การพัฒนาครูเพื่อพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาเสริมสร้างสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโรงเรียนสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาครูและพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของโรงเรียนสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ โรงเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ จำนวน 4 แห่ง ผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน การดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 5 ระยะ ได้แก่ (1) การศึกษาความต้องการจำเป็นของการพัฒนาครูและหลักสูตรสถานศึกษา (2) การพัฒนาและตรวจสอบประสิทธิภาพของการฝึกอบรมครู (3) การจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาเสริมสร้างสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (4) การทดลองใช้หลักสูตรในสถานศึกษาจริง (5) การประเมินเพื่อพัฒนาหลักสูตร โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสานทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กระบวนการวิจัยมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของครูในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การวิเคราะห์ปัญหา การออกแบบกิจกรรม การทดลองใช้ การสะท้อนผล และการปรับปรุงหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การพัฒนาสอดคล้องกับบริบทของผู้เรียน โรงเรียน และชุมชนอย่างแท้จริง

ผลการวิจัยพบว่า โรงเรียนมีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาครูและหลักสูตรสถานศึกษาในระดับสูง การฝึกอบรมครูมีประสิทธิภาพของกระบวนการและผลลัพธ์เป็นไปตามเกณฑ์ 80/80 หลักสูตรสถานศึกษาที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสม สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียน และสามารถนำไปใช้ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกได้อย่างเป็นรูปธรรม ส่งผลให้ครูมีความเข้าใจในการออกแบบการเรียนรู้ การจัดกิจกรรมที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ และการประเมินสมรรถนะของผู้เรียนเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน นอกจากนี้ การสังเคราะห์ผลลัพธ์ของงานวิจัยเชิงพัฒนาแสดงให้เห็นคุณค่าของงานวิจัยในลักษณะ “5 ชั้นคุณค่า” ได้แก่ คุณค่าเชิงผลิตผล คุณค่าเชิงกระบวนการพัฒนา คุณค่าเชิงแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ คุณค่าเชิงองค์ความรู้ใหม่ และคุณค่าเชิงการขยายผลและความยั่งยืนในระดับระบบ