การพัฒนารูปแบบการประเมินผลงานสร้างสรรค์

ฟารีดา หีมอะด้ํา; สําราญ  มีแจ้ง; อ้อมธจิต แป้นศรี; ชนัดดา ภูหงส์ทอง

doi:10.60101/faraa.2026.282085

ผู้แต่ง

ฟารีดา หีมอะด้ํา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
สําราญ มีแจ้ง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
อ้อมธจิต แป้นศรี คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
ชนัดดา ภูหงส์ทอง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

DOI:

https://doi.org/10.60101/faraa.2026.282085

คำสำคัญ:

การประเมินความคิดสร้างสรรค์, เกณฑ์การประเมิน, การประเมินงานศิลปะ, รูปแบบประเมิน

บทคัดย่อ

บทความนี้นําเสนอสาระความรู้เกี่ยวกับการพัฒนารูปแบบการประเมินผลงานสร้างสรรค์ทางศิลปะ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายลักษณะและประเภทของการประเมินในบริบทการจัดการศึกษา ตลอดจนรูปแบบและแนวทางที่หลากหลายในการเรียนการสอนศิลปะ เนื้อหาครอบคลุมประเด็นสําคัญ ได้แก่ คุณภาพของการประเมิน กระบวนการประเมิน เกณฑ์การประเมินผลงานสร้างสรรค์ และขั้นตอนการสร้างเกณฑ์การประเมินจากการวิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบัน พบว่า สถาบันการศึกษาทางด้านศิลปะและทัศนศิลป์มีการประเมินผลงานสร้างสรรค์ที่หลากหลาย การใช้เกณฑ์ที่สะท้อนความคิดสร้างสรรค์อย่างแท้จริงจึงจําเป็นต้องอาศัยการพัฒนารูปแบบและวิธีการประเมินที่สอดคล้องกับบริบทปัจจุบัน โดยการพัฒนารูปแบบดังกล่าวเป็นกระบวนการที่มีระบบและอิงหลักวิชาการ ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน (2) การวิเคราะห์องค์ประกอบ (3) การสร้างและพัฒนารูปแบบ (4) การทดลองใช้ (5) การประเมินรูปแบบ และ (6) การปรับปรุงแก้ไข สําหรับองค์ประกอบของการประเมินผลงานสร้างสรรค์ครอบคลุม 6 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ (2) ด้านการจัดวางส่วนประกอบ (3) ด้านการแสดงออกทางรูปแบบและเนื้อหา (4) ด้านการนํามาประยุกต์ใช้ (5) ด้านทักษะวิชาชีพ และ (6) ด้านความสมบูรณ์ของผลงาน ทั้งนี้เพื่อให้สามารถประเมินคุณค่าและศักยภาพของผลงานได้อย่างมีคุณภาพ เหมาะสม และเป็นธรรม ดังนั้น การมีรูปแบบการประเมินผลงานสร้างสรรค์ที่ดีจะช่วยส่งเสริมทั้งผู้เรียนและผู้ประเมินให้เกิดความเข้าใจร่วมกัน อีกทั้งยังเป็นเครื่องมือสําคัญในการพัฒนาศักยภาพของผู้สร้างสรรค์ให้ก้าวหน้าต่อไป

เอกสารอ้างอิง

Bunkaeo, D. (2020). The coexistence of subjectivity and objectivity. [Master's Thesis, Silpakorn University]. [in Thai]

Chalermsuk, N. (2017). Creating the Visual Arts: promote imagination learning. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(1), 70-82. [in Thai]

Eisner, E.(1967).Educational Connoisseurship and Criticism Model. Turkish OnlineJournal of Qualitative Inquiry, 1(2), 450-470.

Inpun, W. (2014). Development of virtual classroom with collaborative learning upon creative product of secondary education students. [Master’s Thesis, Rajamangala University of Technology Thanyaburi]. [in Thai]

Khwannan, J. (2015). The development of a mathematics literacy assessment model [Doctoral dissertation, Naresuan University]. [in Thai]

Keawsuphan, S. (2009). An effective adminisstration Model for Educational Quality Assurence of basic Education School. [Doctoral dissertation, Rajabhat Maha Sarakham University]. [in Thai]

Kuroda, A. (2018). Assessment in Art Education. Journal of Education Studies, Chulalongkorn University, 46(4 ), 480-500. [in Thai]

Nijaneat, C. (2017). Model Development Research in Social Sciences and Education. Suratthani Rajabhat Journal, 4(2), 72-102. [in Thai]

Patphol, M. (2018). Developing the Model of Assessment for Learning of Graduate Students. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 11(3), 3413-3432. [in Thai]

Poopayang, P. (2011). Evaluation of Eduation management for the catholic schools in Khonkaen province. [Doctoral dissertation, Khon Kaen University]. [in Thai]

Songprasert, P. (2007). The development of administrative model by teamwork in basic education schools. [Doctoral dissertation, Naresuan University]. [in Thai]

Sudtae, K. Wongkasem S. and Phoglin S. (2010). Development of Academic Administration Model for Small Sized Schools. Rajabhat Maha Sarakham University Journal; RMU.J. 4(2), 405-520. [in Thai]

Vanichwatanavorachai, S. (2009). The development of anexperiential model with parental participation to enhance the social skills of preschool children. [Doctoral dissertation, Silpakorn University]. [in Thai]

Wongsaksirikul, S. (2022). Development of choice-based art activities to promote creative art for children aged 9-12 year old. [Master's thesis, Chulalongkorn University]. [in Thai]

Urwongse, K. (2019). Focus Group Discussion: Effective Qualitative Data Collection Technique. STOU Education Journal, 12(1), 17-29. [in Thai]