พื้นที่ อำนาจ และความล่มสลาย: ชะตากรรมของ “ผู้หญิง” ในรวมเรื่องสั้น แผ่นดินอื่น ของ กนกพงศ์ สงสมพันธุ์
Article Sidebar
เผยแพร่แล้ว:
ธ.ค. 4, 2018
คำสำคัญ:
ผู้หญิง ภาพแทน แผ่นดินอื่น กนกพงศ์ สงสมพันธุ์
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาการใช้ตัวละครผู้หญิงในฐานะภาพแทนของแผ่นดิน ในชุด
รวมเรื่องสั้น “แผ่นดินอื่น” ของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์ โดยนำแนวคิดภาพแทน
(Representation) มาประยุกต์ใช้ในการวิเคราะห์ การศึกษาพบว่ากนกพงศ์ เชื่อมโยง
ผู้หญิงเข้ากับพื้นที่หรือ "แผ่นดิน" ในการเสนอเรื่องราวของตัวละครผู้หญิงอ่อนแอ
ที่ประสบชะตากรรมเลวร้ายต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการถูกปล่อยปละละเลย ถูกข่มขู่
บีบบังคับ ทำให้เกิดความสับสนจนสูญเสียศักดิ์ศรีและคุณค่าของความเป็นมนุษย์ หรือ
การถูกล่วงละเมิดทางเพศ ข่มขืน กระทั่งถูกทำร้ายจนถึงแก่ความตาย เท่ากับว่ากนก
พงศ์กำลังนำเสนอความอ่อนแอ ความบอบชํ้า พร้อมที่จะล่มสลายของ “แผ่นดิน” อัน
เป็นผลกระทบจากนโยบายของภาครัฐ ด้วยเหตุที่ตัวละครผู้หญิงในเรื่องสั้นของกนก
พงศ์เป็นภาพแทนเพื่อใช้อธิบายผลกระทบจากนโยบายของภาครัฐที่เกิดขึ้นแก่แผ่นดิน
ชะตากรรมของตัวละครผู้หญิงจึงคือชะตากรรมของแผ่นดิน
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
Kamkaew, P., & Tailanga, S. (2018). พื้นที่ อำนาจ และความล่มสลาย: ชะตากรรมของ “ผู้หญิง” ในรวมเรื่องสั้น แผ่นดินอื่น ของ กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. วารสารปาริชาต, 31(2), 231–251. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/parichartjournal/article/view/158652
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
เอกสารอ้างอิง
[1] เสาวณิต จุลวงศ์. (2550). ความซับซ้อนของการเล่าเรื่อง: ลักษณะหลังสมัยใหม่ในบันเทิงคดีร่วมสมัยของไทย. ดุษฎีนิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต. กรุงเทพฯ:จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
[2] เกศวรางค์ นิลวาส. (2552). การวิเคราะห์วรรณกรรมไทยร่วมสมัยแนวสัจนิยมมหัศจรรย์. วิทยานิพนธ์ อักษรศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศิลปากร.
[3] ชูศักดิ์ ภัทรกุลวณิชย์. (2559). สัจนิยมมหัศจรรย์ ในงานของกาเบเรียลการ์เซียมาร์เกซ โทนีมอร์ริสัน และวรรณกรรมไทย. กรุงเทพฯ : อ่าน.
[4] เซอิจิ อุโดะ. (2558). “อุปลักษณ์แห่งภาพหลอนในเรื่องสั้น “นํ้าตก” ของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์”, มนุษยศาสตร์. 22(1), 1-19.
[5] สุนิภา ไกรนรา. (2542). การนำปัญหาสังคมและสีสันท้องถิ่นภาคใต้มาใช้ในการแต่งเรื่องสั้นของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. สงขลา : มหาวิทยาลัยทักษิณ.
[6] ธิดารัตน์ โกศลสาระสินธุ์. (2546). เรื่องสั้นของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์: การศึกษาเรื่องปัญหาองค์รวมของมนุษย์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
[7] นิธิดา งามเอก. (2547). ภาพสะท้อนผลกระทบทางเทคโนโลยีที่มีต่อชีวิตของจังหวัดภาคใต้ในเรื่องสั้นของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์. สารนิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
[8] ศรัณย์ ทองคำ. (2548). วิเคราะห์ปัญหาภาคใต้ ศึกษาผ่านวรรณกรรม “แผ่นดินอื่น” ของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
[9] อินทราภรณ์ สุนทรวัฒน์. (2541). ฉากในเรื่องสั้นของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์. การศึกษาค้นคว้าอิสระ การศึกษามหาบัณฑิต. มหาสารคาม : มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
[10] รื่นฤทัย สัจจพันธุ์ และคณะ. (2547). 25 ปีซีไรต์ รวมบทวิจารณ์คัดสรร. กรุงเทพฯ :สมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย.
[11] กอแก้ว ปฐมปัทม. (2541). “แม่มดแห่งหุบเขา : เมจิคคัล เรียลลิสม์แบบไทย ๆ เมื่อยุคสมัยผันเปลี่ยนเราจะไปทางไหน?”, ใน ดิเรก นนทชิต. (บรรณาธิการ). แม่มดแห่งหุบเขา. 53-71. ปทุมธานี : นาคร.
[12] กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. (2555). แผ่นดินอื่น (พิมพ์ครั้งที่ 17). กรุงเทพฯ : นาคร.
[13] ตรีศิลป์ บุญขจร. (2547). นวนิยายกับสังคมไทย (2475-2500). กรุงเทพฯ : โครงการตำราคณะอักษรศาสตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
[14] ธัญญา สังขพันธานนท์. (2550). วิกฤติโลกาภิวัตน์ในสังคมไทย มองผ่านรวม เรื่องสั้น “แผ่นดินอื่น” (1). สืบค้นเมื่อ 12 เมษายน 2559, จาก https://www.midnightuniv.org/midnightt2544/000999675.html.
[15] เสนาะ เจริญพร. (2548). ผู้หญิงกับสังคม ในวรรณกรรมไทยยุคฟองสบู่. กรุงเทพฯ : มติชน.
[16] เสาวณิต จุลวงศ์. (2556). “วงวรรณกรรมไทยในกระแสหลังสมัยใหม่ (ตอนที่1)”, สงขลานครินทร์ ฉบับสังคมศาสตร์มนุษยศาสตร์. 19(4), 3-35.
[17] Stuart Hall. (1997). Representation: Cultural Representations and Signifying Practices. London: Sage.
[18] สุรเดช โชติอุดมพันธ์. (2551). “บทบรรณาธิการ”, วารสารอักษรศาสตร์. 37(1), 1-15.
[19] ธัญญา สังขพันธานนท์. (2556). ผู้หญิงยิงเรือ: ผู้หญิง ธรรมชาติ อำนาจ และวัฒนธรรมกำหนดสตรีนิยมเชิงนิเวศในวรรณคดีไทย (Ecofeminsm in Thai Literature). กรุงเทพฯ : นาคร.
[20] ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2542). วาทกรรมการพัฒนา: อำนาจ ความรู้ เอกลักษณ์และความเป็นอื่น. กรุงเทพฯ: พิมพ์วิภาษา.
[2] เกศวรางค์ นิลวาส. (2552). การวิเคราะห์วรรณกรรมไทยร่วมสมัยแนวสัจนิยมมหัศจรรย์. วิทยานิพนธ์ อักษรศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศิลปากร.
[3] ชูศักดิ์ ภัทรกุลวณิชย์. (2559). สัจนิยมมหัศจรรย์ ในงานของกาเบเรียลการ์เซียมาร์เกซ โทนีมอร์ริสัน และวรรณกรรมไทย. กรุงเทพฯ : อ่าน.
[4] เซอิจิ อุโดะ. (2558). “อุปลักษณ์แห่งภาพหลอนในเรื่องสั้น “นํ้าตก” ของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์”, มนุษยศาสตร์. 22(1), 1-19.
[5] สุนิภา ไกรนรา. (2542). การนำปัญหาสังคมและสีสันท้องถิ่นภาคใต้มาใช้ในการแต่งเรื่องสั้นของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. สงขลา : มหาวิทยาลัยทักษิณ.
[6] ธิดารัตน์ โกศลสาระสินธุ์. (2546). เรื่องสั้นของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์: การศึกษาเรื่องปัญหาองค์รวมของมนุษย์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
[7] นิธิดา งามเอก. (2547). ภาพสะท้อนผลกระทบทางเทคโนโลยีที่มีต่อชีวิตของจังหวัดภาคใต้ในเรื่องสั้นของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์. สารนิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
[8] ศรัณย์ ทองคำ. (2548). วิเคราะห์ปัญหาภาคใต้ ศึกษาผ่านวรรณกรรม “แผ่นดินอื่น” ของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
[9] อินทราภรณ์ สุนทรวัฒน์. (2541). ฉากในเรื่องสั้นของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์. การศึกษาค้นคว้าอิสระ การศึกษามหาบัณฑิต. มหาสารคาม : มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
[10] รื่นฤทัย สัจจพันธุ์ และคณะ. (2547). 25 ปีซีไรต์ รวมบทวิจารณ์คัดสรร. กรุงเทพฯ :สมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย.
[11] กอแก้ว ปฐมปัทม. (2541). “แม่มดแห่งหุบเขา : เมจิคคัล เรียลลิสม์แบบไทย ๆ เมื่อยุคสมัยผันเปลี่ยนเราจะไปทางไหน?”, ใน ดิเรก นนทชิต. (บรรณาธิการ). แม่มดแห่งหุบเขา. 53-71. ปทุมธานี : นาคร.
[12] กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. (2555). แผ่นดินอื่น (พิมพ์ครั้งที่ 17). กรุงเทพฯ : นาคร.
[13] ตรีศิลป์ บุญขจร. (2547). นวนิยายกับสังคมไทย (2475-2500). กรุงเทพฯ : โครงการตำราคณะอักษรศาสตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
[14] ธัญญา สังขพันธานนท์. (2550). วิกฤติโลกาภิวัตน์ในสังคมไทย มองผ่านรวม เรื่องสั้น “แผ่นดินอื่น” (1). สืบค้นเมื่อ 12 เมษายน 2559, จาก https://www.midnightuniv.org/midnightt2544/000999675.html.
[15] เสนาะ เจริญพร. (2548). ผู้หญิงกับสังคม ในวรรณกรรมไทยยุคฟองสบู่. กรุงเทพฯ : มติชน.
[16] เสาวณิต จุลวงศ์. (2556). “วงวรรณกรรมไทยในกระแสหลังสมัยใหม่ (ตอนที่1)”, สงขลานครินทร์ ฉบับสังคมศาสตร์มนุษยศาสตร์. 19(4), 3-35.
[17] Stuart Hall. (1997). Representation: Cultural Representations and Signifying Practices. London: Sage.
[18] สุรเดช โชติอุดมพันธ์. (2551). “บทบรรณาธิการ”, วารสารอักษรศาสตร์. 37(1), 1-15.
[19] ธัญญา สังขพันธานนท์. (2556). ผู้หญิงยิงเรือ: ผู้หญิง ธรรมชาติ อำนาจ และวัฒนธรรมกำหนดสตรีนิยมเชิงนิเวศในวรรณคดีไทย (Ecofeminsm in Thai Literature). กรุงเทพฯ : นาคร.
[20] ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2542). วาทกรรมการพัฒนา: อำนาจ ความรู้ เอกลักษณ์และความเป็นอื่น. กรุงเทพฯ: พิมพ์วิภาษา.
