การจัดการองค์ความรู้ด้วยหลักพุทธธรรม ในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา

Main Article Content

พระสามารถ ฐิติสีโล ชุ่มใจ
พระมหาบุญศรี ญาณวุฑฺโฒ
พระมหาบุญไทย ปุญฺญมโน
สุวิญ รักสัตย์

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของดุษฎีนิพนธ์ เรื่อง “การจัดองค์ความรู้ด้วยหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาการจัดการองค์ความรู้ในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา3) เพื่อวิเคราะห์การบูรณาการหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา และ 4) เพื่อนำเสนอ
แนวทางและการสร้างองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับ “รูปแบบการบูรณาการการจัดการองค์ความรู้ด้วยหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา”ออกแบบการวิจัยโดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพแบบสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มผลการวิจัยพบว่า1. การจัดองค์ความรู้ในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา หรือธัมม์ชาตา ทั้ง 12 เดือนประกอบด้วย สุทธนู ช้างฉัททันต์ มโหสถ ภูริทัตต์ อุทธรา พุทธโฆสา เนมิราช สารทมาณพ พุทธาภิเสกสุวัณณสาม เวสสันตระ สัมภมิตร เป็นองค์ความรู้ที่ตั้งอยู่บนความเชื่อและโลกทัศน์ที่บ่งบอกความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อม ทั้งทางธรรมชาติและสิ่งเหนือธรรมชาติ ตั้งอยู่บนฐานปัญญานิยมและจริยธรรมนิยม มีกระบวนการแก้ปัญหาและการปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมและกระแสการเปลี่ยนแปลงในสังคม ด้วยการแสดงอานิสงส์แห่งการประกอบกุศลกรรมตามหลักพระพุทธศาสนานำความรู้ในท้องถิ่นมาประยุกต์ เพื่อส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณีให้เป็นแบบแผนการดำเนินชีวิตแต่ละช่วงเวลาในรอบปี2. หลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา ได้แก่ อนุปุพพิกถา 5 ประกอบด้วยทานกถา สีลกถา สัคคกถา กามาทีนวกถา เนกขัมมานิสังสกถา ทั้ง 12 เดือนสามารถวิเคราะห์ข้อสรุปได้แก่ ด้านความเชื่อในพระพุทธศาสนา ด้านการสร้างภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้านการปฏิบัติตนตามหน้าที่ชาวพุทธ และด้านการอยู่ร่วมกันในสังคม
3. คุณค่าการบูรณาการหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา ด้านความเชื่อในพระพุทธศาสนา เช่น ทานกถา สีลกถา สัคคกถา กามาทีนวกถา เนกขัมมานิสังสกถา สังคมล้านนายอมรับและสร้างสรรค์ผลงานเกี่ยวกับอานิสงส์ในพระพุทธศาสนา ด้านการสร้างภูมิปัญญาท้องถิ่นคัมภีร์ใบลานเป็นหนังสือที่บันทึกลายลักษณ์อักษรด้วยวิธีจารตัวหนังสือลงบนใบของต้นลาน ด้านการปฏิบัติตนตามหน้าที่ชาวพุทธ การสร้างค่านิยมในการสร้างคัมภีร์ถวายวัด และการสร้างถาวรวัตถุอื่น ๆและ ด้านการอยู่ร่วมกันในสังคม นักปราชญ์ล้านนาได้ส่งเสริมให้คนได้สร้างสรรค์สังคมให้อยู่เย็นเป็นสุขพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน สนับสนุนให้คนทำกิจกรรมสาธารณะประโยชน์4. รูปแบบการบูรณาการการจัดองค์ความรู้ด้วยหลักพุทธธรรมในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา ได้แก่ ECPH: MODEL

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชุ่มใจ พ. ฐ., ญาณวุฑฺโฒ พ., ปุญฺญมโน พ., & รักสัตย์ ส. (2019). การจัดการองค์ความรู้ด้วยหลักพุทธธรรม ในวรรณกรรมประจำเดือนล้านนา. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 14(2), 290–306. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/PNRU_JHSS/article/view/143329
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

Kamdee, D. (1998). Theology. Bangkok : Kasetsart University Publication. (in Thai)

Tangtavee, S. (1984). Literature and religious literature. Bangkok : Odeinsator Publication. (in Thai)

Yanapratip, T. (1981). Religious literature. Bangkok : wiktoria Publication. (in Thai)

Premjitt, S. (2001). Project of conservative Lanna translator and analysis. Chiangmai:Mingmoung Publication. (in Thai)

Phayomyong, M. (1970). History of Thai Lanna literature. Chiangmai : Konmeaung Publication. (in Thai)

Vajarasartr, B. Handbook of North language of 65 hour. Chiangmai: Tharatong Publication.(in Thai)