การจัดการองค์ความรู้ด้วยหลักพุทธธรรม ในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของดุษฎีนิพนธ์ เรื่อง “การจัดองค์ความรู้ด้วยหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาการจัดการองค์ความรู้ในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา3) เพื่อวิเคราะห์การบูรณาการหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา และ 4) เพื่อนำเสนอ
แนวทางและการสร้างองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับ “รูปแบบการบูรณาการการจัดการองค์ความรู้ด้วยหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา”ออกแบบการวิจัยโดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพแบบสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มผลการวิจัยพบว่า1. การจัดองค์ความรู้ในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา หรือธัมม์ชาตา ทั้ง 12 เดือนประกอบด้วย สุทธนู ช้างฉัททันต์ มโหสถ ภูริทัตต์ อุทธรา พุทธโฆสา เนมิราช สารทมาณพ พุทธาภิเสกสุวัณณสาม เวสสันตระ สัมภมิตร เป็นองค์ความรู้ที่ตั้งอยู่บนความเชื่อและโลกทัศน์ที่บ่งบอกความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อม ทั้งทางธรรมชาติและสิ่งเหนือธรรมชาติ ตั้งอยู่บนฐานปัญญานิยมและจริยธรรมนิยม มีกระบวนการแก้ปัญหาและการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมและกระแสการเปลี่ยนแปลงในสังคม ด้วยการแสดงอานิสงส์แห่งการประกอบกุศลกรรมตามหลักพระพุทธศาสนานำความรู้ในท้องถิ่นมาประยุกต์ เพื่อส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณีให้เป็นแบบแผนการดำเนินชีวิตแต่ละช่วงเวลาในรอบปี2. หลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา ได้แก่ อนุปุพพิกถา 5 ประกอบด้วยทานกถา สีลกถา สัคคกถา กามาทีนวกถา เนกขัมมานิสังสกถา ทั้ง 12 เดือนสามารถวิเคราะห์ข้อสรุปได้แก่ ด้านความเชื่อในพระพุทธศาสนา ด้านการสร้างภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้านการปฏิบัติตนตามหน้าที่ชาวพุทธ และด้านการอยู่ร่วมกันในสังคม
3. คุณค่าการบูรณาการหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา ด้านความเชื่อในพระพุทธศาสนา เช่น ทานกถา สีลกถา สัคคกถา กามาทีนวกถา เนกขัมมานิสังสกถา สังคมล้านนายอมรับและสร้างสรรค์ผลงานเกี่ยวกับอานิสงส์ในพระพุทธศาสนา ด้านการสร้างภูมิปัญญาท้องถิ่นคัมภีร์ใบลานเป็นหนังสือที่บันทึกลายลักษณ์อักษรด้วยวิธีจารตัวหนังสือลงบนใบของต้นลาน ด้านการปฏิบัติตนตามหน้าที่ชาวพุทธ การสร้างค่านิยมในการสร้างคัมภีร์ถวายวัด และการสร้างถาวรวัตถุอื่น ๆและ ด้านการอยู่ร่วมกันในสังคม นักปราชญ์ล้านนาได้ส่งเสริมให้คนได้สร้างสรรค์สังคมให้อยู่เย็นเป็นสุขพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน สนับสนุนให้คนทำกิจกรรมสาธารณะประโยชน์4. รูปแบบการบูรณาการการจัดองค์ความรู้ด้วยหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา ได้แก่ ECPH: MODEL
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิจัยราชภัฏพระนครเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
เอกสารอ้างอิง
Tangtavee, S. (1984). Literature and religious literature. Bangkok : Odeinsator Publication. (in Thai)
Yanapratip, T. (1981). Religious literature. Bangkok : wiktoria Publication. (in Thai)
Premjitt, S. (2001). Project of conservative Lanna translator and analysis. Chiangmai:Mingmoung Publication. (in Thai)
Phayomyong, M. (1970). History of Thai Lanna literature. Chiangmai : Konmeaung Publication. (in Thai)
Vajarasartr, B. Handbook of North language of 65 hour. Chiangmai: Tharatong Publication.(in Thai)