratory Factor Analysis: EFA) การวิเคราะห์จัดกลุ่ม (Cluster Analysis) และแบบจำลองโลจิสติกทวิภาค (Binary Logistic Regression) ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยด้านข้อจำกัดจากครอบครัวและโครงสร้างชีวิตประจำวันเป็นปัจจัยเดียวที่มีอิทธิพลต่อการมีงานทำของผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ปัจจัยด้านทักษะ แรงจูงใจทางเศรษฐกิจ และการมีส่วนร่วมทางดิจิทัลไม่ปรากฏนัยสำคัญ สะท้อนว่าการตัดสินใจทำงานของผู้สูงอายุเป็นการเลือกภายใต้ข้อจำกัดเชิงโครงสร้างมากกว่าศักยภาพรายบุคคลเพียงอย่างเดียว
จากข้อค้นพบดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า การส่งเสริมการมีงานทำของผู้สูงอายุควรมุ่งลดข้อจำกัดเชิงโครงสร้างควบคู่กับการพัฒนาศักยภาพแรงงานเพื่อเพิ่มโอกาสในการมีงานทำของผู้สูงอายุ และหลีกเลี่ยงนโยบายแบบเหมารวม เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่และความแตกต่างภายในกลุ่มผู้สูงอายุ โดยการศึกษานี้เสนอแนวทางเชิงนโยบาย 3 ประการ ได้แก่ (1) การส่งเสริมรูปแบบการจ้างงานที่ยืดหยุ่น (2) การพัฒนากลไกสนับสนุนเพื่อลดภาระครัวเรือน และ (3) การพัฒนาระบบจับคู่งานที่สอดคล้องกับข้อจำกัดของผู้สูงอายุ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright
Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences has an exclusive right to publish the accepted articles in any form. However, the author retains the following rights:
1. The right to the ownership of the article;
2. The right to use all or part of the article in his/her other works;
3. The right to re-produce the article for personal use or for use in the author’s organisation, in which case the author must obtain permission from Connexion: Journal of Humanities and Social Sciences;
4. The right to make copies of all or part of the work for educational use or for the author’s use in classroom teaching; and
5. The right to include the work (both the preprinted and printed versions) in an institutional repository.
เอกสารอ้างอิง
Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2017). Secular stagnation? The effect of aging on economic growth in the age of automation. American Economic Review, 107(5), 174-179. https://doi.org/10.1257/aer.p20171101
Acemoglu, D., Mühlbach, N. S., & Scott, A. J. (2022). The rise of age-friendly jobs. The Journal of the Economics of Ageing, 23, 100416. https://doi.org/10.1016/j.jeoa.2022.100416
Asavanirandorn, C., Osatis, C., & Pechdin, W. (2020). Non-standard employment for older persons in the Thai private sector: Flexibility, productivity and protection (โครงการรูปแบบการจ้างงานผู้สูงอายุในภาคเอกชนของไทย: ความยืดหยุ่น ผลิตภาพ และการคุ้มครอง). Foundation of Thai Gerontology Research and Development Institute (TGRI). (in Thai)
Becker, G. S. (1965). A theory of the allocation of time. The Economic Journal, 75(299), 493-517. https://doi.org/10.2307/2228949
Bloom, D. E., Canning, D., & Fink, G. (2010). Implications of population ageing for economic growth. Oxford Review of Economic Policy, 26(4), 583-612. https://doi.org/10.1093/oxrep/grq038
Blundell, R., & MaCurdy, T. (1999). Labor supply: A review of alternative approaches. In O. Ashenfelter & D. Card (Eds.), Handbook of labor economics (vol. 3A, pp. 1559-1695). Elsevier.
Börsch-Supan, A., & Weiss, M. (2016). Productivity and age: Evidence from work teams at the assembly line. The Journal of the Economics of Ageing, 7, 30-42. https://doi.org/10.1016/j.jeoa.2015.12.001
Börsch-Supan, A., Brandt, M., Litwin, H., & Weber, G. (2013). Active ageing and solidarity between generations in Europe: First results from SHARE after the economic crisis. De Gruyter.
Bound, J., Stinebrickner, T., & Waidmann, T. (2010). Health, economic resources and the work decisions of older men. Journal of Econometrics, 156(1), 106-129. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2009.09.010
Cameron, A. C., & Trivedi, P. K. (2005). Microeconometrics: Methods and applications. Cambridge University Press.
Cahill, K. E., Giandrea, M. D., & Quinn, J. F. (2015). Retirement patterns and the macroeconomy, 1992-2010: The prevalence and determinants of bridge jobs, phased retirement, and reentry among three recent cohorts of older Americans. The Gerontologist, 55(3), 384-403. https://doi.org/10.1093/geront/gnt146
Chachawan, S., Kwan-U, A., & Terat, S. (2021). Work patterns, employment, welfare, and social security of elderly workers (โครงการศึกษารูปแบบการทำงาน การจ้างงาน สวัสดิการและหลักประกันทางสังคมของแรงงานผู้สูงอายุ). Thammasat University. (in Thai)
Chamchan, C., & Jaratsit, S. (2021). Situation and trends of employment among older persons in Thailand: An analysis of national survey data (สถานการณ์และแนวโน้มสภาพการทำงานของผู้สูงอายุไทย: การวิเคราะห์จากข้อมูลการสำรวจระดับประเทศ). Institute for Population and Social Research, Mahidol University. https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/03/Report-File-630.pdf (in Thai)
Coile, C. (2015). Economic determinants of workers’ retirement decisions. Journal of Economic Surveys, 29(4), 830-853. https://doi.org/10.1111/joes.12115
Costello, A. B., & Osborne, J. W. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research & Evaluation, 10(7), 1-9.
Department of Older Persons. (2025). Statistics of the Thai elderly 2025: Old-age dependency ratio as of September 2025. https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2579
Fabrigar, L. R., Wegener, D. T., MacCallum, R. C., & Strahan, E. J. (1999). Evaluating the use of exploratory factor analysis in psychological research. Psychological Methods, 4(3), 272-299. https://doi.org/10.1037/1082-989X.4.3.272
Göbel, C., & Zwick, T. (2012). Age and productivity: Sector differences. De Economist, 160(1), 35-57. https://doi.org/10.1007/s10645-011-9173-6
Gruber, J., & Wise, D. A. (2004). Social security programs and retirement around the world: Micro-estimation. University of Chicago Press.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Maestas, N., Mullen, K. J., & Powell, D. (2018). The effect of population aging on economic growth, the labor force and productivity. American Economic Journal: Macroeconomics, 10(2), 1-34.
National Statistical Office. (2025a). The 2024 survey of the older persons in Thailand provincial level (การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 ระดับจังหวัด). National Statistical Office. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20250103144326_51634.pdf (in Thai)
National Statistical Office. (2025b). The labor force survey: Whole Kingdom, Quarter 3: July-September 2025 Provincial Level (โครงการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร ไตรมาส 3 พ.ศ. 2568 ระดับจังหวัด). National Statistical Office. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2025/20251030091822_77870.pdf (in Thai)
Skirbekk, V. (2008). Age and productivity potential. Population and Development Review, 34, 191-207.
United Nations. (2019). World population prospects 2019: Highlights. United Nations.
Wooldridge, J. M. (2010). Econometric analysis of cross section and panel data (2nd ed.). MIT Press.
