คุณค่าที่ปรากฏในวรรณกรรมสำหรับเด็กที่ได้รับรางวัลหนังสือดีเด่นจากคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานปี พ.ศ. 2560-2565

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณค่าด้านวรรณศิลป์การใช้โวหารภาพพจน์และคุณค่าด้านสังคมที่ปรากฏในวรรณกรรมสำหรับเด็กที่ได้รับรางวัลหนังสือดีเด่นจากคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานปี พ.ศ. 2560-2565  โดยใช้วิธีวิจัยเอกสาร และนำเสนองานวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า คุณค่าด้านวรรณศิลป์การใช้โวหารภาพพจน์พบภาพพจน์ทั้งหมด 8 ชนิด ได้แก่ 1) อุปมา คิดเป็นร้อยละ 10.05 2) อุปลักษณ์ คิดเป็นร้อยละ 10.51 3) อติพจน์ คิดเป็นร้อยละ 8.88          4) สัญลักษณ์ คิดเป็นร้อยละ 1.64 5) บุคลาธิษฐาน คิดเป็นร้อยละ 43.93 6) การเลียนเสียงธรรมชาติ คิดเป็นร้อยละ 4.67          7) ปฏิปุจฉา คิดเป็นร้อยละ 18.22 และ 8) ปฏิทรรศน์ คิดเป็นร้อยละ 2.10 เมื่อพิจารณาคุณค่าด้านสังคมผู้วิจัยพบ 3 คุณค่าหลัก ได้แก่ 1) การสะท้อนภาพสังคมและวัฒนธรรมที่เป็นรูปธรรม แบ่งเป็น สังคมไทยเป็นสังคมที่มีสถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นสังคมที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม เป็นเป็นสังคมที่มีความก้าวหน้าด้านองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการสื่อสาร      2) การสะท้อนภาพสังคมและวัฒนธรรมที่เป็นนามธรรม แบ่งเป็น ด้านความเชื่อทางพุทธศาสนา ค่านิยมด้านการศึกษาเล่าเรียน คุณธรรมเรื่องความเมตตา และความกตัญญูรู้คุณ 3) แนวคิดที่ได้จากเรื่อง ประกอบด้วยแนวคิดหลักเรื่องการอยู่ร่วมกันอย่างสันติท่ามกลางความแตกต่าง และแนวคิดเรื่องการรักษาธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งจากคุณค่าที่ปรากฏในวรรณกรรมสำหรับเด็กทั้ง  2 ด้าน แสดงให้เห็นว่า วรรณกรรมที่ได้รับรางวัลหนังสือดีเด่น สอดคล้องกับจุดมุ่งหมายสำคัญของการสร้างหนังสือสำหรับเด็กในด้านการส่งเสริมพัฒนาการทางด้านภาษา ทักษะการคิดและจินตนาการ และสร้างประสบการณ์ทางชีวิตและสังคมผ่านตัวหนังสือ