ฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร : การศึกษาในฐานะวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบแนวคิดการเฉลิมพระเกียรติของคำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรในฐานะวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติ ผลการศึกษาพบว่า ปรากฏรูปแบบแนวคิดการเฉลิมพระเกียรติทั้งสิ้น 2 ประการ ประการแรกคือ แนวคิดการเฉลิมพระเกียรติ ประกอบด้วย แนวคิดเทวราชา แนวคิดธรรมราชา แนวคิดพุทธราชา และแนวคิดพระญามหาจักรพรรดิราช ประการที่สองคือ กลวิธีการนำเสนอแนวคิดการเฉลิมพระเกียรติร่วมสมัย ได้แก่ แนวคิดการชื่นชมพระบารมี เป็นการพรรณนาชื่นชมพระบารมีจากการที่ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่าง ๆ แล้วสั่งสมจนปรากฏเป็นที่ประจักษ์ รูปแบบแนวคิดการเฉลิมพระเกียรติเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงพระบุญญาธิการและพระบรมเดชานุภาพอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ที่บังเกิดช้างเผือกขึ้นในรัชกาล ด้วยเหตุนี้จึงถือได้ว่า พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงเป็น “พระเจ้าช้างเผือก” ผู้มีบุญญาธิการสูงส่ง และ “คำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง” เป็นวรรณกรรมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรอย่างสมบูรณ์