การออกแบบชุดเครื่องทอกกดีไอวาย เพื่อส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นงานหัตถกรรมการทอกกจันทบูร วิสาหกิจชุมชนกลุ่มสตรีทอเสื่อกกบ้านเสม็ดงาม หมู่ 10 จันทบุรี

ผู้แต่ง

  • ศันสนีย์ อาจนาฝาย คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี
  • เข็มชาติ เชยชม คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี
  • พนม จงกล คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี
  • ณภัค แสงจันทร์ คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี

DOI:

https://doi.org/10.60101/faraa.2026.279050

คำสำคัญ:

ชุดเครื่องทอกกดีไอวาย, กกจันทบูร

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวทางการออกแบบชุดเครื่องทอกกดีไอวาย และ 2) เพื่อออกแบบและผลิตชุดเครื่องทอกกดีไอวาย การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงสร้างสรรค์ (Creative Research) โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสาร งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และการศึกษาภาคสนามเครื่องทอเสื่อกกแบบดั้งเดิมของชุมชน นำข้อมูลมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหาเพื่อกำหนดแนวทางการออกแบบ จากนั้นสร้างหุ่นจำลองสามมิติ (3D Model) เพื่อกำหนดขนาดสัดส่วนและทดลองใช้งาน พัฒนาเป็นแบบร่างและต้นแบบสามมิติ และใช้แบบประเมินความเหมาะสมของรูปแบบผลิตภัณฑ์เครื่องทอดีไอวายเป็นเครื่องมือในการวิจัย โดยประเมินจากผู้เชี่ยวชาญด้านการผลิตเครื่องทอและการทอเสื่อกกจันทบูร จำนวน 3 คน

อกกได้จริง ปัญหาเรื่องความตึงของเส้นยืนได้รับการแก้ไขด้วยการปรับโครงสร้างเครื่องทอ แบบที่ได้รับการคัดเลือกคือแบบที่ 3 ซึ่งมีคะแนนเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 4.66 วัสดุไม้เงาะและไม้มังคุด ที่ได้จากการตัดแต่งกิ่งทางการเกษตร ขนาดตัวเครื่อง 200 X 290 X100 มม. ขนาดฟืม 80 X 200 X 17 มม. ใช้เส้นยืนเอ็นพลาสติก ใช้กกขนาดเล็ก

ผลลัพธ์ของการวิจัยก่อให้เกิดประโยชน์ต่อชุมชน โดยได้ต้นแบบชุดเครื่องทอกกดีไอวายที่สามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ของที่ระลึก ส่งเสริมการเรียนรู้และการถ่ายทอดภูมิปัญญาการทอเสื่อกกจันทบูรให้แก่ผู้สนใจและนักท่องเที่ยว อีกทั้งยังช่วยเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจและการสร้างรายได้ให้กับวิสาหกิจชุมชนอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

Artnafai, S. Pimki, P. Chongkon, P. Namwong, J. & Cholprecha, D. (2021). Development of metal weaving machine from application of chantaboon weaving mats handcraft manufacturing process, samedngarm village, chantaburi province. Academic Journal: Uttaradit Rajabhat University, 16(2), 91-105. [in Thai]

Chanthaboon. net. (2024). Chanthaburi, an ancient city that is legendary. https://chanthaboon.net/ [in Thai]

Chongkon, P. Boonnoi, S. & Sanitgun, K. (2024). Virtual Reality Exhibition Presenting Chanthaboon handicraft Sanay Chan. The journal of social communication innovation, 12(1), 22-35. [in Thai]

Keawpan, T. Itsaranuwat, S. & Plangnok, J. (2020). Principles and concepts in product

Design. Journal of Humanities and Social Sciences Surin Rajabhat Universit, 22(2), 161-182. [in Thai]

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-21

รูปแบบการอ้างอิง

อาจนาฝาย ศ., เชยชม เ. ., จงกล พ., & แสงจันทร์ . ณ. (2026). การออกแบบชุดเครื่องทอกกดีไอวาย เพื่อส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นงานหัตถกรรมการทอกกจันทบูร วิสาหกิจชุมชนกลุ่มสตรีทอเสื่อกกบ้านเสม็ดงาม หมู่ 10 จันทบุรี. วารสารศิลปกรรมศาสตร์วิชาการ วิจัย และงานสร้างสรรค์, 13(1), E279050 (1–15). https://doi.org/10.60101/faraa.2026.279050

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย