วิเคราะห์รูปแบบของการแก้ไขปัญหาสิกขาบทที่เป็นโลกวัชชะ และปัณณัตติวัชชะในพระวินัยปิฎก

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค 3 ประการ คือ (1) เพื่อศึกษาสิกขาบทที่เป็นโลกวัชชะและปัณณัตติวัชชะในพระวินัยปิฎก (2) เพื่อศึกษารูปแบบของการแก้ไขปัญหาสิกขาบทที่เป็นโลกวัชชะและปัณณัตติวัชชะในพระวินัยปิฎก (3) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบของการแก้ไขปัญหาสิกขาบทที่เป็นโลกวัชชะและปัณณัตติวัชชะในพระวินัยปิฎกโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลทั้งจากคัมภีร์ปฐมภูมิ และทุติยภูมิ รวมทั้งข้อเสนอแนะจากผู้ทรงคุณวุฒิ จากนั้นนำมาสังเคราะห์ วิเคราะห์ และนำเสนอเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า (1) สิกขาบทที่เป็นโลกวัชชะคือ อาบัติที่เป็นโทษทางโลกอันเนื่องมาจากการล่วงละเมิดสิกขาบทที่เป็นไปด้วยอกุศลจิตหรือมีเจตนาที่เป็นอกุศล (2) ปัณณัติวัชชะ คือ อาบัติที่มีผู้กระทำความผิดแล้วไม่มีโทษกับชาวบ้าน แต่มีโทษกับเฉพาะสงฆ์คือผิดพระวินัยโดยตรง (2) รูปแบบของการแก้ไขปัญหาการละเมิดสิกขาบทที่เป็นโลกวัชชะ และปัณณัตติวัชชะนั้นสามารถแบ่งได้เป็น                   2 รูปแบบหลักก็คือ (1) รูปแบบการแก้ไขแบบปกติ คือปรับอาบัติตามที่ผู้กระทำผิดสารภาพ (2) รูปแบบการแก้ไขแบบไม่ปกติ คือการที่มีการละเมิดอาบัติแต่ไม่ได้รับการร่วมมือจากผู้กระทำผิด พระวินัยปิฎกก็มีการดำเนินการแก้ไขปัญหานั้นด้วยวิธีการที่เรียกว่า “อธิกรณสมถะ 7” (3) เมื่อนำรูปแบบการแก้ไขปัญหาการละเมิดสิกขาบทที่เป็นโลกวัชชะและปัณณัตติวัชชะจะพบว่ากรอบการแก้ไขปัญหาในยุคสมัยพุทธกาลนั้นมีความชัดเจน แต่เมื่อนำมาพิจารณากับสมัยปัจจุบันที่มีพัฒนาการหารูปแบบในการจัดการกับปัญหาการละเมิดสิกขาบทแตกต่างไปจากสมัยพุทธกาลมาก