ลิเกป่าคณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์กับการสร้างคุณค่าต่อชุมชน ในมิติทุนทางวัฒนธรรม

ผู้แต่ง

  • ระวิวรรณ วรรณวิไชย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • พัณณ์ชิตา เดชครุธ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • ณประภาพร รุจจนเวท มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

DOI:

https://doi.org/10.60101/faraa.2025.279455

คำสำคัญ:

ลิเกป่า คณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์, การสร้างคุณค่าต่อชุมชน, ทุนทางวัฒนธรรม

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนําเสนอประวัติความเป็นมา วิธีการแสดง วรรณกรรม บทละคร และบทบาทของลิเกป่า คณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์ จังหวัดกระบี่ ประเด็นการสร้างคุณค่าต่อชุมชน ทั้งบทบาทด้านการสืบทอดและอนุรักษ์มรดกภูมิปัญญา บทบาทด้านการสร้างสรรค์พื้นที่เรียนรู้ และบทบาทในการส่งเสริมทุนทางวัฒนธรรมจากมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่น

ลิเกป่า เป็นศิลปะการแสดงอันเป็นภูมิปัญญาพื้นบ้านที่แพร่หลายในภาคใต้ของไทย ซึ่งคณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์เป็นคณะลิเกป่าที่เก่าแก่ที่สุดของจังหวัดกระบี่ ก่อตั้งโดยนายรวม มิตรภักดี ในปี พ.ศ. 2497 และสืบทอดต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน โดยมีนายตรึก ปลอดฤทธิ์ เป็นหัวหน้าคณะคนปัจจุบัน คณะลิเกป่านี้มีบทบาทสําคัญในการอนุรักษ์และสืบทอดมรดกภูมิปัญญาลิเกป่า โดยรักษารูปแบบการแสดง บทละคร เพลงประกอบการแสดง และการแต่งกายแบบดั้งเดิมไว้ พร้อมกับการปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัย นอกจากนี้คณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์ยังให้ความสําคัญกับการสร้างสรรค์พื้นที่เรียนรู้ โดยจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ลิเกป่าในรูปแบบพิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน และถ่ายทอดความรู้ให้กับนักเรียนในสถานศึกษา เพื่อเผยแพร่ความรู้และทักษะการแสดงลิเกป่าให้กับเยาวชนและผู้สนใจ ในฐานะที่เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ลิเกป่าจึงมิใช่เพียงการแสดงเพื่อความบันเทิง แต่ยังเป็นเครื่องมือสําคัญในการส่งเสริมทุนทางวัฒนธรรม โดยคณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์มีบทบาทในการธํารงรักษา สืบทอดองค์ความรู้ สร้างคุณค่าและมูลค่าเพิ่ม อีกทั้งยังเสริมสร้างเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์

บทความนี้ได้วิเคราะห์บทบาทของลิเกป่า คณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์ ในการส่งเสริมทุนทางวัฒนธรรม โดยเน้นมุมมองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ซึ่งเป็นการสร้างคุณค่าและประโยชน์ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมให้กับชุมชนและประเทศชาติ

เอกสารอ้างอิง

Anukul, P. (2013). Management for the preservation of folk performance art: A case study of Likay Pa, Ruammit Banthoengsin troupe, Krabi Province. [Master's thesis, Thammasat University]. [in Thai]

Cairns, S. (2019). “What is cultural capital?”. https://www.culturallearningalliance.org.uk/what- is-cultural-capital/

Changsarn, T. (2013). Guidelines for the conservation and development of Likay Pa in Nakhon Si Thammarat Province. Journal of Yala Rajabhat University, 8(1), 76–88. [in Thai]

Department of Cultural Promotion. (2025). Likay Pa. ICH Thailand. https://ich-thailand.org/heritage/detail/629d76f2472e28a00d0ba9fbKittikorn. [in Thai]

Kaentong, P., Yodnil, S. & Kosaiyawat, S. (2019). The value of Likay for social development. Journal of Education and Social Development, 15(1), 48–61. [in Thai]

Meksuwan, P. (2023). Photographic record of the Likay Pa performance by the Ruammit Banthoengsin troupe. (2023, May 24). At the Likay Pa Folk Artist Learning Center, Khok Yang subdistrict, Nuea Khlong district, Krabi Province. [in Thai]

Prasansakthawee, W. (2017). The management of lifelong education using the cultural capital of the Nyahkur ethnic group. [Doctoral dissertation, Srinakharinwirot University]. [in Thai]

Sornpradit, C. (2008). The study and development of the potential of southern folk performance arts: A case study of Likay Pa and Suat Malai. Research Report, Office of the National Culture Commission. [in Thai]

Wiboonsri, K. (2009). Likay Pa Performance Art in the Western Coastal Area: A Case Study of Krabi Province. [Master's Thesis, Sukhothai Thammathirat Open University]. [in Thai]

Yaemsunthorn, R. (2023). Enhancing understanding to prevent ageism against the elderlythrough Likay Pa performance for students aged 11–12. [Master's thesis, Srinakharinwirot University]. [in Thai]

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-24

รูปแบบการอ้างอิง

วรรณวิไชย ร., เดชครุธ พ., & รุจจนเวท ณ. . (2025). ลิเกป่าคณะรวมมิตรบันเทิงศิลป์กับการสร้างคุณค่าต่อชุมชน ในมิติทุนทางวัฒนธรรม. วารสารศิลปกรรมศาสตร์วิชาการ วิจัย และงานสร้างสรรค์, 12(3), E279455 (1–14). https://doi.org/10.60101/faraa.2025.279455

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ