The การวิเคราะห์การกระจายผลประโยชน์ของนโยบายการรักษาผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ด้วยยาต้านไวรัสในประเทศไทย

บทคัดย่อ

ประเทศไทยถือเป็นหนึ่งในประเทศผู้นำของกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาในการทำให้ผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์สามารถเข้าถึงยาต้านไวรัสเอชไอวีได้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษา บทความวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การกระจายผลประโยชน์ของนโยบายการรักษาผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ด้วยยาต้านไวรัสในประเทศไทย โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมข้อมูลผู้ได้รับยาต้านไวรัสเอชไอวีใน 13 เขตบริการทางการแพทย์ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติครอบคลุมทุกภูมิภาคของประเทศไทย จำนวนกลุ่มตัวอย่าง 665 คน และใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น (Stratified Sampling) ผลการศึกษาพบว่า การกระจายผลประโยชน์ของนโยบายรักษาผู้ติดเชื้อเอชไอวีและผู้ป่วยเอดส์ด้วยยาต้านไวรัสในประเทศไทย ผู้เข้าถึงยาต้านไวรัสเอชไอวีมีรายได้สูงกว่าเส้นความยากจนถึงร้อยละ 69 เมื่อจำแนกจำแนกตามสิทธิ์การรักษาพยาบาล กลุ่มที่ 1 (รายได้ต่ำสุด) และกลุ่มที่ 2 (รายได้ต่ำ) หรือกลุ่มคนยากจนได้เข้าถึงสิทธิ์หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (บัตรทอง)หรือ 30บาทรักษาทุกโรคเป็นส่วนใหญ่ แต่เมื่อพิจารณารายชั้นพบว่า กลุ่มที่ 3 (รายได้ปานกลาง) ได้รับประโยชน์มากกว่าทุกชั้นรายได้ ในขณะที่กลุ่มชั้นรายได้กลุ่มที่ 4 (รายได้สูง) และกลุ่มที่ 5 (รายได้สูงสุด) ได้รับประโยชน์จากสิทธิ์ประกันสังคมสูงสุด แสดงให้เห็นว่า สิทธิ์ประกันสังคมประโยชน์จะตกกับกลุ่มที่ไม่ใช่คนยากจนมากกว่า สำหรับข้อเสนอแนะรัฐบาลควรที่จะกำหนดการเข้าถึงสิทธิ์การรักษาให้เฉพาะกลุ่มคนที่มีฐานะยากจนให้ได้รับการรักษาแบบไม่เสียค่าใช้จ่ายเท่านั้น และขยายระบบประกันสังคมให้ครอบคลุมแรงงานนอกระบบซึ่งเป็นแรงงานส่วนใหญ่ของประเทศมากขึ้น