การเปิดเสรีทางการค้าระหว่างประเทศช่วยลดปัญหาความยากจนได้จริงหรือ: การศึกษาเพื่อทดสอบสมมติฐานของ Amartya Sen

บทคัดย่อ

ทฤษฎีการค้าระหว่างประเทศกระแสหลัก เช่น Heckscher-Ohlin and Stolper-Samuelson ได้ชี้ให้เห็นว่า การค้าระหว่างประเทศจะช่วยทำให้เกิดการใช้ปัจจัยการผลิตของประเทศอย่างเข้มข้นมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการยกระดับคุณภาพของปัจจัยการผลิต การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ การจ้างงาน และส่งผลช่วยลดปัญหาความยากจนลง แต่อย่างไรก็ตามถึงแม้ประเทศกำลังพัฒนาเป็นจำนวนมากจะหันมาเปิดเสรีทางการค้าระหว่างประเทศกันมากขึ้น แต่คำถามก็คือการขยายตัวของการเปิดเสรีทางการค้าระหว่างประเทศจะช่วยลดปัญหาความยากจนได้จริงหรือไม่ โดยอาศัยการวิเคราะห์ทางสถิติโดยใช้ Multiplicative interaction model และตัวแปรปฏิสัมพันธ์ (interactive term) ข้อค้นพบของงานวิจัยชิ้นนี้สนับสนุนสมมติฐานของ Sen ที่ชี้ให้เห็นว่า การเปิดเสรีทางการค้าระหว่างประเทศจะส่งผลให้เกิดการลดลงของปัญหาความยากจนได้น้อยหรือไม่ได้เลยในประเทศที่มีความเหลื่อมล้ำในการกระจายรายได้สูง แต่จะส่งผลให้ปัญหาความยากจนลดลงได้มากในประเทศที่มีความเหลื่อมล้ำในการกระจายรายได้ต่ำ ข้อค้นพบดังกล่าวนี้จึงชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นที่ประเทศกำลังพัฒนาจะต้องให้ความสำคัญกับการลดปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคม การเปิดการค้าเสรีระหว่างประเทศจะไม่สามารถส่งผลดีต่อประชาชนส่วนใหญ่ได้ ถ้าประชาชนส่วนใหญ่ยังขาดการเข้าถึงโอกาสใหม่ๆทางเศรษฐกิจและสังคมที่เกิดจากการเปิดเสรีทางการค้า