"สื่อดิจิทัล" ความท้าทายต่อบทบาทการเป็นพื้นที่สาธารณะทางการเมือง

บทคัดย่อ

สื่อมวลชนเป็นพื้นที่สาธารณะรูปแบบหนึ่งที่ถูกคาดหวังให้เป็นปริมณฑลที่เป็นอิสระ ปราศจากการครอบงำจากอำนาจรัฐ และทุน ตลอดจนเป็นพื้นที่ให้ประชาชนสามารถแลกเปลี่ยนถกเถียงประเด็นสาธารณะอย่างมีเหตุผลตามเจตนารมณ์ของระบอบประชาธิปไตย ซึ่งสื่อมวลชนแต่ละประเภทได้แสดงบทบาทพื้นที่สาธารณะที่แตกต่างกันตามธรรมชาติของสื่อและบริบทของสังคมในแต่ละช่วงเวลา ขณะที่ปัจจุบันประชาชนผู้รับสารนิยมบริโภคข้อมูลข่าวสารบนสื่อดิจิทัลมากขึ้น โดยสื่อดิจิทัลได้สร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับกระบวนทัศน์การสื่อสารมวลชนในทุก ๆ ด้าน รวมถึงการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้ใช้สื่อด้วย ซึ่งสะท้อนบทบาทของพื้นที่สาธารณะของสื่อประเภทนี้ได้เป็นอย่างดี แต่ทั้งนี้อีกด้านหนึ่งของเทคโนโลยีก็ได้นำผลกระทบมาสู่สังคมด้วยเช่นเดียวกัน บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อชี้ให้เห็นถึงพัฒนาการที่เกิดขึ้นของพื้นที่สาธารณะตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยผู้เขียนได้ศึกษาการแสดงบทบาทพื้นที่สาธารณะของสื่อดิจิทัลทางการเมือง ที่แตกต่างไปจากการทำหน้าที่ของสื่อดั้งเดิม ด้วยธรรมชาติของสื่อที่มีความทันสมัย รวดเร็ว และกว้างไกลขึ้น ตลอดจนผลกระทบที่เกิดขึ้นกับสังคม ทั้งในกรณีของข่าวปลอม (fake news) ปรากฏการณ์ห้องแห่งเสียงสะท้อน (echo chamber) และฟองสบู่ตัวกรอง (filter bubble) ที่ทำให้การแสดงบทบาทพื้นที่สาธารณะด้านการเมืองของสื่อดิจิทัลในปัจจุบันยังเป็นความท้าทายทั้งต่อผู้ใช้สื่อ ผู้ผลิตเนื้อหา และการกำกับดูแลสื่อ