ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบ ความหมาย พัฒนาการ และคติการสร้างปราสาทตาเมือน (บายกรีม) 2) ศึกษาพระพุทธศาสนาในปราสาทตาเมือน (บายกรีม) และ 3) วิเคราะห์ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม) เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวิธีดำเนินการวิจัย โดยการลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคสนาม โดยการสังเกตและการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่า 1. รูปแบบของปราสาทตาเมือน (บายกรีม) เป็นธรรมศาลา หมายถึงศาสนสถานประจำที่พักคนเดินทาง สร้างขึ้นในรัชกาลพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 จำนวน 121 แห่ง จากเมืองพระนครหลวงไปยังเมืองต่าง ๆ ตามเส้นทางมายังเมืองพิมาย ด้านพัฒนาการของปราสาทตาเมือน (บายกรีม) ปีงบประมาณ 2534–2535 หน่วยศิลปากรที่ 6 ดำเนินการสำรวจ ขุดแต่ง ค้ำยัน และออกแบบบูรณะโบราณสถานกลุ่มปราสาทตาเมือน (บายกรีม) ปี 2536 ดำเนินการบูรณะปราสาทตาเมือน (บายกรีม) แห่งแรกของกลุ่ม ควบคู่กับการบำรุงรักษา ปี 2537 กรมศิลปากรได้บูรณะปราสาทตาเมือนโต๊ดในส่วนของปราสาทประธานกับบรรณาลัย ด้านคติการสร้าง ปราสาทตาเมือน (บายกรีม) สร้างจากความเชื่อในพระพุทธศาสนา 2. การศึกษาพระพุทธศาสนาในปราสาทตาเมือน (บายกรีม) พบว่า ทับหลังเป็นพระพุทธรูปปางสมาธิในซุ้มเรือนแก้ว ตามคติพุทธศาสนามหายาน 3. การวิเคราะห์ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาในปราสาทตาเมือน (บายกรีม) พบว่า พระพุทธรูปปางสมาธิเป็นทับหลังหินทรายจำหลักพระไภษัชยคุรุ ประทับนั่งขัดสมาธิในซุ้มเรือนแก้ว มีตลับยาในพระหัตถ์ ศิลปะเขมรแบบบายน ราวพุทธศตวรรษที่ 18 พระพุทธเจ้าที่ปรากฏในจารึกกล่าวถึงพระพุทธเจ้าแพทย์ พระพุทธศาสนามหายาน ลัทธิตรีกาย ได้แก่ นิรมาณกาย ธรรมกาย และสัมโภคกาย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2538). ทำเนียบโบราณสถานขอบในประเทศไทย เล่ม 3 จังหวัดสุรินทร์. กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วน จำกัด อาร์ตโปรเกรส.
กรมศิลปากร. (2550). ประวัติศาสตร์เมืองสุรินทร์. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชซิ่ง.
กรมศิลปากร. (2556). โบราณสถานกลุ่มปราสาทตาเมือน. นครราชสีมา: สำนักศิลปากรที่ 12.
ชะเอม แก้วคล้าย. (2528). จารึกในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7. กรุงเทพมหานคร: กรุงสยามการพิมพ์.
ทำนอง เชื่อมกลาง. (6 ตุลาคม 2567). ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม). (พระปลัดสมหมาย สุรปญฺโญ (ใจงาม), ผู้สัมภาษณ์)
ปาริตา นันต๊ะน้อย. (5 ตุลาคม 2567). ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม). (พระปลัดสมหมาย สุรปญฺโญ (ใจงาม), ผู้สัมภาษณ์)
พระครูศรีปัญญาวิกรม (บุญเรือง ปญฺญาวชิโร/เจนทร). (2556). การศึกษาเชิงวิเคราะห์สัญลักษณ์ทางพระพุทธศาสนาในสังคมไทย. ใน ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระประยุทธ ปยุตฺโต. (5 ตุลาคม 2567). ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม). (พระปลัดสมหมาย สุรปญฺโญ (ใจงาม), ผู้สัมภาษณ์)
พระมหาบุญหนา ตปสีโล (ป.ธ.9). (5 ตุลาคม 2567). ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม). (พระปลัดสมหมาย สุรปญฺโญ (ใจงาม), ผู้สัมภาษณ์)
พระมหาวิโมกข์ วณฺณเนโต. (5 ตุลาคม 2567). ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม). (พระปลัดสมหมาย สุรปญฺโญ (ใจงาม), ผู้สัมภาษณ์)
พระมหาสมยศ อาภายุตฺโต (เสนานุช). (2546). การศึกษาเชิงวิเคราะห์แนวความคิดเรื่องพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ (กวนอิม) ในพระพุทธศาสนามหายาน. ใน วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระอธิการอำนวยทัย สิริธมฺโม. (6 ตุลาคม 2567). ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม). (พระปลัดสมหมาย สุรปญฺโญ (ใจงาม), ผู้สัมภาษณ์)
มงคล แหล่งเจริญ. (5 ตุลาคม 2567). ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม). (พระปลัดสมหมาย สุรปญฺโญ (ใจงาม), ผู้สัมภาษณ์)
วรรณวิภา สุเนต์ตา. (2552). สถาปัตยกรรมเขมรในดินแดนไทย ช่วงพุทธศตวรรษที่ 16-17: ลำดับการสืบเนื่อง. ใน วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะไทย. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุภัทรดิศ ดิศกุล, หม่อมเจ้า. (2522). ประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถึง พ.ศ. 2000. กรุงเทพมหานคร: คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย สำนักนายกรัฐมนตรี.
อนงค์ หนูแป้น. (2535). การศึกษากลุ่มปราสาทตาเมือน อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อาภาภรณ์ เปล่งปลั่งศรี. (19 กันยายน 2567). ความเชื่อ พัฒนาการ และอิทธิพลทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในปราสาทตาเมือน (บายกรีม). (พระปลัดสมหมาย สุรปญฺโญ (ใจงาม), ผู้สัมภาษณ์)
