มาตรฐานอาชีพและคุณวุฒิวิชาชีพด้านการแสดงในบริบทสากล สู่แนวทางพัฒนามาตรฐานอาชีพโขนในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาและทบทวนระบบมาตรฐานอาชีพ และคุณวุฒิวิชาชีพ ด้านการแสดงที่มีแนวทางการดำเนินการอันเป็นมาตรฐานในระดับสากล ผ่านกรณีศึกษาระบบมาตรฐานอาชีพนักแสดงบัลเลต์ ของสหราชอาณาจักร นักแสดงงิ้วของสาธารณรัฐประชาชนจีน และ นักแสดงละครโน ของประเทศญี่ปุ่น ตลอดจนวิเคราะห์สภาพแวดล้อม และปัจจัยที่มีความเกี่ยวข้องของโขนในสังคมไทย เพื่อพิจารณาต่อการดำเนินการระบบมาตรฐานอาชีพ และคุณวุฒิวิชาชีพของอาชีพนักแสดงโขน โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เอกสารและกรณีศึกษา รวมถึงการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญในวงการศิลปะการแสดงของแต่ละประเทศ

ผลการศึกษาพบว่าระบบมาตรฐานอาชีพด้านการแสดงในระดับสากลมีแนวทางที่แตกต่างกันไปตามบริบททางวัฒนธรรมของแต่ละประเทศ แต่ล้วนมุ่งเน้นการกำหนดหลักสูตรการฝึกอบรม ระบบ การประเมินสมรรถนะ และการรับรองคุณวุฒิที่เป็นมาตรฐาน ซึ่งช่วยส่งเสริมทั้งคุณภาพของศิลปินและการสืบทอดศิลปะแขนงนั้น ๆ สำหรับการแสดงโขนของประเทศไทยนั้น แม้จะมีโครงสร้างการอนุรักษ์และการจัดการเรียนการสอนภายใต้หน่วยงานภาครัฐ ดังเช่น กรมศิลปากร แต่ยังขาดระบบการรับรองคุณวุฒิที่เป็นมาตรฐานกลาง หากสามารถพัฒนาแนวทางที่คล้ายคลึงกับองค์กรระดับสากลอย่าง Royal Academy of Dance (RAD) ซึ่งกำหนดมาตรฐานการเรียนการสอนบัลเลต์จะช่วยให้การแสดงโขน ได้รับการพัฒนาในเชิงโครงสร้างและขยายโอกาสทางอาชีพให้กับนักแสดงได้มากขึ้น งานวิจัยนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นฐานข้อมูลในการพัฒนาสมรรถนะอาชีพนักแสดงโขนให้มีความสอดคล้องกับบริบทสากล โดยเฉพาะในด้านการจัดทำระบบมาตรฐานอาชีพและการรับรองคุณวุฒิวิชาชีพ ตามมาตรฐานของสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ