“เนี๊ยะ-นาค” ลวดลายดั้งเดิมบนผืนผ้าไหม ของกลุ่มคนไทยเชื้อสายเขมรสุรินทร์ (เนี๊ยคเรี๊ยด : นาคราช) อัตลักษณ์เชิงศิลป์บนผืนไหมบริบทวัฒนธรรมกลุ่มคนไทย เชื้อสายเขมรเมืองสุรินทร์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความเรื่อง “เนี๊ยะ-นาค” ลวดลายดั้งเดิมบนผืนผ้าไหมของกลุ่มคนไทยเชื้อสายเขมรจังหวัดสุรินทร์ จุดประสงค์ของบทความเพื่อแสดงให้เห็นความสำคัญและความเป็นมาเชิงเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ กลุ่มคนไทยเชื้อสายเขมร ความเชื่อดั้งเดิม หัตถกรรมผ้าไหมมัดหมี่ และความเชื่อเรื่องนาค ลวดลายวัฒนธรรมดั้งเดิมบนผืนผ้าไหมกับการถ่ายทอดสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม ผลการศึกษาพบว่า การสื่อมโนทัศน์ช่างทอผ้าไหมคนไทยเชื้อสายเขมรกลุ่มคนไทยเชื้อสายเขมร มีหัตถกรรมผ้าไหมเสมือนเป็นเครื่องมือในการส่งต่อสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรม ผ่านทางสตรี โดยการสั่งสอน (Instruction) และการซึมซับ (Enculturation) จากแม่สู่ลูกเปรียบกับการส่งต่อสัญลักษณ์เชิงความคิด ความเชื่อ เป็นมิติทางนามธรรม ได้แก่ 1. สัญลักษณ์ ความคิด ความเชื่อ ลวดลาย ความหมาย และ 2. ผ้าสัญลักษณ์ในพิธีกรรม ซึ่งมาจากฐานความเชื่อดั้งเดิมที่มีผลต่อการวิถีคิดและการดำเนินชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ ดังนั้น สัญลักษณ์นาคได้สื่อโลกทัศน์ 3 มิติ ที่สะท้อนจากกลุ่มช่างผ้าชาวเขมร คือ 1. เป็นสื่อสัญลักษณ์ที่แสดงถึงความเชื่อดั้งเดิม 2. สัญลักษณ์สื่อถึงความคิดของช่างทอด้านการออกแบบบนฐานความเชื่อ และ 3. มิติเชิงความหมายสัญลักษณ์นาคเป็นภูมิปัญญาชาติพันธุ์เขมรที่ใช้สัญลักษณ์ในการสื่อความหมายเพื่อการสั่งสอนลูกหลาน นาคในหัตถกรรมผ้าไหมมัดหมี่แฝงภูมิปัญญาเชิงนามธรรม ผ่านความเชื่อดั้งเดิม เป็นเสมือนชุดแบบแผนความคิดหนึ่งที่บรรพบุรุษใช้ในการถ่ายทอดโดยการซึมซับและสงั่ สอนผ่านสตรี โดยใช้วัฒนธรรมความเชื่อเป็นเครื่องมือในการปลูกฝั่งค่านิยมที่ตนเองเคารพนับถือร่วมกันและสื่อออกมาในแบบปฏิบัติ (สิ่งที่ควรทำและไม่ทำ) เพื่อการดำเนินชีวิต เป็นวิธีหนึ่งในการสั่งสอนลูกหลานให้เจริญรอยตามขนบธรรมเนียม จารีตของกลุ่มชาติเขมรเมืองสุรินทร์
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Klangrit, S. (2016). Naga: S symbolic dimension of identical relations. Hatyai Academic Journal. Hatyai University, 15(2), 4-6.
Office of the National Culture Commission. (2004). Ethnological map of Thailand. Retrieved from: https://en.wikipedia.org/wiki/Demographics_of_Thailand.
Panurat et al. (1996). San-ga : A Khmer marriage tradition in South Isan.Surin art and culture center.
Pongsapit, A. (1993). Culture, religion, and race: The analysis of Thai society by anthropological approach. Bangkok: Chulalongkorn University.
Muenjanchoei, R. (1999). The influences of the Thai Song’s beliefs, traditions, and rituals on Life quality development (Master of arts thesis in rural development studies), Nakhon Pathom: Mahidol University.
Wikimedia. (2009). Thailand Surin locator map. Retrieved from: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Thailand_Surin.
Seidenfaden, E. (1970). Ethic group study series minority group in Thailand. Nebraska: University of Nebraska-Lincoln.
Siriprapaporn, Y. (2016). The relational analysis of Mamuad Séance’s teachings and Buddhist principles of Thai-Khmer ethnic groups in Surin province and Buriram Province (Doctor of Philosophy in Buddhism Studies), Surin : Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Keasemsukcharutsaeng, S. (1983). The Cultural mix of the Lao Song or Thai Song.Surin : Surindra Rajabhat University.
Chimmalee, B. (2007). The culture of clothing of Kuy indigenous group in Thailand. Surin : Surindra Rajabhat University.
Sapphaya, W. (2009). The belief in Naga in Mekong river region. Bangkok: Saengthong Press.
Maiondee, R. (10 August 2010). Weaver. Khwao Sinrin, Amphoe Khwao Sinrin, Surin province.
Klangrit, S. (2016). The patterns and teachings of Surin’s Pra-Guam silverware (Master degree thesis in rural development research), Surin: Surindra Rajabhat University.
Sujit Wongted. (2000). Naka in the Southeast Asia history. Bangkok: Matichon.
Wongwai, B. (10 August 2010). Weaver. Ban Danjarean, Tambon Kratiam, Amphoe Sangkha, Surin province.
Yaepdee, A. (10 August 2010). Weaver. Ban Khwao Sinrin.
Wetsiriyanan, T. (2005). Khmer ethnic group’s wisdom of silk in Ban Tha Sawang, Amphoe Muang, Surin province. Surin : Surindra Rajabhat University.
